II GZ 15/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3869/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3869/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek W. Sp. z o.o. w W., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że W. Sp. z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. Podniosła, że istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez spółkę oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie spółki, brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego spowoduje, że będzie ona zmuszona zamknąć prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, co w istocie rzeczy doprowadzi do jej niewypłacalności. Brak środków finansowych może spowodować, iż popadnie ona w spiralę zadłużenia, co w sposób oczywisty będzie samo w sobie trudne do odwrócenia. Spółka podała, że na dzień 31 maja 2015 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, poniosła stratę w kwocie 316.892,78 zł. Do skargi została załączona m.in. kserokopia bilansu z dnia 31 maja 2015 r. oraz rachunek zysków i strat sporządzony za okres od dnia 3 lipca 2014 r. do dnia 31 maja 2015 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca jedynie ogólnikowo podała, iż w sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania decyzji obu instancji. W ocenie WSA, załączone do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokumenty nie świadczą o możliwości utraty przez spółkę płynności finansowej. Z rachunku zysków i strat wynika bowiem, że spółka w okresie od dnia 3 lipca 2014 r. do dnia 31 maja 2015 r. uzyskała przychód w kwocie 1.930.240,45 zł, zaś z bilansu wynika, że aktywa spółki stanowią wartość 378.169,73 zł. Zdaniem Sądu I instancji, wobec wysokości osiągniętego przychodu, a także posiadanych aktywów, kwota nałożonych ogółem kar pieniężnych (96.000 zł) nie będzie stanowić takiej uciążliwości, która mogłaby zagrozić bytowi strony skarżącej i doprowadzić do jej upadłości. Sąd zauważył ponadto, że spółka nie przedłożyła żadnych innych dokumentów, które rzetelnie pozwoliłyby ocenić jej sytuację finansową (np. sprawozdania finansowego, czy wyciągu z rachunków bankowych). Tymczasem użyte przez wnioskodawcę pojęcia nieostre, tj. wysokie ryzyko utraty płynności finansowej, spirala zadłużenia, czy nieodwracalna szkoda, wymagają skonkretyzowania w postaci odpowiedniej argumentacji i zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Skarżąca spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Dodatkowo na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego. Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów "prawa materialnego", a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wykazana stosownymi dokumentami strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i związana z tym realna groźba utraty płynności finansowej, a także zagrożenia płynące z innych postępowań sądowoadministracyjnych dają pełną podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżąca powołała się na rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie możliwości stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych stanowiących podstawę decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniosek spółki o wstrzymanie, na podstawie art. 196 p.p.s.a., wykonania zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 196 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, możliwość wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w wyniku wykonania decyzji, powinna zostać oceniona w kontekście aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła jedynie dwa dokumenty, tj. bilans sporządzony na dzień 31 maja 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 3 lipca 2014 r. do 31 maja 2015 r. Obydwa dokumenty były niepodpisane, nie określono w nich również podmiotu, którego dotyczą. Z tych względów Sąd I instancji nie mógł stwierdzić, że wykazana w dokumentach strata jest stratą skarżącej spółki. Bez tego rodzaju dokumentacji Sąd I instancji nie mógł rzetelnie ocenić, czy w kontekście aktualnej sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet przy uwzględnieniu obowiązku poniesienia kar nałożonych na spółkę w innych postępowaniach - może doprowadzić do wyrządzenia jej szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne. Sąd nie mógł oceniać, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., opierając się wyłącznie na niepopartych żadnymi dokumentami twierdzeniach skarżącego. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu dotyczącej braku notyfikacji przepisów dających możliwość nakładania kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych, należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się kontroli legalności tej decyzji. Wobec tego bez znaczenia dla rozpoznania zażalenia, jak i bez znaczenia dla kwestii zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są okoliczności podniesione w zażaleniu jak i subiektywne przekonanie skarżącego o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.