IV SA/Wa 1926/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-19

Skład orzekający: Paweł Groński, Krystyna Napiórkowska, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy działka gruntu wydzielona pod drogę lokalną, która nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych, przechodzi z mocy prawa na własność gminy i czy w związku z tym przysługuje odszkodowanie?
Ratio decidendi
Działka gruntu wydzielona pod drogę lokalną, która nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych (gminnych, powiatowych, wojewódzkich, krajowych) na podstawie właściwej uchwały lub decyzji, nie przechodzi z mocy prawa na własność gminy. W związku z tym nie powstaje obowiązek ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ na podstawie tego samego materiału dowodowego powinien wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, a nie decyzję kasatoryjną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę lokalną. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia odszkodowania, uznając, że działka nie została wydzielona pod drogę publiczną. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że publiczny charakter drogi wynika z planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji podziałowej, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Miasto W. wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i zasądził od Wojewody na rzecz Miasta W. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...]. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Miasta W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta W. decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. na podstawie art. 4 pkt 9b art. 129 ust. 1 i art. 98 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku J.M. z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w dzielnicy [...] przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,0586ha z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. W oparciu o ust. 3 tego artykułu za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W sprawie niniejszej decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 9703 m2 z obrębu [...] położonej przy ul. [...] i w rejonie ul. [...] w ten sposób, że w wyniku podziału powstała m.in. działka nr [...] o powierzchni 0,0586ha.Według zapisów w/w decyzji podziałowej projektowana działka gruntu nr [...] przeznaczona jest pod drogę oznaczoną w planie symbolem 17 KUL. Z decyzji tej wynika również, że na podstawie art. 93 ust. 3 u.g.n. do wydzielonych projektowanych działek należy zapewnić dostęp do drogi publicznej. Celem zapewnienia dostępu do ul. [....] należy ustanowić odpowiednie służebności gruntowe przejścia i przejazdu lub nabyć udziały w prawie własności do projektowanej działki nr [...] i do projektowanej działki nr [...], wydzielonej z KW Nr [...] decyzją Prezydenta W. Nr [...]. Stroną postępowania podziałowego była B.W. Zgodnie zaś z odpisem z księgi wieczystej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] jest B. M.. Natomiast w Dziale III -"Prawa, roszczenia i ograniczenia" wpisane zostały dwa ograniczone prawa rzeczowe, a mianowicie: nieodpłatna i bezterminowa służebność gruntowa przejścia, przejazdu i przeprowadzenia mediów na działce nr [...] pasem gruntu o szerokości 12mb wzdłuż granicy tej działki z działkami gruntu nr [...] opisanymi w [...] oraz działki nr [...] opisanej w [...] oraz dożywotnia i nieodpłatna służebność mieszkania, polegająca na korzystaniu przez uprawnioną z całego budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] wraz z ogródkiem oraz jednym garażem w budynku gospodarczym. Ponadto Prezydent W. ustalił, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] nie leży w liniach rozgraniczających drogi publicznej posiadającej jedną z kategorii, o której mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., tj. gminnej, powiatowej, wojewódzkiej, krajowej. Z kolei według ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] i [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] i [...] w brzmieniu załącznika do obwieszczenia Przewodniczącego Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] i [...] (DZ. Urz. Woj.[...] Nr [...] z dnia [...] października 2002 r. poz. [...]), działka ewidencyjna na 1/5 z obrębu [...] znajduje się m.in. w obszarze MU-3 tj. strefie zabudowy mieszkaniowej i usługowej o niskiej intensywności. Dla zachodniej części działki ewidencyjnej nr [...] brak jest obowiązującego planu miejscowego (teren ten obejmuje część działki nr [...]. Przez teren w/w działki plan przewiduje przeprowadzenie drogi oznaczonej symbolem 17 KUL. Stosowna zaś uchwała właściwego organu administracji publicznej o zaliczeniu projektowanej drogi oznaczonej symbolem 17 KUL w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] i [...], do poszczególnych kategorii dróg publicznych nie została podjęta. W planie tym działkę nr [...] przewidziano pod drogę oznaczoną symbolem 17 KUL, tj. ulicę lokalną. W części opisowej i graficznej planu brak jest wyraźnego zapisu określającego publiczny charakter tej drogi, a o takim charakterze drogi decyduje uprzednie formalne zaliczenie jej przez właściwy podmiot do określonej ustawowo kategorii drogi publicznej. Organ I instancji stwierdził, że w tej sytuacji brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wypłaty odszkodowania w trybie art. 98 u.g.n. za działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W. wniosła J. M. zarzucając, ze wydana została niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżaną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy zauważył, ze wprawdzie o publicznym charakterze drogi decyduje uprzednio formalne zaliczenie jej przez właściwy podmiot do określonej ustawowo kategorii ( w przypadku dróg gminnych potrzebna jest uchwała rady gminy - art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych), to jednak faktycznie przy ustalaniu odszkodowania za nieruchomość przejętą przez podmiot publicznoprawny w celu przeznaczenia jej pod drogę publiczną, warunek ten jest niemożliwy do spełnienia, zaś publiczny charakter drogi wynika wprost z decyzji właściwego organu zatwierdzającej podział oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na danym obszarze. Zdaniem Wojewody decydujące znaczenie ma zatem wydzielenie działek pod drogi publiczne przewidziane w planie zagospodarowania przestrzennego, a nie ich faktyczne zrealizowanie lub zaliczenie do odpowiedniej kategorii we właściwym trybie. Podniósł, że w decyzji podziałowej wskazano, że przez teren działki plan przewiduje przeprowadzenie drogi oznaczonej symbolem 17 KUL. Z mapy z projektowanym podziałem opracowanej przez geodetę uprawnionego J.I., stanowiącej integralną część decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, jednoznacznie wynika, że działka [...] przeznaczona jest pod projektowaną ulicę [...] (ulica lokalna). Organ pierwszej instancji powinien mieć na uwadze, że drogi lokalne stanowią jedną z klas dróg publicznych, która to klasyfikacja została wprowadzona w celu określenia wymagań technicznych i użytkowych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Ponadto Wojewoda zaznaczył, że z przepisu tego wynika, że parametry techniczne i użytkowe dróg publicznych odpowiadających klasie "L" mogą mieć tylko drogi gminne, które mają znaczenie lokalne i służą miejscowym potrzebom. Natomiast ustanowienie na działce ew. nr [...] nieodpłatnej i bezterminowej służebności przejścia, przejazdu i przeprowadzenia mediów, do ustanowienia której strona została zobowiązana w/w decyzją podziałową, według Wojewody nie przesądza o wewnętrznym charakterze niniejszej drogi. W tym stanie Wojewoda [...] stwierdził, że organ pierwszej instancji wbrew wymogom art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy i rozstrzygając ponownie sprawę powinien ustalić, czy zaistniały przesłanki z art. 98 u.g.n. do ustalenia odszkodowania i na podstawie tak dokonanych ustaleń wydać stosowne orzeczenie. W skardze na powyższą decyzję Wojewody [...] W. reprezentowane przez Prezydenta W. zarzuciło naruszenie: 1) przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji Prezydenta W. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy nie zachodziły podstawy do zastosowania tego przepisu; 2) przepisów prawa materialnego tj. art. 98 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. poprzez błędne ustalenie, że działka ewidencyjna nr [...] została wydzielona pod drogę publiczną, a w związku z tym należy ustalić odszkodowanie z tytułu wygaśnięcia prawa własności tej działki. W oparciu o tak sformułowane zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację podniesionych zarzutów. Zwrócono uwagę, że stosownie do art. 98 u.g.n. aby nastąpił skutek decyzji podziałowej w postaci utraty przez dotychczasowego właściciela nieruchomości własności niezbędne jest spełnienie wszystkich przesłanek zawartych w tym przepisie. Przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego własności działki drogowej następuje tylko i wyłącznie wtedy, gdy jest ona wydzielana pod drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, tj. pod drogę krajową, wojewódzką, powiatową lub gminną. Zdaniem skarżącego oznacza to, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dojdzie do wydzielenia innych dróg (lokalnych, dojazdowych, wewnętrznych, bez przesądzenia wyraźnie ich publicznoprawnego charakteru), nie może nastąpić ich przejście z mocy prawa na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Odebranie własności musi zawsze wynikać wprost z przepisów prawa. Jeżeli nie jest to oczywiste, organ nie może tego faktu domniemywać. Celem normy z art. 98 ust. 1 u.g.n. nie jest przejęcie przez gminę na własność każdej działki o charakterze komunikacyjnym. Przejście nieruchomości na własność gminy następuje za odszkodowaniem na rzecz właściciela. Brak jest podstaw do uznania, iż gmina winna nabywać nieruchomości, które nie służą celom publicznym i wydatkować środki publiczne na nabycie wszystkich dróg. Wydzielenie działki drogowej zapewniającej komunikację nowopowstałych działek z drogami publicznymi pozostaje w interesie właściciela nieruchomości dokonującego podziału i przyszłych właścicieli poszczególnych działek, zwiększa ono atrakcyjność i cenę działek. Przepisy u.g.n. nie zawierają podstawy do nadania działce, nieprzewidzianej w planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę gminną, charakteru drogi gminnej. W świetle art. 98 ust. 1 u.g.n., własność takiej nieruchomości nie przechodzi na gminę, gmina nie ma prawa wystąpić w takim przypadku o dokonanie wpisu prawa własności nieruchomości w księdze wieczystej w trybie art. 98 ust. 2 u.g.n. Strona skarżąca zauważyła, że działka nr [...] nie pełni żadnych funkcji komunikacyjnych i stanowi grunty orne, co znajduje potwierdzenie w informacji z rejestru gruntów. J.M., ustanawiając na niej służebność gruntową, określiła sposób korzystania z tej części jej nieruchomości jako drogi wewnętrznej. Jeżeli chodzi o naruszenie przez organ odwoławczy przepisów proceduralnych, strona skarżąca podniosła, że przesądzenie w treści uzasadnienia decyzji odwoławczej publicznego charakteru przedmiotowej działki poprzez stwierdzenie, że "drogi lokalne stanowią jedną z klas dróg publicznych" obligowało organ do wydania decyzji merytorycznej (co jest zasadą), a nie decyzji kasatoryjnej (co jest wyjątkiem). Organ pierwszej instancji, po zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego ustalił, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 98 u.g.n. i wydał stosownej treści orzeczenie, dając wyraz swym ustaleniom w należycie sporządzonym uzasadnieniu. Jeżeli organ odwoławczy, po analizie tego samego materiału dowodowego, doszedł do odmiennych ustaleń (a tak wynika z treści rozstrzygnięcia Wojewody), winien dać temu wyraz w swoim merytorycznym rozstrzygnięciu w sprawie. Odmienna ocena prawna dokonana w oparciu o ten sam materiał dowodowy nie podlega pod przepis art. 138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1224 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145- 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. uchylająca w całości decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w dzielnicy [...] przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,0586ha z obrębu [...]. Podstawę materialnoprawną decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2015 r., poz. 1774). Z przepisów art. 98 ust. 1-3 tej ustawy wynika, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Właściwy organ składa wówczas wniosek o ujawnienie praw podmiotu publicznoprawnego w księdze wieczystej, a podstawą wpisu tego prawa do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Za działki gruntu, o których mowa wyżej przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, a właściwym organem, a jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, wówczas właściciel może złożyć wniosek o ustalenie odszkodowania w postępowaniu administracyjnym. Aby zatem mogło dojść do przejścia z mocy prawa określonej działki gruntu na rzecz podmiotu publicznoprawnego muszą być spełnione łącznie następujące warunki: 1) z treści decyzji podziałowej w sposób jednoznaczny wynika, że konkretny grunt został na wniosek właściciela wydzielony pod drogę publiczną; 2) decyzja podziałowa, o której mowa wyżej stała się ostateczna i w związku z tym istnieje dokument, na podstawie którego organ właściwy może stwierdzić fakt nabycia przez podmiot publicznoprawny określonej działki gruntu z mocy prawa, z dniem w którym decyzja ta stała się ostateczna oraz wystąpić do sądu wieczystoksięgowego o wpis tego prawa na rzecz podmiotu publicznoprawnego. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie - jak słusznie podniosła strona skarżąca - powyższe warunki nie zostały spełnione. Z osnowy decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 9703 m2 z obrębu [...] położonej przy ul. [...] i w rejonie ul. [...] wynika, że projektowana działka nr [...] przeznaczona jest pod drogę oznaczoną w planie symbolem 17 KUL. Jednocześnie w osnowie tej decyzji na podstawie art. 93 ust. 3 u.g.n. orzeczono, że do wydzielonych projektowanych działek (nr [...]) należy zapewnić dostęp do drogi publicznej. Celem zapewnienia dostępu do ul. [...] należy ustanowić odpowiednie służebności gruntowe przejścia i przejazdu lub nabyć udziały w prawie własności do projektowanej działki nr [...] i do projektowanej działki nr [...], wydzielonej z KW Nr [...] decyzją Prezydenta W. Nr [...]. Zauważenia wymaga, że powołanie prze organ dokonujący zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w osnowie decyzji w części rozstrzygnięcia dotyczącego zapewnienia nowopowstałym działkom dostępu do drogi publicznej na art. 93 ust. 3 u.g.n. jednoznacznie wskazuje, że projektowana działka nr [....] przeznaczona została pod drogę wewnętrzną, co oznacza, że chybione jest stanowisko Wojewody [...] wskazujące na konieczność dokonania ustaleń dotyczących charakteru drogi oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 17 KUL. Nadto wskazać należy, że organ pierwszej instancji słusznie zaznaczył, że zarówno w części opisowej jak i graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] brak jest zapisu określającego publiczny charakter drogi oznaczonej symbolem 17 KUL. W planie nie naniesiono również linii rozgraniczających wymienionej drogi na odcinku obejmującym działkę nr [...]. Jak wynika z przytoczonej treści decyzji podziałowej, wydzielenie przedmiotowej działki pod drogę nie spowodowało naruszenia istoty prawa własności, ponieważ jej właściciel był decydentem sposobu jej dostępności. Już sam fakt ustanowienia na drodze służebności gruntowej wyklucza uznanie jej za drogę publiczną. Nie można też pomijać faktu, że wydzielenie w niniejszej sprawie drogi miało na celu zapewnienie wydzielanym jednocześnie innym działkom dostępu do drogi publicznej. Zaakcentowania wymaga, że w tym zakresie art. 93 ust. 3 u.g.n. dokładnie wskazywał w jaki sposób właściciel miał ową dostępność zapewnić. W przypadku jej braku podział nieruchomości był w ogóle niemożliwy. Zgodnie z omawianym przepisem za dostęp do drogi publicznej uważano również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Charakter dostępności do wydzielonej w niniejszej sprawie drogi, zagwarantowany odpowiednim prawem służebności tylko określonym podmiotom, niewątpliwie oznacza, że nie doszło do naruszenia istoty prawa własności. Powstałe ograniczenia w sposobie przeznaczenia tej części gruntu można wyłącznie rozpatrywać w kategoriach prawa uzupełniającego w stosunku do praw wynikających z prawa własności innych wydzielonych działek, których dysponentem była wnioskodawczyni postępowania podziałowego B. W. Poza tym w art. 93 ust. 3 u.g.n. wprost wskazano, że nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. B.W. miała zatem prawo swobodnie dysponować odpowiednimi udziałami w wydzielonej działce przeznaczonej pod drogę, w tym uzyskać za ten udział ekwiwalent pieniężny od nabywców wydzielonych działek. To jednak było tylko i wyłącznie w jej gestii, co nie może powodować, że za takie działania właściciela odpowiedzialność odszkodowawczą ma teraz ponosić gmina, w której interesie nie leżało zapewnienie dostępności do drogi publicznej wydzielanym na wniosek właściciela działkom. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu [...] kwietnia 2012 r. w formie aktu notarialnego (Rep. A NR [...]) B.W. darowała J.M. m.in. działkę nr [...] stanowiącą jej własność. Prawo własności przedmiotowej działki potwierdziła odpisem księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, wydanego przez Centralną Ksiąg Wieczystych, Ekspozyturę w W. według stanu z dnia 21 lutego 2012 r. Z odpisu zwykłego wymienionej księgi według stanu z dnia [...] sierpnia 2014 r. wynika, że właścicielem działki nr [...] jest w dalszym ciągu J.M. Reasumując stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie brak ostatecznej decyzji podziałowej, wydzielającej grunt oznaczony jako działka nr [...] pod drogę publiczną, a zatem nie może być mowy o skutku wynikającym z art. 98 ust. 1 u.g.n. Wbrew stanowisku Wojewody [...], nie można organowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowe jest ustalenie Prezydenta W., że grunt stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] nie przeszedł na własność podmiotu publicznoprawnego na podstawie w/w decyzji podziałowej, co skutkuje brakiem przesłanek do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n., które stanowi konsekwencję odjęcia prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że organ odwoławczy orzekając kasacyjnie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 2 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skoro Wojewoda [...] po analizie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, doszedł do odmiennych wniosków, a mianowicie uznał, że przedmiotowa działka wydzielona została pod drogę lokalną, a taką klasę mogą mieć tylko drogi gminne zaliczane do dróg publicznych, to powinien sprawę rozstrzygnąć merytorycznie. Odmienna ocena prawna dokonana w oparciu o ten sam materiał dowodowy nie stanowi przesłanki wydania orzeczenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zaskarżoną decyzję uchylił. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić treść powyższych rozważań Sądu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie wskazania, co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści przedmiotowego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło