I FZ 1/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.P.H.U E. z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 644/15 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P.P.H.U E. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty VAT i zabezpieczenia należności postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 644/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił P.P.H.U. E. z siedzibą w O. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. wydaną 13 sierpnia 2015 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty VAT i zabezpieczenia należności. W uzasadnieniu Sąd podał, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi spółki 19 sierpnia 2015 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach 6 października 2015 r. (data stempla pocztowego). Do skargi załączyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek wskazała, że adresując przesyłkę, zawierającą przedmiotową skargę, w wyniku oczywistej omyłki błędnie wskazała adres Izby Skarbowej w K., w wyniku czego 30 września 2015 r. przesyłka wróciła do nadawcy z adnotacją "zwrot do nadawcy". W dniu 1 października 2015 r. spółka odebrała zwróconą przesyłkę z Urzędu Pocztowego. Podniosła, że jej zachowanie nie ma charakteru zawinionego. Nie wiedziała, że przesyłka nie zostanie dostarczona do adresata z uwagi na popełnienie oczywistej pomyłki pisarskiej. Spółka była przekonana, że dokonała wszelkich niezbędnych czynności celem zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu okolicznością wyłączającą brak winy z pewnością nie było popełnienie oczywistej, jak twierdziła sama spółka, omyłki przy adresowaniu przesyłki do organu i wpisanie nieprawidłowego adresu, przez co przesyłka nie została skutecznie doręczona. Przy dołożeniu należytej staranności spółka była w stanie prawidłowo zaadresować przesyłkę ze skargą, tym bardziej, co sama podniosła, że w treści skargi wskazała prawidłowy adres. Sąd ocenił takie postępowanie jako zwykłe niedbalstwo. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zaskarżyła je w całości, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez błędne uznanie, że zachowanie spółki było zwykłym niedbalstwem, w sytuacji gdy skarżąca uchybiła terminowi dochowując staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, błędnie wskazując jedynie adres organu. Wskazując na powyższą podstawę wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 13 sierpnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że przesłanie skargi na błędny adres nie jest okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżąca dysponowała właściwym adresem organu za pośrednictwem, którego należało wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Prawidłowy adres został wskazany w pouczeniu skarżonej decyzji (str. 8 zaskarżonej decyzji). Wyraźnie wskazano tam, że "strona może w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. [...], za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K....". Jednakże mimo powyższego pouczenia koperta została zaadresowana błędnie poprzez wpisanie "Dyrektor Izby Skarbowej, [...]". Taka sytuacja jednoznacznie wskazuje, że spółka wykazała się niestarannością, która skutkowała uchybieniem terminu do wniesienia skargi. Opisana sytuacja wskazuje, że przyczyną nie dochowania terminu do złożenia skargi była w istocie niedokładność przy sporządzaniu pisma procesowego jakim jest skarga, w szczególności przy jej adresowaniu. Ta jednak okoliczność ewidentnie wskazuje na winę skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Zatem słusznie Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że brak było podstaw do przywrócenia terminu i oddalił wniosek w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym spółce odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest prawidłowe. W oparciu o argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu oraz dokumenty zgromadzone w sprawie nie sposób było uznać, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminowi. Zatem brak było przesłanki z art. 87 § 2 P.p.s.a. by wniosek ten Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.