I SAB/Wa 558/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku H. W. z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego H. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. H. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], hip. nr [...]. Wskazał, że pomimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2014r. i wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy wynoszącego 4 miesiące Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w wyniku analizy dokumentacji stwierdzono, iż zgodnie z przedłożonym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] marca 2010 r., sygn. akt I Ns [...], W. F. (jeden z wnioskodawców) nabył spadek po K. F., zmarłym w dniu [...] czerwca 1977 r. Natomiast z zaświadczenia Komisariatu Policji [...] z dnia [...] listopada 2000 r., że Wydział Kryminalny Komisariatu prowadził sprawę poszukiwawczą K. F., zaginionego w dniu [...] czerwca 1997 r. Ponadto wskazano, iż wnioskodawcy zostali wezwani do wyjaśnienia powyższej rozbieżności i – o ile chodzi o tę samą osobę – przedłożenia sprostowanego postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po K. F. Jednocześnie strony zostały poinformowane, że po wyjaśnieniu tej kwestii decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], hip. nr [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącego przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2009 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], hip. nr [...] datowany na dzień [...] czerwca 2009 r. wpłynął do organu w dniu 22 czerwca 2009 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Prezydent [...] po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], hip. nr [...] odmówił D. W., L. W., H. W., W. W. i W. F. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do w/w gruntu nieruchomości [...]. W dniu [...] grudnia 2012 r. H. W. złożył w trybie art. 111 § 1 k.p.a. wniosek o uzupełnienie w/w decyzji poprzez rozstrzygnięcie sprawy przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Pismami z dnia [...] sierpnia 2013r. i z dnia [...] października 2013 r. Prezydent [...] wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o sporządzenie i przesłanie kserokopii dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pismem z dnia [...] października 2013 r. zwrócono się do Zarządu Dróg Miejskich w W. o udzielenie informacji, kiedy grunt o pow. [...] m2 pochodzący z przedmiotowej nieruchomości hipotecznej został zajęty pod ulicę [...]. W szczególności zwrócono się o przesłanie decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym, protokołów przekazania gruntu inwestorowi, pozwoleń na budowę, dziennika budowy, pozwoleń na użytkowanie, itp. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił uzupełnienia powyższej decyzji, z uwagi na fakt, że kwestia ustalenia odszkodowania rozpatrywana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Prezydent wystąpił do Archiwum Państwowego w W. o sprawdzenie, czy w zasobach Archiwum znajdują się dokumenty dotyczące poszerzenia i rozbudowy ulicy [...] na odcinku obejmującym przedmiotową nieruchomość. Następnie pismem z dnia [...] maja 2014 r. przekazano Wojewodzie [...] zażalenie wnioskodawcy na nie załatwienie w terminie sprawy o odszkodowanie. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. organ ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, już po wniesieniu skargi do Sądu, organ pismami z dnia [...] sierpnia 2015r. wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o przesłanie odpisu aktu zgonu K. F. oraz do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o przesłanie aktualnych wypisów z rejestru gruntów dla obejmujących przedmiotową nieruchomość działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] w obrębie [...]. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt [...] w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskania opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczących wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności. Należy również mieć na względzie, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. skierowanym do stron postępowania organ wskazał, że wniosek z dnia [...] czerwca 2009 r. zostanie rozpoznany po wyjaśnieniu przez wnioskodawców rozbieżności dotyczących kwestii śmierci / zaginięcia K. F. - i – o ile chodzi o tę samą osobę –przedłożenia sprostowanego postanowienia Sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po K. F. Jednocześnie jak wskazał organ - strony zostały poinformowane, że po wyjaśnieniu tej kwestii decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki. Powyższe wskazuje, że organ podjął czynności w postaci analizy dokumentacji zmierzającej do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.