II FZ 515/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 2510/15 w zakresie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uzupełnienia uzasadnienia decyzji postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 lipca 2016r. przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 221,40 zł w tym: kwotę 180 zł tytułem opłaty, oraz kwotę 41,40 zł - tytułem 23% podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik strony skarżącej sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Warszawie z dnia 21 października 2015 r. o odrzuceniu skargi. Ustalając wysokość opłaty kosztów pomocy prawnej Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015r., poz. 1801) - zwanego dalej: "rozporządzeniem", opłata maksymalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 360 zł (75 % z 480 zł), przy czym jak wskazano powyżej, przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi jednocześnie, że opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4. W konsekwencji uznano, że wysokość przyznanej opłaty powinna wynosić co najmniej 1/2 maksymalnej opłaty ustalonej zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia - czyli ½ z 360 zł = 180 zł. W zażaleniu z dnia 13 lipca 2016r. pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynoszą za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu w zakresie wniesionego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady otrzymywania wynagrodzenia przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego i rzecznika patentowego określają przepisy o opłatach za czynności adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego. W przypadku adwokatów jest to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Oznacza to, że błędne było stanowisko Sądu pierwszej instancji zawarte w zaskarżonym postanowieniu, ponieważ zgodnie z brzmieniem przytoczonego przepisu opłata nie mogła być niższa niż 240 zł. Z uwagi na powyższe zasadne było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd, rozstrzygając kwestię należnych pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, weźmie pod uwagę powyższe wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji Natomiast w kwestii wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy wyjaśnić, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a. Należy podkreślić, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia Sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany do zamieszczenia z urzędu w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach (art. 209 p.p.s.a.)