II OZ 99/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-04

Skład orzekający: Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogólne stwierdzenia o trudnej sytuacji finansowej i braku znaczących oszczędności, bez przedstawienia konkretnych dokumentów, są wystarczające do uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej wymaga uprawdopodobnienia konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo ogólne stwierdzenie o trudnej sytuacji finansowej i braku znaczących oszczędności, bez poparcia go dowodami (np. dokumentami księgowymi, zeznaniami podatkowymi, zaświadczeniami o dochodach, wyciągami z rachunków bankowych), nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku. Sąd musi mieć możliwość oceny materiału dowodowego obrazującego sytuację finansową wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uznając, że skarżący nie wykazali wystarczająco swojej trudnej sytuacji finansowej. Skarżący podnieśli, że ich dochody i oszczędności są niewystarczające do poniesienia kosztów związanych z wykonaniem decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 833/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. i K. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 833/15, po rozpoznaniu wniosku M. S. i K. D., odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I. instancji, powołując się na orzecznictwo sądowe, wyjaśnił, że dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, tak aby sąd miał możliwość ich oceny. Wywody zawarte we wniosku winny być połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco danych, obrazujących sytuację strony. Nie wystarczy ogólny wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, a także znajdować potwierdzenie w dokumentach dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Następnie podniósł, że skarżący oświadczyli, iż nie posiadają wystarczających dochodów i oszczędności umożliwiających im wykonanie nałożonego w zaskarżonej decyzji obowiązku. Wnioskodawcy wskazali, że wspólne dochody wystarczają jedynie na bieżące potrzeby. W ocenie Sądu I. instancji skarżący nie określili bliżej kosztów związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji jak również nie przedstawili także danych obrazujących ich sytuację finansową, w tym jaki wpływ miałoby poniesienie tych kosztów na ich ogólną sytuację materialną. Dlatego też w niniejszej sprawie uznał, iż skarżący nie wykazali aby zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe rozstrzygnięcie K. D. złożył zażalenie w którym wskazał, iż we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oświadczył, że prowadzi jednoosobowo działalność gospodarczą świadcząc usługi transportowe, natomiast jego zona jest nauczycielką. Oboje nie mają wystarczających dochodów lub znaczących oszczędności umożliwiających im wykonanie obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją. Następnie podniósł, że powszechnie wiadomym jest, że prowadzenie jednoosobowej działalności w zakresie usług transportowych wiąże się z ogromnym ryzykiem finansowym i w warunkach kryzysu gospodarczego może niekiedy przynosić straty, a pensje nauczycielskie nigdy w Polsce nie należały do wysokich. W ocenie wnioskodawcy powyższe okoliczności nie wymagają przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa oraz m.in. z treścią postanowienia NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, wniosek o wstrzymanie wykonalności wymaga jedynie uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących podstawę jego zgłoszenia. Podobnie nie wymagają udowodnienia koszty związane w wykonaniem zaskarżonej decyzji, bowiem zgodnie z wiedzą życiową, przygotowanie narzuconego przez organy administracji projektu architektonicznego-budowlanego wraz z planem zagospodarowania działki przez uprawnioną osobę wiąże się z kosztami zaczynającymi się od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy wskazać, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sprowadzał się do ogólnych sformułowań, nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Skarżący powołali się na trudną sytuację finansową która uniemożliwia im poniesienie kosztów związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Skarżący nie przedłożyli jednak jakichkolwiek dokumentów, odnoszących się w szczególności do ich sytuacji majątkowej, które uprawdopodabniałaby podnoszone przez nich twierdzenia. Podnieść należy, że Sąd nie jest w stanie określić, jak to wskazano w zażaleniu, jakiego rzędu wnioskodawcy uzyskują dochody jedynie na podstawie wskazania rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej jak również wskazywanego wykonywanego zawodu. Podkreślenia także wymaga, że prowadzenie działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem finansowym oraz w warunkach kryzysu gospodarczego może niekiedy przynosić straty dlatego też nie ma podstaw aby z tzw. "automatu" przychylniej rozpoznawać wnioski od osób prowadzących działalność z zakresu usług transportowych. K. D. jako, że prowadzi działalność gospodarczą w pierwszej kolejności powinien przedstawić dokumenty wskazujące na jego aktualną sytuację majątkową (np. dokumenty księgowe - bilans zysków i strat, zeznania podatkowe za ostatni kwartał, rachunki bankowe etc.), natomiast M. S. winna przedstawić dokumenty z których wynikałaby wysokość jej wynagrodzenia za pracę (zaświadczenie z pracy, wyciąg z rachunku bankowego bądź zeznanie podatkowe). Skarżący winni też udokumentować wysokość posiadanych oszczędności, bowiem brak jest możliwości odniesienia się do ich kondycji finansowej, skoro wskazują jedynie, że nie posiadają "znaczących" oszczędności. Zwrócić należy uwagę, że wnioskodawcy nie określili nawet, co rozumieją pod pojęciem "znacznych" oszczędności. Sąd podejmujący rozstrzygnięcie w tej kwestii musi mieć natomiast możliwość dokonania analizy oraz oceny materiału (w tym przypadku obrazującego sytuację finansową wnioskodawców), pozwalającego zająć stanowisko co do zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Brak uprawdopodobnienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uniemożliwiał Sądowi uwzględnienie żądania. Jednocześnie wskazać należy, że zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu na rozpoznanie wniosku o wstrzymanie jej wykonania, bowiem na tym etapie postępowania Sąd nie bada prawidłowości wydania kwestionowanej decyzji, bowiem ogranicza się jedynie do ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło