II GZ 293/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3421/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3421/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek C. Sp. z o.o. w W., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 48000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że C. sp. z o.o. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 48000 zł z tytułu urządzania gry na czterech automatach do gier poza kasynem gry, zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że w chwili obecnej otrzymała jeszcze kilka innych decyzji wymierzających kary pieniężne na łączną kwotę prawie 100.000 zł, która w sposób znaczący przekracza możliwości finansowe spółki. Majątek spółki nie starczyłby nawet na pokrycie części tej kwoty, natomiast konieczność zapłaty kar, czy też ewentualna egzekucja z ruchomości bądź nieruchomości spowoduje całkowitą likwidację spółki i może spowodować nieodwracalne skutki. Do wniosku dołączono bilans oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2015 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że z analizy dokumentów nadesłanych przez stronę wynika, iż za rok 2014 skarżąca uzyskała przychód netto w wysokości 838.491,63 zł oraz uzyskała dochód w wysokości 20.161,74 zł. Natomiast w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r., przychód netto z prowadzonej działalności wyniósł 1.206.942,87 zł. Zatem przychód, który skarżąca uzyskała z prowadzonej działalności w pierwszym półroczu 2015 r. przekraczał przychód za cały 2014 r. o kwotę 370.451,21 zł, co przeczy twierdzeniom strony o negatywnej kondycji finansowej firmy i jej ewentualnej niewypłacalności. Ponadto Sąd I instancji zwrócił uwagę na średniomiesięczne wydatki spółki w wysokości 196.063,47 zł i zauważył, że strona nie podjęła próby ograniczenia ponoszonych kosztów na przestrzeni tylu miesięcy, mimo toczących się postępowań przed organami celnymi. Sąd I instancji stwierdził, że działalność gospodarcza spółki jest prowadzona w dużej części w oparciu o usługi świadczone przez firmy zewnętrzne, z przedłożonego "Rachunku zysków i strat za okres od dnia 01 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2015 r." wynika, że w ramach kosztów działalności operacyjnej na "usługi obce" spółka wydatkowała kwotę 914.635,15 zł. Sąd I instancji przyjął zatem, że kary pieniężne nałożone na spółkę nie przekraczają jej możliwości finansowych. Natomiast wywieranie skutków finansowych dla zobowiązanego do zapłaty wymierzonej kary pieniężnej jest prawidłową konsekwencją egzekucji administracyjnej, zaś skutki w tym zakresie są oczywiste i prowadzą do zmniejszenia majątku. Jednak uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty. Skarżąca spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niesłuszne niezastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że osiąga bardzo niewielki dochód, a na zapłatę wszystkich kar nie starczy cały posiadany przez spółkę majątek, nawet ten w formie środków trwałych. Zdaniem spółki, biorąc pod uwagę wysokość aktualnych zobowiązań oraz uzyskiwanego niewielkiego dochodu, a także posiadanego majątku w postaci ruchomości, nie ulega wątpliwości, iż nie posiada ona środków na pokrycie wszystkich kar. Skarżąca podniosła, że może obracać względnie wysokimi kwotami pieniędzy, jednakże nie oznacza to w żadnej mierze, że pieniądze te stanowią uzyskany zysk i są w dyspozycji spółki. Tymczasem Sąd I instancji nie wziął pod uwagę różnicy pomiędzy przychodem i dochodem i tym samym tego, że po odliczeniu wszystkich kosztów związanych z prowadzoną działalnością spółka nie osiąga żadnego zysku, a jedynie stratę. Natomiast koszty ponoszone przez spółkę są niezbędne do dalszego rozwoju działalności i nie sposób ich ograniczyć. Zdaniem skarżącej, egzekucja kwoty pieniężnej stanowiącej równowartość wymierzonej decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. kary spowoduje ogłoszenie upadłości spółki, jej likwidację i w konsekwencji zwolnienie wszystkich pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 48000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie można podzielić stanowiska skarżącej, że kary pieniężne nałożone na spółkę, w sposób znaczący przekraczają jej możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła m.in. bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym wykazanie zysku z działalności gospodarczej w wysokości niższej niż wysokość nałożonych kar pieniężnych nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zysk powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki przychodów nad kosztami i nie stanowi jedynego źródła finansowania nałożonych w postępowaniach administracyjnych kar pieniężnych. Konieczność uiszczenia kary w wysokości wyższej od osiągniętego zysku nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki wielokrotnie przewyższa wysokość nałożonej kary. Należy zwrócić uwagę, że jak wynika z przedstawionego przez spółkę wyliczenia średniomiesięcznych wydatków na podstawie okresu od 1 stycznia do 30 września 2015 r., miesięczne wydatki spółki w tym okresie wyniosły 196.063,47 zł, w tym na usługi obce 101.626,13 zł. W świetle powyższego nie można przyjąć, by uiszczenie wszystkich nałożonych na spółkę kar pieniężnych w wysokości odpowiadającej połowie miesięcznych wydatków spółki, doprowadziło do utraty płynności finansowej i w konsekwencji do ogłoszenia jej upadłości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez spółkę dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.