IV SA/Wa 2586/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-25
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Anita Wielopolska-Fonfara, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samoistne posiadanie nieruchomości, które nie zostało potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu stwierdzającym zasiedzenie, może stanowić podstawę do wykazania interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Samoistne posiadanie nieruchomości, bez potwierdzenia go prawomocnym orzeczeniem sądu stwierdzającym zasiedzenie, nie stanowi tytułu prawnego do nieruchomości i nie może być podstawą do wykazania interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Interes prawny w takiej sprawie przysługuje byłym właścicielom lub ich następcom prawnym, a nie samoistnym posiadaczom, którzy posiadają jedynie interes faktyczny.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1979 r., twierdząc, że nieruchomość należała do jej matki. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego. Skarżąca argumentowała, że jej matka była samoistnym posiadaczem nieruchomości w dacie wywłaszczenia, a ona sama jest jej następczynią prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Anita Wielopolska-Fonfara, Agnieszka Wójcik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2015 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu zażalenia B.K. (dalej "skarżącej") na postanowienie Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] listopada 1979 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 5.802 m2, utrzymał postanowienie Wojewody w mocy.
II. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Pismem z dnia 23 października 2013 r. skarżąca wniosła do Wojewody o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] listopada 1979 r. nr [...], orzekającej - na podstawie art.2, 3, 8, 15, 21 i 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. Nr 10 z 1974 r., poz.64) – o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 5.802 m2, stanowiącej własność A.P. oraz o przyznaniu A.P. należnego odszkodowania (dalej odpowiednio: "decyzja wywłaszczeniowa", "wywłaszczona działka", "były właściciel"). We wniosku podniesiono, że wywłaszczona nieruchomość stanowiła w dacie wywłaszczenia własność matki skarżącej, tj. J.M.
2. Pismem z dnia 12 maja 2014 r., skierowanym do skarżącej, Wojewoda wskazał, że zgromadzona dotąd dokumentacja nie potwierdza posiadania przez skarżącą interesu prawnego w sprawie objętej wnioskiem. Z dokumentacji tej wynika bowiem, że wywłaszczona nieruchomość stanowiła własność A.P., a decyzja wywłaszczeniowa została skierowana do jego spadkobierców, tj.: C.P., J.P., I.P. oraz J.G. W związku z powyższym Wojewoda wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego w sprawie.
3. Ustosunkowując się pismem z dnia 21 maja 2014 r. do wezwania organu skarżąca oświadczyła w szczególności, że:
- w latach 70 – tych XX w. działka nr [...] została nabyta przez matkę skarżącej od byłego właściciela w drodze nieformalnej (tj. bez sporządzenia umowy sprzedaży oraz bez uzyskania stosownego aktu własności ziemi),
- po nabyciu działka nr [...] została połączona z działką nr [...] (w odniesieniu do działki nr [...] wydany został akt własności ziemi z dnia [...] sierpnia 1974 r., stwierdzającej nabycie tej działki przez matkę skarżącej), stanowiąc jedną nieruchomość,
- w ramach wywłaszczeń wydzielono odpowiednio działki [...] (o powierzchni 0,58 ha) oraz [...] (o powierzchni 5802 m2) i przejęto je na Skarb Państwa,
- prawo własności J.M. oraz W.M. do działki nr [...] potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2008 r., sygn. akt [...].
4. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., wydanym na podstawie art.61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz.267), dalej "k.p.a.", Wojewoda odmówił wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] listopada 1979 r., uzasadniając wydane rozstrzygnięcie nieposiadaniem przez skarżąca interesu prawnego w sprawie.
W ocenie Wojewody:
- osobami posiadającymi interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej są byli właściciele tej nieruchomości albo ich następcy prawni oraz osoby dysponujące obecnie prawami rzeczowymi do wywłaszczonej nieruchomości,
- w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność A.P., a decyzja wywłaszczeniowa została skierowana do jego spadkobierców, tj.: C.P., J.P., I.P. oraz J.G.,
- w toku postępowania skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów, potwierdzających zbycie własności przedmiotowej nieruchomości przez A.P., a następnie nabycie tego prawa przez matkę skarżącej,
- treść przedłożonego przez skarżącą postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2008 r., sygn. akt [...], nie potwierdza nabycia przez matkę skarżącej w trybie zasiedzenia działki nr [...] o powierzchni 5.802 m2, a potwierdza zasiedzenie przez matkę skarżącej oraz W.M. w częściach równych po 1/2 części każde z nich prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 631 m2,
- w świetle powyższych okoliczności skarżąca nie wykazała, że posiada interes w rozumieniu art.28 k.p.a. w sprawie objętej wnioskiem.
5. Pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. skarżąca wniosła do Ministra zażalenie na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r. (za pośrednictwem organu), zarzucając organowi wadliwą ocenę stanu faktycznego sprawy, prowadzącą w efekcie do błędnego uznania, że interes prawny skarżącej w niniejszej sprawie nie został wykazany. Skarżąca wyjaśniła, że działka nr [...] o powierzchni 631 m2, będąca przedmiotem postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2008 r. jest pozostałością po działce nr [...], tj. tą częścią tej nieruchomości, która pozostała po wywłaszczeniu gruntu o powierzchni 5.802 m2 decyzją Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] listopada 1979 r.
6. Przy piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r. skarżąca przedłożyła organowi odwoławczemu kopię pisma Kierownika Referatu Ewidencji Gruntów Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] stwierdzające w szczególności, że w wyniku przyłączenia obrębu [...] – [...] do miasta [...] i wykonania operatu nr [...] działka nr [...] otrzymała nr [...] (arkusz [...], obręb [...]) o powierzchni 0.0631 ha, natomiast działka nr [...] weszła w skład działki nr [...]
7. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Minister rozpoznał zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymując to postanowienie w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Minister podzielił ocenę prawną sprawy, dokonaną przez Wojewodę, podkreślając jednocześnie, że:
- brak podstaw do wywodzenia przez skarżącą interesu prawnego w niniejszej sprawie z postanowienia sądu powszechnego z dnia [...] sierpnia 2008 r., dotyczącego kwestii zasiedzenia działki nr [...] o powierzchni 631 m2, dodatkowo potwierdza okoliczność, stwierdzona w piśmie Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., że działka ta nie stanowiła wcześniej działki nr [...] (objętej decyzją wywłaszczeniową), a inną działkę tj. działkę o nr [...],
- wymaganego interesu skarżącej nie można również wywieść z aktu notarialnego darowizny z dnia [...] lipca 2013 r. (rep. [...] nr [...]), zawartego pomiędzy skarżącą a I.K., albowiem przedmiotem dokonanego tą umową rozporządzenia na rzecz skarżącej były: 1) wskazana wyżej działka nr [...] o powierzchni 631 m2 (a zatem dawna działka nr [...], nie zaś wywłaszczona działka nr [...]), 2) działki nr [...] i [...] o powierzchni 954 m2, powstałe z dawnej działki nr [...],
- źródłem interesu skarżącej nie jest okoliczność doręczenia matce skarżącej do wiadomości decyzji wywłaszczeniowej.
III. Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. skarżąca wniosła do Sądu skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] czerwca 2015 r., zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca wniosła w szczególności, że orzekające w sprawie organy nie wzięły pod uwagę tej okoliczności, że w dacie wywłaszczenia działki nr [...], działka ta (podobnie jak i cała działka nr [...], z której w następstwie wywłaszczenia wydzielono działkę nr [...]) znajdowała się w samoistnym posiadaniu matki skarżącej (co uwiarygadnia treść postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2008 r., potwierdzającego samoistne posiadanie przez matkę skarżącej innej części dawnej działki [...], tj. działki nr [...]). Samoistne posiadanie nieruchomości kreuje (na równi z posiadaniem tytułu rzeczowego do nieruchomości) interes prawny w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości (czego konsekwencją było skierowanie do matki skarżącej zawiadomienia o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej przez organ wywłaszczeniowy). Z kolei następstwo prawne skarżącej po samoistnym posiadaczu nieruchomości objętej wywłaszczeniem kreuje interes prawny skarżącej w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.
IV. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
V. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 27 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r. Na mocy art. 2 powołanej ustawy, przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest zgodne z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W ocenie Sądu naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie.
