II GZ 388/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sp. z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 1606/15 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 1606/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił wniosek spółki P. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W. o wstrzymanie wykonania objętej jej skargą decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry w wysokości 12 000 zł. P. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W. (dalej: spółka, skarżąca) w skardze na ww. decyzję zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania, wskazując, że nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego byłoby wykonywanie decyzji obarczonych rażącymi wadami, zwłaszcza gdy wykonanie zaskarżonych decyzji oznacza bezpośrednio niekorzystne dla obywatela skutki finansowe. Stwierdziła również, że wykonanie ww. decyzji naraziłoby ją na niepowetowaną szkodę majątkową albowiem pozbawiłoby spółkę możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, co skutkowałoby koniecznością ogłoszenia upadłości. Strona ponadto podniosła, że wobec niej toczą się postępowania administracyjne, gdzie nałożono na nią kary w łącznej kwocie 600.000 zł. Jak stwierdziła, kary w tym wymiarze są wymagalne, a postępowania egzekucyjne wszczęte. Zdaniem spółki tak duży rozmiar kar skutkować będzie zaprzestaniem realizacji zobowiązań, co wprost doprowadzi ją do stanu upadłości, w sytuacji gdy z bilansu spółki wynika, że w pierwszych pięciu miesiącach 2015 r. i całym 2014 r. strata odpowiednio wyniosła 5468, 87 zł i 10304, 88 zł. Do wniosku spółka dołączyła wykaz decyzji nakładających na nią kary pieniężne na łączną kwotę 600 000,00 zł, bilans przedstawiający aktywa spółki na dzień 31 maja 2015 r., bilans przedstawiający pasywa – straty spółki na dzień 31 maja 2015 oraz rachunek zysków i strat (porównawczy) na dzień 31 maja 2015 r. WSA w L. oddalając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej uznał, że spółka nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji w uzasadnieniu podkreślił, że spółka nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. Ponadto uznał, że dołączona kopia rachunku zysków i strat na dzień 31 maja 2015 r., nie może być uznana za miarodajną dla oceny kondycji finansowej spółki w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (koniec września 2015 r.). Zdaniem Sądu I instancji wobec braku aktualnych danych dotyczących sytuacji finansowej spółki i nieuprawdopodobnionych możliwych zagrożeń wywołanych wykonaniem zaskarżonej decyzji, za przedwczesne należałoby uznać twierdzenie, że nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji może prowadzić do utraty płynności finansowej spółki, co z kolei groziłoby jej upadłością. P. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W. zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla ustalenia, czy w wyniku wykonania zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wystarczające jest uwzględnienie kosztów wykonania aktu zaskarżonego w danej sprawie, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu nakazuje uwzględniać również okoliczność skumulowania się wielu identycznych aktów wydanych wobec skarżącego, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że skarżąca spółka nie wskazała w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji okoliczności wystarczających do uznania wniosku za zasadny, mimo że spółka wskazała na wysokie prawdopodobieństwo wyrządzenia jej znacznej szkody w postaci niewypłacalności i przyczyny takiego ryzyka. Podnosząc ten zarzut spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżącej spółki zawartego w skardze. Skarżąca do zażalenia ponownie dołączyła wykaz decyzji nakładających na nią karę pieniężną na łączną kwotę 600 000,00 zł, bilans przedstawiający aktywa spółki na dzień 31 maja 2015 r., bilans przedstawiający pasywa – straty spółki na dzień 31 maja 2015 oraz rachunek zysków i strat (porównawczy) na dzień 31 maja 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie przedstawiła swojej aktualnej sytuacji finansowej w sposób na tyle precyzyjny, aby Sąd doszedł do przekonania, że uiszczenie przez stronę kary pieniężnej przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Skarżąca podnosząc w ramach wniosku argumentację o wpływie wykonania przywołanej decyzji, mogącej w jej ocenie doprowadzić do pozbawienia jej środków na dalsze prowadzenie działalności a w konsekwencji do upadłości spółki, nie przedstawiła w sposób wystarczający jej obecnej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, a więc w sposób umożliwiający dokonanie obiektywnej oceny rzeczywistych konsekwencji, jakie może nieść ze sobą obowiązek zapłaty nałożonej na nią kary pieniężnej. Nie jest bowiem wystarczające samo przedstawienie bilansu aktywów i pasywów oraz rachunku zysków i strat za okres od stycznia do maja 2015 r. Analiza tych dokumentów nie daje miarodajnego obrazu rzeczywistej sytuacji finansowej spółki, a wyłącznie obrazuje posiadane aktywa i pasywa na koniec 2014 r. i koniec maja 2015 r. oraz ogólny rachunek zysków i poniesionych strat w tych okresach. Nie można na ich podstawie dokonać oceny, w jaki sposób kształtuje się faktyczna i aktualna płynność finansowa skarżącej spółki i jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze. NSA zauważa również, że powołane do zażalenia dokumenty w postaci zestawienia decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej wydanych wobec spółki, bilansu spółki na 31 maja 2015 r. i rachunku zysków i strat spółki za okres od 1 stycznia do 31 maja 2015 r. nie zmieniają dokonanej oceny, bowiem dokumenty o takiej samej treści zostały przez spółkę nadesłane już wraz ze skargą. Ponadto spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak i w zażaleniu przedłożyła informację (w postaci wskazania konkretnych decyzji Dyrektorów Izby Celnej), iż przeciwko niej prowadzone są również inne postępowania dotyczące kar pieniężnych w łącznie kwocie 600 000,00 zł. Mimo to nie przedłożyła tych decyzji celem uprawdopodobnienia swego twierdzenia. Powyższe uniemożliwia ocenę, czy ww. decyzje są ewentualnie w toku postępowania egzekucyjnego oraz na jakim to ostanie jest etapie i czy w rezultacie tak prowadzone postępowania wobec skarżącej spółki wpływają na jej sytuację materialną. Wymienione braki wniosku powodują, iż nie była możliwa w pełni obiektywna i zgodna ze stanem rzeczywistym ocena wpływu na sytuację spółki braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej na spółkę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.