IV SA/Wa 2121/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-18
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie brało udziału w postępowaniu pierwszej instancji, może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji, jeśli zrobi to po terminie, który upłynął dla stron postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić niedopuszczalność odwołania, jeśli zostało ono wniesione po terminie, nawet jeśli strona nie brała udziału w postępowaniu pierwszej instancji. Termin dla podmiotów niebiorących udziału w postępowaniu liczy się od dnia doręczenia decyzji ostatniej ze stron postępowania. Jeśli odwołanie zostanie wniesione po tym terminie, organ odwoławczy stwierdza jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 k.p.a.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło odwołanie od decyzji Prezydenta W. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że zostało ono wniesione po terminie, ponieważ Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu pierwszej instancji, a decyzja stała się ostateczna po doręczeniu jej ostatniej ze stron. Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie SKO, argumentując, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od daty publicznego obwieszczenia decyzji, a nie od doręczenia jej stronom postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargę -
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu i parkingu samochodowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą o pow. użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha w ramach budowy wielopoziomowego budynku biurowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy [...], ul[...] oraz ul. [...], na działkach o nr ew. [...], [...], obręb [...] w Dzielnicy [...] W..
W uzasadnieniu podano, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Stowarzyszenie nie brało udziału na prawach strony w postępowaniu zakończonym wyżej opisaną decyzją. Stronom postępowania decyzję doręczono za pośrednictwem poczty polskiej. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że ostatnie doręczenie nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r. Stowarzyszenie Z. złożyło odwołanie za pośrednictwem poczty w dniu [...] sierpnia 2014 r., a więc po dniu, w którym przedmiotowa decyzja stałą się ostateczna, co przesądza o niedopuszczalności odwołania.
Organ wyjaśnił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Zgodnie z art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Ostatnie doręczenie decyzji Prezydenta W. nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r., tym samym decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2014 r. Stowarzyszenie nie było stroną postępowania i nie brało w nim udziału, odwołanie złożyło w dniu [...] sierpnia 2014 r. , a więc po dniu, od którego przedmiotowej decyzji można przypisać przymiot ostateczności. Termin do wniesienia odwołania dla podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia ( ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Skoro Stowarzyszenie nie było stroną postępowania, w którym została wydana decyzja, a która stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2014 r., to odwołanie nie mogło skutecznie być wniesione w dniu [...] sierpnia 2014 r., zatem jest niedopuszczalne.
Kolegium wskazało, że nie badało, czy Stowarzyszeniu należy przyznać przymiot strony postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta W. z tego powodu, że tylko wniesienie odwołania w terminie daje podstawę do zbadania legitymacji do jego wniesienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie Z. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie powołując na art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, wskazało, że wbrew stanowisku Kolegium, odwołanie od decyzji Prezydenta W. nr [...] wniesione w terminie, skoro jej obwieszczenie publiczne nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] sierpnia 2014 r., zatem Stowarzyszenie nadając w placówce pocztowej odwołanie w dniu [...] sierpnia 2014 r., zachowało termin do jego wniesienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasada, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 134 w k.p.a. organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a.
W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne ( art. 134 k.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95,; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, Lex nr 29004).
W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin ten jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W orzecznictwie oraz doktrynie jednolicie przyjmuje się, że dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która w postępowaniu brała udział. W przypadku wielości stron uznaje się ponadto, że kończy się on z upływem terminu dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję.
Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy bezspornie wnika, że skarżące Stowarzyszenie nie było stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2014 r. o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i decyzja ta nie została mu doręczona. Doręczenie decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu nastąpiło w trybie art. 39 k.p.a., jako że ilość stron nie przekraczała liczby 20. Doręczenie tej decyzji ostatniej stronie nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2014 r., tym samym ostateczny termin do wniesienia odwołania dla podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu upływał w dniu [...] sierpnia 2014 r. Żadna ze stron postępowania nie wniosła odwołania, co oznacza, że przedmiotowa decyzja, jak prawidłowo uznał organ, stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 2014 r. Skarżące Stowarzyszenie odwołanie złożyło w dniu [...] sierpnia 2014 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Podkreślenia wymaga, że w przypadku gdyby skarżące Stowarzyszenie złożyło odwołanie przed upływem terminu do zaskarżenia decyzji przez stronę biorącą udział w postępowaniu przed dniem w którym decyzja stała się ostateczna, a więc w terminie otwartym do wniesienia odwołania dla strony której najpóźniej doręczono decyzję, wówczas obowiązkiem organu odwoławczego byłoby przystąpienie do jego rozpoznania i zbadania legitymacji Stowarzyszenia do jego wniesienia. Natomiast w sytuacji, kiedy podmiot nie brał udziału w postępowaniu - tak jak skarżące Stowarzyszenie - i mimo to zostało wniesione odwołanie, zaś czynności tej dokonano po upływie terminu do wniesienia odwołania dla stron biorących udział w postępowania, to stwierdzić należy, że w takim przypadku odwołanie zostało wniesione od decyzji, która otrzymała przymiot ostateczności. W takich okolicznościach obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 k.p.a.
Zauważyć należy, iż podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu, a twierdzi, że przysługuje mu przymiot strony w sprawie może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W skardze Stowarzyszenie bezzasadnie wywodzi w oparciu o art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 23 października ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), że skoro rzeczona decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2014 r. została w dniu [...] sierpnia 2014 r. podana do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej W., to 14 dniowy termin do wniesienia odwołania liczony od tej daty upływał w dniu [...] sierpnia 2014 r. Zatem nadanie odwołania w dniu [...] sierpnia 2014 r. nastąpiło z zachowaniem terminu do jego wniesienia.
Wskazać należy, iż powołany przepis art. 83 ust. 3 cyt. wyżej ustawy określa jedynie obowiązek organu publicznego ogłoszenia wydanej decyzji. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78. Natomiast zasady doręczenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji reguluje art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r., stanowiąc, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Według art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że ilość stron postępowania nie przekraczała liczy 20, to zaś oznacza, że organ I instancji nie mógł dokonać doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. w formie obwieszczenia na zasadach określonych w art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. W tych warunkach zarzuty skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw, stąd też skarga nie mogła odnieść oczekiwanego
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło