II GZ 299/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3912/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3912/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek F. Sp. z o.o. w O., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 24000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że F. sp. z o.o. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 24000 zł z tytułu urządzania gry na dwóch automatach do gier poza kasynem gry, zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że w chwili obecnej otrzymała jeszcze kilka innych decyzji wymierzających kary pieniężne na łączną kwotę prawie 1.224.000 zł, która w sposób znaczący przekracza możliwości finansowe spółki. Realizacja obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji będzie prowadziła do naruszenia płynności finansowej i upadłości spółki, której efektem będzie likwidacja przedsiębiorstwa. Wnioskodawca zaznaczył, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dojdzie do zajęcia ruchomości spółki w postaci automatów do gier, a ewentualna ich sprzedaż egzekucyjna będzie skutkować wyzuciem spółki z jedynego składnika majątkowego. Ponadto w toku postępowania egzekucyjnego zajmowane są wierzytelności spółki oraz jej jedyny rachunek bankowy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że z analizy dokumentów nadesłanych przez stronę wynika, iż spółka za lata 2013 – 2014 poniosła stratę, która uległa zwiększeniu z kwoty 149.368,31 za 2013 r. zł do kwoty 167.360,10 zł za 2014 r. Powiększeniu uległy także zarówno aktywa i pasywa spółki z kwoty 330.392,49 zł w 2013 r. do kwoty 536.474,30 zł w 2014 r. Sąd I instancji zaznaczył, że strata sama w sobie nie jest okolicznością wystarczającą do oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Strata bilansowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej. Podmiot wykazujący stratę bilansową w danym roku może równocześnie dysponować dużymi zasobami pieniężnymi. Sąd I instancji stwierdził, że z analizy załączonych dokumentów wynika, iż skarżąca uzyskała przychód netto ze sprzedaży produktów w wysokości 1.671.951,29 zł oraz dysponowała na dzień 31 grudnia 2014 r. "środkami pieniężnymi i innymi aktywami pieniężnymi w kasie i na rachunku" w wysokości 9.162,89, co przeczy twierdzeniom strony o negatywnym wpływie działań podejmowanych przez urzędy celne na kondycję finansową firmy. Działalność gospodarcza spółki jest prowadzona w dużej części w oparciu o usługi świadczone przez firmy zewnętrzne, z przedłożonego "Rachunku zysków i strat" na dzień 31 grudnia 2014 r. wynika, że w ramach kosztów działalności operacyjnej na "usługi obce" spółka wydatkowała kwotę 1.112.860,65 zł, a na dzień 31 grudnia 2013 r. kwotę 244.474,94 zł. Sąd I instancji podniósł, że spółka nie podjęła próby ograniczenia ponoszonych kosztów na "usługi obce" na przestrzeni dwóch lat, a nawet je znacznie podwyższyła, mimo toczących się wobec niej postępowań przed organami celnymi. Ponadto zdaniem Sądu I instancji, na podstawie złożonych przez spółkę dokumentów nie jest możliwe odtworzenie jej obecnej sytuacji finansowej, bowiem dokumenty pochodzą z lat 2013-2014, a w szczególności nie sposób ustalić, czy posiada ona i jakiej wartości majątek ruchomy i nieruchomy oraz aktywa finansowe. Dostatecznym argumentem za uwzględnieniem żądania strony nie jest także fakt prowadzenia względem niej postępowań egzekucyjnych i ewentualnej sprzedaży automatów do gier. Skarżąca spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów w postaci protokołów zajęcia ruchomości. Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu, że w sprawie w razie wykonania zaskarżonej decyzji nie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że uwadze Sądu I instancji uszło, iż o ile zapłata oznaczonej w zaskarżonej decyzji kary pieniężnej ma charakter odwracalny, to w przypadku przeprowadzenia egzekucji z ruchomości spółki (automatów do gier) i ich sprzedaży egzekucyjnej, dojdzie do trwałego i nieodwracalnego skutku w postaci definitywnego pozbawienia spółki istotnego składnika jej mienia. Obawa przeprowadzenia w oparciu o zaskarżoną decyzję egzekucji z ruchomości nie jest zaś bezpodstawna, gdyż wobec skarżącej już prowadzone są liczne egzekucje z ruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 24000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie można podzielić stanowiska skarżącej, że kary pieniężne nałożone na spółkę, w sposób znaczący przekraczają jej możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła m.in. sprawozdania finansowe za 2013 i 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki wielokrotnie przewyższa wysokość nałożonej kary. Ponadto Sąd I instancji zasadnie przyjął, że załączone do wniosku dokumenty nie obrazują aktualnej sytuacji skarżącej. WSA miał też na uwadze, że z "Rachunku zysków i strat" na dzień 31 grudnia 2014 r. wynika, że w ramach kosztów działalności operacyjnej na "usługi obce" spółka wydatkowała kwotę 1.112.860,65 zł, a na dzień 31 grudnia 2013 r. kwotę 244.474,94 zł. Powyższe niepełne dane nie pozwalają na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji, tj. egzekucja kary pieniężnej w wysokości 24000 zł spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Do zażalenia skarżąca załączyła protokoły zajęcia i odbioru ruchomości w postaci automatów – ostatnie z grudnia 2015 r. (5 szt.), listopada 2015 r. (3 szt.), września 2015 r. (14 szt.). Powyższe nie zmienia jednak faktu, że w istocie aktualna sytuacja finansowa skarżącej pozostaje dla Sądu nieznana. Trzeba mieć na uwadze, że zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącą karę pieniężną, która ze swojej istoty, jak to już wspomniano, nie jest nieodwracalna, chyba że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Nic nie stało na przeszkodzie, by skarżąca do zażalenia załączyła dokumenty uzasadniające przyjęcie że uiszczenie kary w wysokości 24.000 zł takie niebezpieczeństwo na nią sprowadzi. Stosownych dokumentów w tym zakresie nie złożono. Wobec powyższego nie sposób wnioskować o możliwości spowodowania w majątku skarżącej trudnych do odwrócenia skutków jedynie z uwagi na odpisy protokołów zajęć automatów w innych sprawach i twierdzeniu o potencjalnej egzekucji z automatu spornego w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez spółkę dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.