II SO/Op 44/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na rozprawie sprawy z wniosku J. S. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Opola za nieprzekazanie skargi na postępowanie konkursowe w zakresie powołania dyrektora zakładu opieki zdrowotnej postanawia 1) wymierzyć Prezydentowi Miasta Opola grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 2) zasądzić od Prezydenta Miasta Opola na rzecz J. S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi wniosek J. S. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Opola za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę w terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wnioskodawca we wniesionej skardze domagał się wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że w dniu 11 sierpnia 2015 r. wniósł, za pośrednictwem organu, skargę na procedurę przeprowadzenia oraz rozstrzygnięcie w zakresie nieważności postępowania konkursowego na stanowisko Dyrektora A w [...]. Podał, że pomimo upływu terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Brak reakcji ze strony organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd. Do wniosku dołączona została kopia skargi. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Opola wniósł o jego oddalenie i niewymierzalnie organowi grzywny, zaś w razie wymierzenia grzywny wnioskował o ograniczenie jej do wysokości 100 zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ przyznał, że w dniu 11 sierpnia 2015 r. wnioskodawca złożył w organie skargę. Jednakże pomimo usilnych starań, organ na chwilę obecną nie odnalazł ww. dokumentu i nie potrafi wskazać, gdzie ona się znajduje, ani też wyjaśnić co się z nią stało. Podał, że dokument zaginął w wyniku błędu pracownika urzędu, na co miała wpływ znaczna ilość pism oraz wzmożony obieg dokumentów dotyczących wnioskodawcy. Zauważył, że wnioskodawca był jednym z kandydatów biorących udział w konkursie na stanowisko dyrektora A w [...] i w okresie maj – wrzesień 2015 r. składał szereg pism dotyczących różnych zagadnień związanych z przeprowadzonym konkursem, na które organ udzielał wnioskodawcy odpowiedzi. Stwierdził nadto, że nie było intencją organu spowodowanie zaginięcia skargi, gdyż spowodowałoby to negatywne konsekwencje np. w postaci wymierzenia organowi grzywny i stąd też nie zasługuje na aprobatę żądanie wymierzenia grzywny w maksymalnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi i akt sprawy w terminie jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej P.p.s.a organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, ma prawny obowiązek przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Z treści przytoczonego przepisu wynika zatem, że wyłączną przesłanką materialnoprawną orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków wynikających z przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Wskazać należy także, iż cytowany przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. jej charakter, przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Powyższe nie ma wpływu na to, że wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Samo wykonanie obowiązku, określonego we wskazanym przepisie (ale po terminie), nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Wprawdzie nie ma już potrzeby wymierzania grzywny w celu zdyscyplinowania organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, albowiem organ ostatecznie wykonał ten obowiązek. Niemniej należy zauważyć, iż obowiązek ten został wykonany z uchybieniem terminu. Wymierzona grzywna stanowi w takim przypadku sankcję za naruszenie prawa i spowodowanie, że sprawa sądowoadministracyjna nie mogła być rozpatrzona bez nieuzasadnionej zwłoki. Zaznaczenia wymaga również, iż w sytuacji, gdy organ przekazał sprawę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po złożeniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny nie staje się bezprzedmiotowe i nie znajduje zastosowania w tej sprawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 – http://www.nsa.gov.pl). Wymierzenie grzywny w takiej sytuacji, nie tylko pełni funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezydent Miasta Opola nie uczynił zadość wymogom art. 54 § 2 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarga wnioskodawcy z dnia 11 sierpnia 2015 r. dotycząca procedury przeprowadzenia oraz rozstrzygnięcia w zakresie nieważności postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora A w [...] została przekazana do Sądu dopiero w dniu 23 października 2015 r. i zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 467/15, co wynika z zapisów w repertorium Sądu. Skarga została przekazana już po złożeniu przez wnioskodawcę wniosku o ukaranie organu. Jako przyczynę nieprzekazania ww. skargi w terminie organ wskazał zagubienie skargi przez pracownika, co spowodowane było znaczną ilością korespondencji wpływającej od skarżącego. Odnosząc się do podniesionych przez organ okoliczności, przemawiających za nieuwzględnieniem wniosku o wymierzenie grzywny organowi, wskazać należy, iż tłumaczenie organu nie stanowi podstawy sankcjonującej uznanie, że takie zachowanie organu nie narusza przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. Podkreślić należy bowiem, że organ ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania pracownika, którym posługuje się przy realizowaniu swoich zadań. Na organie administracji publicznej ciąży bezwzględny obowiązek przekazania sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten nie zostaje uchylony nawet wówczas, gdy organ uwzględnił zarzuty skargi w całości w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Celem art. 55 § 1 P.p.s.a. jest nie tylko dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków, o których stanowi art. 54 § 2 P.p.s.a., ale zapewnienie stronie realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Organ ma obowiązek wypełnienia woli skarżącego dotyczącej zaskarżenia działania lub bezczynności organu do sądu administracyjnego. Nieprzekazanie skargi do sądu ogranicza stronie prawo do sądu. Zauważyć należy, że na organie niezależnie od sposobu załatwienia skargi, ciąży konieczność wykonania obowiązków, o których stanowi art. 54 § 2 P.p.s.a. i stąd też organ winien przekazać skargę z dnia 11 sierpnia 2015 r. Powinność ta winna zostać wykonana, gdyż organ, który nie wywiązuje się z obowiązków przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia, nie może skutecznie zasłaniać się ani problemami wewnętrznymi występującymi w jego działalności, ani też okolicznością wadliwego odczytania i zinterpretowania woli strony. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Reasumując, stwierdzić należy, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a., a jej wymierzenie może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli wykonanie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny Sąd uznał, że jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 P.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny, bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności, w tym ocenia, jakie przyczyny spowodowały opóźnienie w przesłaniu skargi, czy organ dopuszczał się tego rodzaju uchybień w przeszłości, czy przekroczenie terminu do przesłania skargi ma charakter nagminny, czy też stanowiło jednostkowy przypadek. Uwzględnia także podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Sąd uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 500 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie prewencyjnie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Wymierzając tak stosunkowo niską grzywnę Sąd uwzględnił, iż organ wykonał obowiązek w postaci przesłania skargi z dnia 11 sierpnia 2015 r., wniesionej przez J. S. wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na tę skargę. Czynności tej dokonał z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., które wynosiło ponad miesiąc (okres od 11 września 2015 r. do 22 października 2015 r.). Sąd miał również na względzie, że tego rodzaju uchybienie organu stanowiło jego jednostkowy przypadek. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 powołanej ustawy. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis w wysokości 100 zł. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.