VI. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. prowadzi do następujących wniosków:
1. W myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu, na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej następuje na zasadach określonych w art. 61a k.p.a. (vide: Małgorzata Jaśkowska - Komentarz aktualizowany do art. 157 k.p.a. LEX/el. 2012; Alicja Plucińska-Filipowicz - Komentarz do zmiany art. 157 k.p.a. LEX/el. 2011; W. Chróścielewski - Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., ZNSA 2011, nr 4, s. 15).
Stosownie do powyższego postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest wydawane, z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych występuje w sytuacji, gdy wniesienie żądania przez dany podmiot nie może wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania, gdy np. z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wystąpiła osoba, która nie jest stroną lub nie ma zdolności do czynności prawnych. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. W przypadku zaś ich braku organ winien wydać na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienie odmawiające wszczęcia takiego postępowania.
2. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy, należy stwierdzić trafność stanowiska orzekających w niniejszej sprawie organów, że skarżąca nie wykazała, aby w sprawie tej posiadała interes prawny w rozumieniu art.28 k.p.a., upoważniający ją do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji wywłaszczeniowej.
3. W toku postępowania administracyjnego skarżąca wywodziła swój interes w sprawie z faktu następstwa prawnego po swojej matce, podnosząc konsekwentnie, że w dacie wywłaszczenia J.M. była właścicielem działki objętej decyzją wywłaszczeniową, tj. działki nr [...] (a nawet całej działki nr [...], z której działka nr [...] została w wyniku wywłaszczenia wydzielona). Nie ulega wątpliwości, że gdyby skarżąca wykazała powoływany przez nią tytuł własności nieruchomości, przysługujący matce w dacie wywłaszczenia, to jako następczyni prawna byłej właścicielki wywłaszczonej nieruchomości, dysponowałaby interesem prawnym w rozpatrywanej sprawie, obligującym Wojewodę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej w trybie uregulowanym w art.156 i nast. k.p.a.
4. Jak przyznała skarżąca, nabycie przez jej matkę działki nr [...] nastąpiło w trybie nieformalnym, tj. bez sporządzenia wymaganej przepisami kodeksu cywilnego umowy kupna – sprzedaży, które to uchybienie nie zostało następnie sanowane wydaniem stosownego aktu własności ziemi, przewidzianego przepisami ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. nr 27, poz.250 z późn. zm.). Prawa własności matki skarżącej do wywłaszczonej działki nr [...] (czy to w dacie wywłaszczenia, czy to w jakiejkolwiek innej dacie) nie można przy tym wywodzić z: (-) postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2008 r. – jak bowiem wykazano w postępowaniu administracyjnym, postanowienie to dotyczyło zasiedzenia nie działki nr [...], a dawnej działki nr [...] (tj. niewywłaszczonej części działki nr [...]), (-) aktu notarialnego umowy darowizny z dnia [...] lipca 2013 r., albowiem również dotyczył wyłącznie dawnej działki nr [...] oraz działki nr [...], a nie objętej przedmiotem wywłaszczenia działki nr [...]. Nie ulega w tej sytuacji wątpliwości, że w dacie wydania wywłaszczonej nieruchomości jej współwłaścicielami byli spadkobiercy A.P. (nie żyjącego w dacie wywłaszczenia nieruchomości, który przed śmiercią legitymował się stosownym aktem własności ziemi), do kręgu których to podmiotów matka skarżącej nie należała. Prowadzi to do wniosku, że matka skarżącej nie była właścicielką działki nr [...] w dacie jej wywłaszczenia, tj. w dniu [...] listopada 1979 r. (ani w jakiejkolwiek innej dacie), co oznacza, że własnego interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej skarżąca nie może opierać na dysponowaniu takim prawem przez jej poprzedniczkę prawną.
5. W obliczu powyższego można mówić co najwyżej o tym, że w dacie wywłaszczenia objęty decyzją wywłaszczeniową grunt znajdował się w samoistnym posiadaniu matki skarżącej, którą to kwalifikację skarżąca przyjęła ostatecznie w skardze.
6. Podkreślić w związku z tym należy, że samoistne posiadanie nieruchomości nie jest formą prawa rzeczowego przysługującego do tej rzeczy, a jest wyłącznie stanem faktycznym, którego wymagana przepisami kodeksu cywilnego długotrwałość może dopiero stanowić przesłankę do nabycia tytułu własności w drodze zasiedzenia nieruchomości. Stosownie bowiem do art.172 § 1 i 2 k.c. posiadacz nieruchomości, niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Nie ulega w tej sytuacji wątpliwości, że do dnia uzyskania stosownego orzeczenia sądu powszechnego, stwierdzającego zasiedzenie nieruchomości, objętej w posiadanie na skutek zawarcia nieformalnej umowy sprzedaży, matka skarżącej nie mogłaby powoływać się skutecznie na prawo własności do tej nieruchomości.
Mając na uwadze to, że według twierdzeń skarżącej grunt stanowiący obecną działkę nr [...] o powierzchni 631 m2 (a wcześniej oznaczony jako działka o nr [...]) wchodził na takich samych zasadach w skład nieruchomości nabytej w drodze nieformalnej od A.P. (i który nie został wywłaszczony, pozostając nieprzerwanie w posiadaniu m.in. matki skarżącej), zauważyć należy, że jego zasiedzenie przez matkę skarżącą oraz W.M., stwierdzone powoływanym przez skarżącą postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2008 r., nastąpiło dopiero z dniem [...] stycznia 2002 r. Dopiero z tą datą nastąpiło zatem spełnienie się kodeksowych przesłanek do zasiedzenia. Uprawnia to do stwierdzenia, że również dopiero z tą datą doszłoby do zasiedzenia przez matkę skarżącej (ewentualnie również przez W.M.) działki nr [...], będącej przedmiotem wywłaszczenia, o ile oczywiście działka ta nie zostałaby wywłaszczona i dalej pozostawała w samoistnym posiadaniu matki skarżącej.
7. Kategorycznie stwierdzić należy, że skuteczne wywiedzenie interesu prawnego skarżącej z samego faktu (ewentualnego) samoistnego posiadania przez matkę skarżącej (przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej) gruntu odpowiadającego wywłaszczonej działce nr [...] nie jest możliwe. Podmiot nie posiadający prawa własności do nieruchomości albo nie będący jej użytkownikiem wieczystym, a jedynie sprawujący nad nią władztwo faktyczne (nawet w postaci posiadania samoistnego), nie ma bowiem interesu prawnego w sprawie administracyjnej, odnoszącej się do praw rzeczowych do tej nieruchomości, o których mowa powyżej, przysługujących innym podmiotom (tego rodzaju postępowaniem jest postępowanie o wywłaszczenie nieruchomości, którego przedmiotem jest odjęcie prawa własności/prawa użytkowania wieczystego przysługującego dotychczasowemu właścicielowi/użytkownikowi wieczystemu oraz nabycie go przez podmiot publiczny). Wprawdzie posiadacz samoistny może mieć w takiej sprawie interes faktyczny, tj. być żywotnie zainteresowanym wynikiem postępowania, niemniej nie jest to interes podlegający ochronie prawnej, realizowanej m.in. poprzez przyznanie posiadaczowi statusu strony.
Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wyrażone w wyroku z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 848/12, publ. LEX nr 1298552, w którym podkreśla się, że: "Samoistne posiadanie nieruchomości nie może być traktowane jako uregulowany stan prawny, skoro posiadanie jest cechą stanu faktycznego, a samoistny posiadacz nie jest stroną postępowania wywłaszczeniowego - nie ma praw podlegających wywłaszczeniu. Samoistny posiadacz nieruchomości nie legitymuje się interesem prawnym lecz interesem faktycznym, który nie uprawnia do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym.". Tym samym uznać należy, że matka skarżącej nie dysponowała jako ewentualny samoistny posiadacz wywłaszczonej nieruchomości interesem prawnym w sprawie administracyjnej zakończonej decyzją wywłaszczeniową Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] listopada 1979 r. (pomimo informacyjnego doręczenia tej decyzji matce skarżącej przez organ wywłaszczeniowy). W konsekwencji powyższego, z faktu następstwa prawnego po swojej matce skarżąca nie może obecnie skutecznie wywieść interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji wywłaszczeniowej.
8. Wbrew stanowisku skargi stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy dopełniły obowiązków, wynikających z art.7, 75, 77 § 1 k.p.a., wyczerpująco gromadząc i rozpatrując materiał dowodowy.
Tym samym skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu, na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło