VI SA/Wa 1437/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-17

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Andrzej Czarnecki, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyniki ważenia pojazdu, uzyskane przy użyciu przenośnych wag typu SAW 10C, mogą stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi i masy całkowitej pojazdu, jeśli istnieją wątpliwości co do możliwości stosowania tych wag do pomiaru pojazdów wieloosiowych oraz ustalania ich masy całkowitej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad procedury administracyjnej, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Istnieją wątpliwości co do możliwości stosowania wag typu SAW 10C do pomiaru nacisku osi pojazdów czteroosiowych oraz do ustalania masy całkowitej pojazdu przez sumowanie nacisków poszczególnych osi, co nie zostało jednoznacznie wyjaśnione przez organ odwoławczy. Brak rozstrzygnięcia tej kwestii uniemożliwia ocenę prawidłowości zebranego materiału dowodowego i nałożonej kary.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję nakładającą na T. Spółkę jawną karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kara została nałożona na podstawie pomiarów nacisku podwójnej osi napędowej i masy całkowitej pojazdu, wykonanych przy użyciu przenośnych wag typu SAW 10C. Spółka zakwestionowała prawidłowość tych pomiarów, twierdząc, że użyte wagi nie są przeznaczone do takich zastosowań, co potwierdzały raporty NIK i WELMAC. Organ odwoławczy nie uznał tych argumentów, wskazując na legalizację wag i zatwierdzone stanowisko ważenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T. Spółka jawna z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej T. Spółka jawna z siedzibą w W. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] lutego 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD, organ odwoławczy), działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa, przepisów art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 1, 3 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. dalej ustawa prd), art. 41 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm., dalej ustawa udp) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951, dalej rozporządzenie w sprawie warunków), po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. j. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca spółka) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej organ I instancji) z [...] listopada 2014 r. nakładającej na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 15000 zł za wykonywanie transportu drogowego rzeczy pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach (tj. gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%), utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. U podstaw powyższego rozstrzygnięcia legły ustalenia poczynione w wyniku kontroli należącego do skarżącej spółki samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...] kierowanego przez T. G.. Zatrzymanie samochodu do kontroli miało miejsce [...] września 2014 r. w [...] na ul. [...] o dopuszczalnym nacisku osi 8 t. Tymczasem pomiary samochodu, którym przewożono ładunek podzielny sypki w postaci gliny, przeprowadzone w punkcie wagowym przy ul. [...] przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych SAW 10C/II o numerach SN856264 i SN855676, wykazały przekroczenie nacisku podwójnej osi napędowej samochodu (oś trzecia i czwarta) o 4,65 t, tj. o 25,83% (nacisk na tę oś wyniósł – po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę – 22,65 t, przy dopuszczalnych 18 t, zatem 22,65 t – 18 t = 4,65 t – por. protokół kontroli w aktach administracyjnych sprawy), jak również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) samochodu o 5,55 t, tj. o 17,34% (pomierzona rzeczywista masa całkowita samochodu po odjęciu błędów ważenia wyniosła 37,55 t przy dmc samochodu wynoszącej 32 t – por. protokół kontroli j.w., z którego wynika też, że na wniosek kierowcy samochód był dwukrotnie ważony, a kierowca – poinformowany o zasadach kontroli – odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyn). GITD nie uznał odwołania skarżącej spółki od decyzji organu I instancji, w którym skarżąca, nie zgadzając się z tą decyzją, podniosła w szczególności, że uzyskane podczas ww. kontroli wyniki ważenia samochodu nie mogą stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej, bowiem w jej ocenie użycie do czynności ważenia wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C dyskwalifikuje ustalenia tej kontroli. Wagi te nie są przystosowane do ustalenia przekroczenia dmc; nie można nimi bowiem ustalać rzeczywistej masy pojazdu za pomocą sumowania wyników ważenia poszczególnych osi, co według skarżącej potwierdziła Najwyższa Izba Kontroli (NIK) w opublikowanej 26 marca 2012 r. "Informacji o wynikach kontroli ochrony dróg przed niszczeniem przez przeciążone pojazdy", skarżąca wskazała też na raport międzynarodowy organizacji metrologicznej WELMAC, stwierdzający, że wagi osiowe nie nadają się do pomiaru obciążenia osi składowych osi wielokrotnych. Nadto ze świadectwa homologacji wag wynika, że urządzenia te przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedyńczych osi. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ przytoczył treść przepisów art. 2 pkt 35a i art. 64 ust. 1, 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd oraz Lp. 7 załącznika nr 1 do tej ustawy, art. 41 ust. 1, 2, 3 udp, jak również powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedyńczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedyńczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061). Podnosząc, że w niniejszej sprawie kara pieniężna, o której mowa w art. 140aa ust. 1, stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) prd wynosi 15000 zł, czyli jak za brak zezwolenia kategorii VII, organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikających z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ww. miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 31 lipca 2014 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów, a ww. wagi SAW 10C/II o numerach 856076 i 856264 legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminami ważności do 31 marca i 30 kwietnia 2016 r. Ze świadectwa legalizacji ww. wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu. Organ wskazał na pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli, który dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. Stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2%. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia w niej postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 prd. Stosownie do tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. W sprawie przewożono glinę (ładunek podzielny, sypki), jednak kontrola, obok przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu, wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu; nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd. Z uzasadnienia decyzji odwoławczej wynika też, że w sprawie – w ocenie organu – nie zostały wykazane przesłanki dołożenia należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku wpływu na powstanie naruszenia. Organ podkreślił na tym tle, że przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu winien mieć na uwadze, czy przewożony ładunek powodowałby naruszenie postanowień art. 61 prd określających maksymalne wymiary oraz masę i naciski (osi) pojazdu. Niepodjęcie działań w tym kierunku przez przewoźnika znamionuje niezachowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem; w konsekwencji wyjazd na drogę publiczną tak załadowanego pojazdu stanowi niejako akceptację sposobu załadunku. Wymieniony przepis określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku i jest skierowany do nieograniczonego kręgu adresatów, w tym do podmiotów wykonujących przejazd. M.in. ładunek nie może powodować przekroczenia dmc pojazdu lub dopuszczalnej ładowności, a umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Niedostosowanie się do tych zasad przesądza o braku należytej staranności, jak również o wpływie na powstałe naruszenie. Skarżąca spółka wniosła do Sądu skargę na powyższą decyzję organu, której zarzuciła naruszenie: - art. 7 oraz art. 8 kpa przez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem (w tym z instrukcją wag) przez przeprowadzenie ważenia pojazdu 4-ro osiowego dwiema wagami, co jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, - procedury kontrolnej przez dokonanie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli oraz sprawdzanie nacisków osi pojazdu 4-ro osiowego dwiema przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, - przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 w zw. z art. 107 § 3 kpa, polegające na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności i lakonicznej odpowiedzi na zarzut użycia niewłaściwych wag, - zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 kpa oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przez to, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał błędnych ustaleń faktycznych, - art. 7, art. 11 i art. 78 § 1 kpa przejawiające się nieuwzględnieniem mających istotne znaczenie dla sprawy dowodów przedkładanych i wnioskowanych przez stronę tj.: a) brak ustosunkowania się do stanowiska NIK dotyczącego ustalania rzeczywistej masy całkowitej wagami przenośnymi do pomiarów statycznych, b) brak ustosunkowania się do raportu WELMAC dotyczącego ustalania rzeczywistej masy całkowitej wagami przenośnymi do pomiarów statycznych, c) brak ustalenia legalności czynności kontrolnych, d) pozorne wyjaśnienie, czy wagi przenośne, którymi posługuje się organ kontrolny, zostały kiedykolwiek dopuszczone do wykonywania kontroli pojazdów (podczas których ważone są pojazdy), które mogą skutkować nałożeniem kar pieniężnych, ponieważ z dokumentów legalizacyjnych to nie wynika. Ze świadectwa legalizacji wagi wynika jedynie, że można tą wagą ważyć pojazdy, natomiast nie jest wiadomym, czy uzyskane wyniki mogą być podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Wątpliwości te są zwiększone poprzez zawarcie w świadectwie legalizacji informacji o treści: "Waga nie może być stosowana do rozliczeń handlowych", - procedury kontrolnej przez dokonanie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli oraz sprawdzanie poszczególnych nacisków osi pojazdu 4-ro osiowego dwiema wagami (co potwierdza instrukcja wag oraz przytaczany w uzasadnieniu odwołania raport NIK i WELMAC), - przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 w zw. z art. 107 § 3 kpa, polegające na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności, - przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, przez nie wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, skutkujące w konsekwencji przyjęciem, iż zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącego na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego,  - art. 140aa ust. 4 prd przez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, - zasad zapisanych w instrukcji obsługi wagi. Skarżąca spółka wniosła w konkluzji o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca spółka rozwinęła powyższe zarzuty o szczegółową argumentację, akcentując w szczególności, że użycie jedynie dwóch wag do pomiarów statycznych typu SAW, w celu ustalenia nacisków osi 4-ro osiowego pojazdu, dyskwalifikuje ustalenia przedmiotowej kontroli, co podnosiła już w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem zasad procedury administracyjnej objętych przepisami art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a to zasady prawdy obiektywnej, zasady oficjalności postępowania dowodowego i zasady swobodnej oceny dowodów. W świetle tych zasad organ administracji, stojąc na straży praworządności, obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić wszystkie dowody we wzajemnej łączności. M.in. organ przypisując moc i wiarygodność poszczególnym dowodom ma obowiązek ustosunkować się do twierdzeń strony podważających ich znaczenie w sprawie i wykazać dlaczego uznaje je za relewantne dla sprawy oraz dlaczego odmawia wiarygodności twierdzeniom/argumentacji strony tym dowodom przeciwstawionych; przy czym taka analiza nie może być lakoniczna ani skrótowa, a powinna zawierać oceny wysoce zindywidualizowane. Zdaniem Sądu wskazany standard postępowania administracyjnego, określony przepisami art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, nie został zachowany w tej sprawie, w szczególności skutkiem nieodniesienia się przez organ odwoławczy w wyczerpującym zakresie do zarzutów i argumentacji odwołania skarżącej spółki od decyzji pierwszoinstancyjnej. Jak wyżej wzmiankowano, w odwołaniu skarżąca spółka zakwestionowała wyniki kontroli należącego do niej ww. samochodu ciężarowego/pojazdu, gdyż zostały one uzyskane – zdaniem skarżącej – przy użyciu nieprzystosowanych do przeprowadzonego ważenia wag typu SAW 10C. Jest w sprawie niesporne, że do pomiaru pojazdu skarżącej, w wyniku którego zostało ustalone przekroczenie nacisku podwójnej osi napędowej (oś trzecia i czwarta) o 4,65 t oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) o 5,55 t, użyto dwóch ww. wag typu SAW 10C posiadających aktualną legalizację, a ważenie przeprowadzono na zatwierdzonym do tego stanowisku/punkcie ważenia. Poza sporem jest również, że skontrolowany pojazd składał się w sumie z czterech osi (w tym podwójna oś napędowa – oś trzecia i czwarta), zaś skarżąca konsekwentnie podważała w sprawie możliwość użycia wag typu SAW 10C do pomiarów nacisku osi pojazdu 4-ro osiowego (zatem o ilości osi większej niż trzy osie), jak również do pomiaru masy całkowitej takiego pojazdu na stanowisku ważenia przy użyciu dwóch takich wag (pary wag) przez zsumowanie nacisków poszczególnych osi. Tym samym osią sporu w tej sprawie jest prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ, w wyniku którego ustalony został nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu 4-ro osiowego na drogę oraz masa całkowita tego pojazdu. Dla rozstrzygnięcia tego sporu nie ma przesądzającego znaczenia posiadanie przez ww. wagi SAW 10C świadectwa homologacji i dokumentów potwierdzających ich legalizację, a więc dokumentów potwierdzających spełnienie stosownych wymagań w zakresie zgodności z dyrektywą Rady (WE) nr 90/384/EWG, jak również fakt przeprowadzenia procedury ważenia pojazdu w przeznaczonym do tego miejscu/punkcie ważenia, gdyż problemem dla sprawy istotnym nie jest to, że organ posługiwał się nielegalnymi urządzeniami (w sprawie wykazano legalność tych urządzeń – użytych wag SAW 10C), ale to, czy legalne urządzenia, posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji, zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem. Okoliczność ta ma znaczenie także z tego powodu, że świadectwa homologacji wag przenośnych nieautomatycznych do pomiarów statycznych typu SAW 10C wskazują, że wagi tego typu są przeznaczone do pomiaru nacisku kół i pojedyńczych osi (por. wyrok NSA z 7 lipca 2015 r. II GSK 1342/14). W tej sytuacji materiał dowodowy w sprawie dawał podstawy do przyjęcia możliwości użycia (co do zasady) wag SAW 10C (w układzie dwóch wag połączonych) do pomiaru nacisku osi pojedyńczej, jednak z punktu widzenia konieczności oceny dokonanych przez organ ustaleń faktycznych istotną w sprawie do wyjaśnienia okolicznością pozostaje możliwość użycia tych wag do pomiaru nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu (szerzej każdej osi wielokrotnej), a także do ustalenia masy całkowitej pojazdu (przez zsumowanie nacisków osi). Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia ustalenia, że stwierdzone protokołem kontroli przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu oraz masy całkowitej pojazdu odzwierciedlały rzeczywisty stan rzeczy. Przede wszystkim ze świadectwa homologacji WE nr D98-09-008 (dołączone do instrukcji obsługi wag SAW 10C, por. akta sądowoadministracyjne sprawy) wynika, że waga SAW 10C przeznaczona jest do pomiaru obciążenia kół i osi w ramach kontroli ruchu drogowego; przewidziana jest możliwość połączenia dwóch wag przeznaczonych do pomiaru obciążenia koła o tej samej konstrukcji, a wówczas waga wyświetli wartość obciążenia osi. Ze świadectwa homologacji nie wynika natomiast, że waga ta przeznaczona jest do pomiaru masy całkowitej pojazdów wieloosiowych przez sumowanie wyników pomiarów osi. Jeżeli chodzi zaś o pochodzącą od producenta Instrukcję obsługi wag SAW 10C, to wynika z niej, że wagi te służą do pomiaru obciążenia kół, a po połączeniu dwóch wag, do pomiaru obciążenia osi. Producent przewiduje ważenie pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy 4 lub 6 wag w jednej procedurze ważenia. Na stronie Instrukcji (punkt 2.5) zawierającej rysunki wyjaśniające sposób ustawienia wag, producent przewiduje ważenie pojazdów dwuosiowych oraz trzyosiowych przy pomocy dwóch wag, przy ważeniu odpowiednio dwukrotnym lub trzykrotnym. Z rysunków nie wynika, że przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag, producent przewiduje ważenie pojazdów mających 4 lub więcej osi. Wynika z nich natomiast, że producent przewiduje ważenie pojazdów o większej ilości osi przy użyciu zespołów trzech lub czterech par wag. W świetle powyższego, ani świadectwo homologacji ani instrukcja obsługi wag SAW 10C nie określają w sposób jednoznaczny, że przy pomocy stanowiska z jedną parą wag można ważyć pojazdy o liczbie osi większej niż trzy ani też, że przy użyciu tych wag można ustalać masę całkowitą ważonego pojazdu (por. wyrok NSA z 21 października 2014 r. II GSK 1333/13). Z kolei w ww. wyroku NSA z 7 lipca 2015 r. II GSK 1342/14 Sąd ten stwierdził, że instrukcja obsługi wag SAW 10C "nie określa, że przy pomocy stanowiska z jedną parą wag dopuszczalne jest ważenie pojazdów o liczbie osi większej niż trzy osie". Uwagę tę Sąd poczynił "w oparciu o analizę treści instrukcji obsługi". Wskazał przy tym na konieczność analizy punktu 2.4 instrukcji razem z treścią punktu 2.5, którego zapis ma istotne znaczenie, bowiem przedstawia jakiego typu pojazdy mogą być ważone przy użyciu jednej pary wag SAW 10C. Istnieje więc niejasność co do użycia ww. wag SAW 10C, a argumentacja zaskarżonej decyzji niejasności tej nie wyjaśnia, zwłaszcza w kontekście wskazanych tu dokumentów w postaci świadectwa homologacji i instrukcji obsługi wag, z których nie wynika, żeby przy pomocy dwóch połączonych wag SAW 10C można było mierzyć naciski osi pojazdów o liczbie osi większej niż trzy oraz obliczać masę całkowitą pojazdów przez sumowanie uzyskanych wyników pomiarów nacisków osi. Wątpliwości tych nie usuwa także wskazywana już wyżej legalizacja użytych wag, bowiem nie chodzi o to, czy wagi są wadliwe, tylko o to, czy używane w zespołach dwóch wag (pary wag) mogą dawać precyzyjne pomiary nacisków osi w pojazdach więcej niż trzy osiowych oraz czy można przy ich pomocy ustalać masę całkowitą pojazdów. W świetle powyższego należało uznać, że w sprawie nie został należycie wyjaśniony jej stan faktyczny, w szczególności nie wykazano w sposób niewątpliwy prawidłowości przeprowadzonych pomiarów/ważenia pojazdu skarżącej spółki, a tym samym wiarygodności uzyskanych wyników pomiaru. Tymczasem, aby ocenić zaskarżone rozstrzygnięcie organu Sąd musi dysponować jego stanowiskiem w odniesieniu do wszystkich istotnych elementów/przesłanek tej oceny, które obowiązany jest sprawdzić, analizując czy okoliczności sprawy dawały organowi podstawy do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony przez organ materiał dowodowy. Wykazano natomiast wyżej, że ocena tego materiału w tej sprawie, w szczególności co do użycia ww. wag SAW 10C do pomiarów nacisku osi i przekroczenia dmc pojazdu 4-ro osiowego, jest co najmniej niepełna/niewyczerpująca istoty zagadnienia. Brak przesądzenia kwestii tej oceny czyni też zbędnym, bo przedwczesnym, ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi co do wpływu i zgody skarżącej na powstanie naruszenia i okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie ocenę tę uczynić pełną i wyczerpującą w podanym wyżej kierunku dokonania w sprawie niezbędnych ustaleń i ocen. Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło