IV SA/Wa 2114/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-23
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek zbadania wszystkich przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. z urzędu, nawet jeśli strona wniosła o stwierdzenie nieważności tylko części decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek z urzędu zbadać wszystkie przesłanki nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a., a nie tylko te wskazane przez stronę we wniosku. Ograniczenie badania do części decyzji lub tylko do wskazanych przez stronę przesłanek jest nieprawidłowe, zwłaszcza gdy strona podnosi zarzuty dotyczące zarówno części decyzji o odszkodowaniu, jak i samej kwestii wywłaszczenia.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1963 r. w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy wywłaszczeniowej, w tym brak wszechstronnej oceny przesłanek nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015 r. Zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [..] stycznia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej M. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2015r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej Minister lub organ II instancji), w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.- dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1963r. nr [...] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy [...], oznaczonej jako działka nr [...] i pow. 1.052 m2 z całości o powierzchni 5,3142 ha, stanowiącej współwłasność F. D. i M. K.
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 30 listopada 2013r. Pani M. P. wniosła o stwierdzenie nieważności części decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1963r. nr [...], którą orzeczono o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w [...] przy [...], wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] KW nr [...] oznaczonej jako parcela nr [...] o pow. 1.052 m2 z całej nieruchomości o pow. 5,3142 ha stanowiącej współwłasność F. D. i M. K. oraz orzeczono o przyznaniu odszkodowania za w/w nieruchomość na rzecz w/w w kwocie 3.787 zł. Wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył części wskazanej wyżej decyzji dot. przyznania odszkodowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. po rozpatrzeniu wniosku Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości położonej w [...] przy [...], oznaczonej jako działka nr ew. [...] i pow. 1052 m2 z całości o powierzchni 5,3142 ha.
Pismem z dnia 14 lutego 2015r. Pani M. P. wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] stycznia 2015r.
Minister po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2015r. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2015r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał na brzmienie art. 16 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 2671 – dalej: "k.p.a.") w tym w szczególności na ukształtowane w tym zakresie orzecznictwo co do pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a. Nadto wskazał, że podstawą prawną orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości jest ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jt. Dz.U. z 1961 Nr 18, poz. 94 – dalej: "ustawa wywłaszczeniowa") a zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżone orzeczenie.
Podniósł, iż zgodnie z art. 21 w/w ustawy odszkodowanie ustalane było na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez właściwy organ.
Wyjaśnił, że organ wywłaszczeniowy poinformował strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości oraz o wyznaczeniu na dzień [...] września 1963r. rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Organ wyjaśnił również, odnosząc się do zarzutu dot. braku udziału biegłego w rozprawie, że z treści art. 21 w/w ustawy odszkodowawczej wynika obowiązek przeprowadzenia rozprawy a zatem brak biegłych na rozprawie stanowi wprawdzie naruszenie wskazanego przepisu, jednakże nie może być on oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
Wskazał również, odnosząc się do zarzutu, iż wycena została dokonana nie na zlecenie organu lecz wnioskodawcy, że ze względu na obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...] listopada 1963r. przepisy prawa dotyczące zasad ustalania odszkodowania, fakt ten pozostaje bez znaczenia dla sprawy, bowiem niezależnie od tego na czyje zlecenie biegli dokonywali wyceny, zakres czynności biegłych przy jej dokonywaniu, ze względu na związanie biegłych obowiązującymi w ówczesnym czasie sztywnymi – niepodlegającymi negocjacjom – stawkami, według których określono ceny za wywłaszczone grunty, był w zasadzie taki sam. Dlatego też wysokość ustalonego odszkodowania, niezależnie od tego, czy opinia szacunkowa biegłych sporządzona została na zlecenie inwestora, czy organu wywłaszczeniowego, pozostawała taka sama. Organ podkreślił przy tym że rzeczoznawcy, którzy sporządzili operat szacunkowy w przedmiotowej sprawie zostali wybrani z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], zatem byli osobami uprawnionymi do sporządzenia takiej opinii, a zatem nie ma podstaw do kwestionowania jej prawidłowości.
Podsumowując organ podkreślił, że wykonanie operatu szacunkowego wywłaszczonej nieruchomości na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia, jak i nieobecność na rozprawie biegłego nie miała znaczenia dla prawidłowości określenia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Natomiast o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w przypadku, gdy wykazany zostanie wpływ ewentualnego naruszenia na wartość odszkodowania.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ wyjaśnił, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] zawiera stosowne pouczenie odnośnie środków zaskarżenia tego orzeczenia. Właścicielki przedmiotowej nieruchomości nie skorzystały jednak z uprawnienia do zaskarżenia tej decyzji tj. nie wniosły odwołania.
Organ wyjaśnił również, odnosząc się do innych naruszeń prawa podnoszonych przez skarżącą co do decyzji z dnia [...] listopada 1963r., że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia [...] listopada 1963r. został ograniczony do części dotyczącej odszkodowania, zatem organ nadzoru badał w ramach postępowania jedynie takie naruszenia prawa, które dotyczą przyznania odszkodowania.
Niezgadzając się z w/w rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła Pani M. P. zaskarżając wskazany wyżej akt administracji w całości i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015r. a także o zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W skardze zarzucono wskazanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra, że narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7, 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ oceny, czy wskazane przez skarżącą naruszenia prawa w szczególności art. 3 i 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961r. nr 18, poz. 94 – dalej: "ustawa wywłaszczeniowa") miało charakter naruszenia rażącego skutkującego koniecznością unieważnienia decyzji. Organ ustalił jedynie, oraz dokonał oceny, że to naruszenie nie miało wpływu na części decyzji dotyczącej odszkodowania.
Skarżąca podniosła, że ponownie rozpoznając sprawę organ zupełnie pominął sformułowane przez skarżącą zarzuty dot. naruszenia prawa polegające na tym, że w trakcie postępowania wywłaszczeniowego organ prowadzący postępowanie, a także wnioskujący o wywłaszczenie w trakcie rozprawy administracyjnej próbowali podważyć legalność zawartej w formie aktu notarialnego umowy przedwstępnej. Przy czym, zdaniem skarżącej, dokonanie oceny legalności aktu notarialnego mogło być dokonane wyłącznie w postępowaniu sądowym, przed sądem cywilnym, a dokonywanie jej w postępowaniu administracyjnym stanowi naruszenie prawa.
Skarżąca podniosła również, że jej zarzut dot. naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania został przez organ II instancji potraktowany w sposób lakoniczny mimo, iż wskazywała, że z akt archiwalnych sprawy wynika, że w piśmie z dnia 16 listopada 1963r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w odpowiedzi na pismo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] wskazało, jaka ma być treść decyzji administracyjnej wydanej w sprawie. Stanowisko to znalazło się w treści decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1963r., co powoduje, że w tym kontekście doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Natomiast wskazywane naruszenie przez organ zostało sprowadzone wyłącznie do możliwości wniesienia odwołania od decyzji wywłaszczeniowej mimo, iż w orzecznictwie administracyjnym wymienia się również i inne przypadki naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Wskazała także, że:
- we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosiła również kwestie, że w trakcie postępowania wywłaszczeniowego organ nie powołał biegłych. A skoro nie doszło do ich powołania to operat, który został sporządzony nie był sporządzony dla potrzeb postępowania administracyjnego. Tym samym również biegli nie zostali powołani przez organ. A zatem twierdzenie organu, że brali udział w postepowaniu poprzez sporządzenie operatu szacunkowego jest całkowicie bezpodstawne.
- we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwróciła uwagę na to że ostateczna kwota odszkodowania została błędnie wyliczona przez rzeczoznawców wykonujących operat na zlecenie wnioskującego o wywłaszczenie. Sporządzając wycenę biegły dokonał bowiem zaokrąglenia, potrącając dodatkowo 20gr. Natomiast obowiązujące w dniu [...] listopada 1963r. przepisy nakazywały wypłatę pełnej kwoty.
Na zakończenie skarżąca wskazała, że z archiwalnych akt wywłaszczeniowych wynika, że jej matka i ciotka od samego początku kwestionowały legalność wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w sytuacji kiedy zgodziły się na dobrowolne odstąpienie gruntu, zawierając umowę przedwstępną sprzedaży w formie aktu notarialnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonej decyzji w szczególności podkreślając, że to wnioskodawca postępowania określił jego zakres wskazując, iż wniosek dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej w części dotyczącej odszkodowania, stąd też ocena w trybie nadzoru decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1963r. dotyczyła części przyznającej odszkodowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – jt. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm.- dalej "ppsa").
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że przedmiotowa decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo, tym samym skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji lub jej części, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1963r. nr [...], o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w [...] przy [...], wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] KW nr [...] oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] o powierzchni 1.052 m2 z całej nieruchomości o pow. 5,3142 ha stanowiącej współwłasność F. D. i M. K. Decyzją tą przyznano również w/w odszkodowanie w kwocie 3.787 zł.
Zauważenia zatem wymaga, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przy tym należy pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydawania decyzji, kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.
Zadaniem organu, prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSNCP 1996/18/258).
Obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest przeprowadzenie analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ich naruszenia. Takie postępowanie traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się na podstawie art. 157 k.p.a. W świetle tego przepisu zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji jedynie pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, określonej w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Podkreślenia wymaga, że interpretacja przepisów, dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych, musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu unormowania. Usuwanie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, obejmujące najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, należy zauważyć, że co prawda skarżąca w sposób jednoznaczny we wniosku z dnia 30 listopada 2013r. wskazała, że żąda stwierdzenia nieważności decyzji z dnia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1963r. nr [...] w części odnoszącej się do wysokości przyznanego odszkodowania, jednak z treści wniosku w tym w szczególności z podnoszonych zarzutów wynika, iż jej intencją nie było zanegowanie jedynie części tej decyzji w zakresie odszkodowania lecz całości. Skarżąca zarzuciła bowiem we wniosku, że decyzja w sposób rażący narusza art. 6 ustawy wywłaszczeniowej, gdyż ubiegający się o wywłaszczenie odstąpił od zawarcia z właścicielem nieruchomości porozumienia w sprawie dobrowolnego jej nabycia.
Sąd zauważa w tym miejscu, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności wszczynane jest na żądanie strony lub z urzędu a zatem, mimo że we wniosku wskazano, że skarżąca żąda stwierdzenia nieważności tylko części decyzji to mając na względzie podniesione w nim zarzuty oraz fakt, że organ w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może działać z urzędu, to winien dokonać zbadania całości decyzji w zakresie jej nieważności, nie tylko jej części. W niniejszej sprawie natomiast organ ograniczył się jedynie do zbadania wskazanej wyraźnie przez skarżącą części i to tylko pod kątem istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, co należy uznać za nieprawidłowe, mimo zarzutów odnoszących się nie tylko do kwestii odszkodowania ale przede wszystkim odnoszących się do wywłaszczenia. Skarżąca bowiem wskazywała na naruszenie art. 3 i 6 ustawy wywłaszczeniowej w szczególności w kontekście tego, iż byłe właścicielki zgodziły się na dobrowolne odstąpienie nieruchomości, o czym świadczyć ma zawarta umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego, a mimo to doszło do wywłaszczenia. Kluczowym zatem w niniejszej sprawie jest ustalenie czy istniały podstawy do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego skoro właścicielki nieruchomości godziły się na dobrowolne odstąpienie, a tym samym czy nie doszło do wydania skarżonej decyzji z rażącym naruszeniem art. 3 i 6 ustawy wywłaszczeniowej. Skoro bowiem nie istniałyby przesłanki do wywłaszczenia nieruchomości, to tym samym kwestia prawidłowości ustalenia odszkodowania byłaby rzeczą wtórną. Tak więc organ przede wszystkim winien był ustalić czy podstawowy trzon decyzji tj. dotyczący wywłaszczenia nie jest wydany przy spełnieniu którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a.
Należy w tym miejscu dodać, że z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że organ administracji orzekający w postępowaniu o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego nawet jeżeli uważa, że wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności przesłanki nieważności nie są zasadne, ma obowiązek dokonać oceny aktu administracyjnego w zakresie tych przesłanek. Co więcej – ma obowiązek zbadać z urzędu, czy nie zachodzą wszystkie przesłanki nieważności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a nie tylko te wskazane we wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 562/2008 – LexPolonica nr 2056309). Wniosek strony w sprawie o stwierdzenie nieważności jak i jego uzasadnienie nie jest bowiem wiążący dla organu administracji (por. tezę 2 wyroku NSA z dnia 29 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1889/97 – Lex nr 47887).
Sąd podziela zatem zarzut skarżącej, że w niniejszej sprawie organy nie dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego w zakresie przesłanek nieważnościowych w odniesieniu do całej decyzji, nie było bowiem podstaw do ograniczenia badania wystąpienia przesłanek nieważności tylko do jej części, skoro organ może działać w sprawie z urzędu a na dodatek skarżąca we wnioskach o wszczęcie postępowania oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazywała na kwestie odnoszące się do tej części decyzji, która dot. wywłaszczenia i jej prawidłowości.
A zatem ponieważ organ w sposób prawidłowy i pogłębiony nie dokonał analizy wszystkich stawianych zarzutów a także sam z urzędu nie zbadał czy decyzja nie jest dotknięta którąś z wad wskazanych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. to zdaniem Sądu doszło w sprawie również do naruszenia art. 7 i 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie podzielił natomiast argumentacji skarżącej, co do rażącego naruszenia przy wydawaniu decyzji z dnia [...] listopada 1963r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] zasady dwuinstancyjności postępowania. Jak wynika, bowiem z akt administracyjnych decyzja z dnia [...] listopada 1963r. została wydana przez organ właściwy tj. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Odwołanie od tej decyzji przysługiwało do Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych a zatem to Komisja była organem II instancji właściwym do ewentualnego rozpoznania odwołania. Tymczasem jak wynika z treści skargi oraz pism skarżącej składanych w postępowaniu administracyjnym, złamania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego skarżąca upatruje w fakcie zwrócenia się przez Prezydium pismem z dnia 9 września 1963r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Społeczno-Administracyjny celem zajęcia stanowiska a następnie uwzględnienie odpowiedzi z dnia 16 listopada 1963r. w treści decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]. Należy zatem zauważyć, iż stanowisko Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Społeczno–Administracyjny zawarte we wskazanym wyżej piśmie, które zostało przyjęte za własne przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], nie zostało wyrażone przez organ II instancji tj. Komisję Odwoławczą przy Ministrze Spraw Wewnętrznych. Tym samym nie mogło dojść do złamania wskazanej zasady dwuinstancyjności postępowania w stopniu rażącym.
Mając na względzie fakt, iż sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpatrzenia przez organy w kontekście uwag poczynionych powyżej przez Sąd oraz że kluczowym zagadnieniem wymagającym ustalenia jest, czy w sposób rażący doszło do naruszenia art. 3 i 6 ustawy wywłaszczeniowej, co będzie rzutować również na kwestie prawidłowości orzeczenia o odszkodowaniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), oraz art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło