II SA/Gl 711/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-11-25
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Piotr Broda, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów, wydana z powodu skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 i 4 KPA), jest prawidłowa, jeśli zezwolenie zostało wydane na spółkę cywilną, a następnie zmienione w trybie art. 155 KPA?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. Po pierwsze, decyzja wydana na spółkę cywilną wraz z wymienieniem jej wspólników nie jest skierowana do podmiotu niebędącego stroną ani nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Po drugie, zmiana zezwolenia w trybie art. 155 KPA poprzez dodanie nowych kodów odpadów i modyfikację ilości nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli dotyczy tego samego przedsięwzięcia i nie wykracza poza katalog odpadów dopuszczalnych dla danego sposobu odzysku.Stan faktyczny
Spółka cywilna uzyskała zezwolenie na odzysk odpadów. Następnie decyzją zmieniającą rozszerzono katalog odpadów i ich ilości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji zmieniającej, uznając ją za wydaną do nieistniejącej strony (spółki cywilnej) oraz z rażącym naruszeniem art. 155 KPA. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując te ustalenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. (znak [...]) Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 27 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243 ze zm.), § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwianiu odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. Nr 49, poz. 345) zezwolił firmie "A" s.c. T. W., M. L., M. W., J. Z. - S. z siedzibą przy ulicy [...] w R. na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne dokładnie wskazując w niej odpady przewidziane do odzysku, oraz ustalając warunki postępowania z tymi odpadami.
Wskutek złożonego przez przedsiębiorców wniosku o wydanie zmiany powyższego zezwolenia, decyzją nr [...] z dnia [...] r. (znak: [...]), przywołując w podstawie prawnej art. 27 ustawy o odpadach oraz art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego zmienił własną decyzję z dnia 12 września 2011 r. poprzez dodanie w pkt 1 do wymienionych w pierwszej decyzji odpadów nowe kody odpadów, a w pkt 2 poprzez zmianę ilości odzyskiwanych odpadów o wskazanych kodach, dokonując też dopisania w pkt 3 warunków postępowania z dodanymi odpadami.
Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...]r., a następnie po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...]r. Nr [...], przywołując w podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 oraz art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło nieważność wymienionej powyżej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. zmieniającej własną decyzję nr [...] z dnia [...]r. zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne. W uzasadnieniu Kolegium po przedstawieniu podstaw stwierdzenia nieważności decyzji (wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz omówieniu celu prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdził, że przedmiotowa decyzja dotknięta jest wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie cytując treść art. 155 Kodeksu Kolegium dokonało analizy w zakresie możliwości stosowania tego przepisu, podkreślając, iż jest to możliwe tylko w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego oraz z udziałem tych samych stron. Dodało, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, obowiązkiem organu jest zbadanie czy w sprawie występują przesłanki stanowiące podstawę do zmiany lub uchylenia takiej decyzji, czy też nie. W przypadku, gdy przesłanki te wystąpią łącznie organ obowiązany jest wydać decyzję w przedmiocie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, zaś niewystąpienie chociażby jednej z przesłanek, o których mowa w przepisie art.155 wymienionego Kodeksu, uniemożliwia wydanie decyzji w tym przedmiocie.
Dalej Kolegium podało, iż po przeprowadzeniu w trybie nadzwyczajnym postępowania stwierdziło, iż decyzja Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] r. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, czyli wskazało przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołując się do treści art. 28 i art. 29 cytowanego Kodeksu, wyjaśniło, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne- również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Podniosło, że spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej i odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego wskazało, że każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki (art. 864 Kodeksu cywilnego). Wobec wyraźnego stwierdzenia w wyroku z dnia 13 września 1999 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, że spółka cywilna nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kodeku postępowania administracyjne, nie może ona ani wszczynać postępowania, ani być adresatem decyzji administracyjnych. Tymczasem w niniejszej sprawie organ wydał zezwolenie w zakresie odzysku odpadów na spółkę cywilną, zamiast na jej wspólników. Stąd też powyższa okoliczność wyczerpuje znamiona art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...]r.
Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że powyższa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu, a to z rażącym naruszeniem art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez rozszerzenie treści zezwolenia o nowe kwestie nie objęte dotychczasową decyzją zezwalającą na odzysk odpadów. Kolegium podkreśliło, że rażące naruszenie prawa to oczywiste, wyraźne i bezsporne naruszenie prawa. W ocenie Kolegium decyzja wydana w powyższym trybie nie powinna rozstrzygać kwestii nowych, nie objętych dotychczasową decyzją.
Pismem z dnia 2 września 2014 r. T. W., M. W., M. L. i J. Z.- S. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyżej przedstawioną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Zdaniem odwołujących błędne oznaczenie strony wynikło jedynie z omyłki organu wydającego decyzję i powinno podlegać sprostowaniu. Dodali, że istotą wadliwości jest nieprawidłowe oznaczenie podmiotu uprawnionego na podstawie decyzji, a dla przywrócenia zgodności z prawem nie jest konieczne wydawanie czterech odrębnych decyzji każdemu ze wspólników spółki cywilnej, a wydanie jej czterem wspólnikom prowadzącym razem działalność gospodarczą. W ich ocenie jest to klasyczny przykład omyłki pisarskiej.
Ponadto przywołując treść art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego powołali się na nieodwracalność skutków prawnych, podnosząc, iż na podstawie orzecznictwa sądowego oznacza to w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło lub podmiot, któremu prawa przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca prawa. W tym zakresie odwołujący wyjaśnili, że decyzja Prezydenta Miasta S. stanowiła podstawę do zagospodarowania terenu po rozbiórce zwałowiska odpadów zlokalizowanego w S. przy ulicy [...], poprzez wypełnienie terenu odpadami, na podstawie umowy Konsorcjum i Umów Współpracy zawartych pomiędzy Konsorcjantami, w tym odwołującymi. W wyniku podjętych działań hałda została w znacznej części rozebrana, a uzyskany odpad zagospodarowany (tj. przetworzony na kruszywo oraz odzyskano z niego węgiel, łupek czerwony i czarny, które zostały sprzedane), zaś teren po rozbiórce hałdy został wypełniony pozostałymi odpadami. Nie ma zatem możliwości przywrócenia poprzedniego stanu prawnego, gdyż przestał istnieć w znacznej części przedmiot, którego prawo dotyczyło, a jego odtworzenie nie jest możliwe.
Odwołujący powołali się także na stanowisko Sądu Najwyższego (uchwała z 18 listopada 1993 r.) podkreślające znaczenie przesłanki poczucia sprawiedliwości. W sytuacji, gdy czynności, do których uprawniała decyzja, zostały już wykonane - tj. hałda została w znacznej części rozebrana, a teren po rozbiórce zagospodarowany, po prawie dwuletniej na niej działalności, stwierdzenie nieważności decyzji mijałoby się z celami, jakie postawił sobie ustawodawca, kształtując system prawa, jak i z celami, którym służy uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji nr [...] z rażącym naruszeniem art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślili, że ich wniosek nie dotyczył innego stanu faktycznego niż w decyzji nr [...], wręcz przeciwnie dotyczył tego samego stanu faktycznego, tj. tego samego przedsięwzięcia - działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne, polegającej na zagospodarowaniu terenu po rozbiórce zwałowiska odpadów pokopalnianych, w tym niwelacji oraz rekultywacji terenu, wykonywanego w tym samym terenie - tj. w rejonie ulicy [...] w S. na opisanych w decyzjach działkach. Dodali, że nie zostały zmienione warunki techniczne prowadzonych prac. Podkreślili, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami dla poszczególnych warunków odzysku przewiduje określone katalogi odpadów. Dopiero po wydaniu decyzji, w trakcie jej realizacji okazało się, że pewne rodzaje odpadów nie będą wykorzystywane w ramach wykonywanych prac, a inne - nie wymienione w decyzji będą potrzebne do wypełnienia. Stąd niezbędne było wystąpienie o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym tak we wniosku, jak również w późniejszej decyzji podano kody odpadów nie wykraczające poza katalog opisany w rozporządzeniu dla warunków odzysku "wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych".
W ocenie odwołujących, jeżeli w ramach zmiany pozwolenia (decyzji) zezwala się na przetwarzanie nowych (dotychczas nieobjętych pozwoleniem) rodzajów odpadów, to jest to rozszerzenie zakresu działalności. W niniejszej sprawie działalność dotyczy przetwarzania odpadów, w tych samych warunkach terenowych, technicznych, w ramach tego samego projektu, polega nadal na przetwarzaniu odpadów, mieszczących się w katalogu odpadów jednej grupy. Stąd też w ich ocenie decyzja nr [...] została wydana prawidłowo, zgodnie z art. 155 Kodeksu.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu skład orzekający Kolegium po obszernym przytoczeniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, iż nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska i uwzględnienia złożonego wniosku, gdyż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z prawem. Decyzją z dnia [...]r. stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] r., gdyż skierowana została do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, czym wypełniona została przesłanka do stwierdzenia jej nieważności, określona w art. 156 §1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także w punktach 1 do 3 wydana została z rażącym naruszeniem prawa - tj. art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, czym wypełniona została przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 tego Kodeksu. W dalszej części uzasadnienia Kolegium powtórzyło swoje stanowisko zaprezentowane w poprzedniej swojej decyzji. Powtórzyło, że wymieniona powyżej decyzja skierowana została do podmiotu nie będącego stroną w sprawie - tj. do firmy "A" s.c. T. W., M. L., M. W. i J. Z. -S. z siedzibą przy ulicy [...] w R., a o tym kto jest stroną postępowania regulują przepisy art. 28, art. 29 i art. 30 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie po analizie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 860 § 1, art. 864, art. 865 i art. 866) stwierdziło, że wobec braku podmiotowości spółki cywilnej, postępowanie które dotyczy spółki prawnej, dotyczy w istocie praw i obowiązków jej wspólników. Podniesiono, że obowiązujące w dacie wydania przedmiotowej decyzji przepisy ustawy o odpadach nie przewidywały, aby zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów (w tym także dokonanie zmiany w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego) mogło być wydane na spółkę cywilną.
Odnosząc się z kolei do rażącego naruszenia art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kolegium podkreśliło, że decyzja wydana w tym trybie ma charakter uznaniowy. Przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1994 r. sygn. akt III SA 739/94 zgodnie z którym "wzruszenie decyzji w tym trybie musi być podyktowane względami celowości mieszczącymi się w założeniach interesu strony". Przy czym prawna możliwość zastosowania tego trybu uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. W ocenie organu w istocie wniosek o zmianę decyzji nr [...]z dnia [...] r. prowadzi do rozszerzenia posiadanego już zezwolenia o nowe typy odpadów oraz zmianę ich ilości, a zdaniem Kolegium zmiana w trybie art. 155 Kodeksu może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych dotychczasową decyzją a nie kwestii nowych.
Wobec wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...]r. w całości. Jednocześnie Kolegium uznało, że w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne, o których mowa w art. 156 § 2 Kodeksu, tzn. nie upłynęło od dnia jej wydania lub ogłoszenia dziesięć lata, a także decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.
Nie podzieliło Kolegium argumentów podniesionych przez stronę odwołującą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym argumentację, że błędne oznaczenie strony wynikło jedynie z omyłki organu i powinno podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także nie uznało, że w sprawie wystąpiła przesłanka negatywna, a mianowicie - wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła, reprezentowana przez pełnomocnika, "A" Sp. z o.o. w R. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez stwierdzenie, że decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...] znak: [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy w decyzji tej omyłkowo błędnie oznaczono wnioskodawcę - dysponenta uprawnień z niej wynikających, art. 158 § 1 Kodeksu poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy brak było podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności wymienionej powyżej decyzji. W razie nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu, zarzuciła naruszenie art. 156 § 2 Kodeksu poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia 28 czerwca 2012 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zaprezentowaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślono, że wobec prawidłowo przedłożonego pełnomocnictwa oraz wniosku wymieniającego skarżących jako wnioskodawców, błędne oznaczenie strony w decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r., a następnie w decyzji z dnia [...]r. wynikało jedynie z omyłki organu. W zakresie wydania decyzji nr [...]z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślono, że wniosek dotyczył tego samego przedsięwzięcia, tj. rozbiórki zwałowiska odpadów pokopalnianych oraz rekultywacji tego terenu - w S.- [...] w rejonie ulicy [...] w ramach tej samej umowy i porozumienia. Nie zostały zmienione warunki techniczne prowadzonych prac, a odpady pozostawały w tej samej kategorii odpadów, które mogły być użyte tylko i wyłącznie do tego celu, czyli wypełniania terenów niekorzystnie przekształconych. Nie jest to zatem nowy rodzaj działalności, dalej dotyczy przetwarzania odpadów, w tych samych warunkach technicznych i w ramach tego samego projektu.
W przypadku nieuwzględnienia przedstawionej argumentacji powtórnie odwołano się do zapisu art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - w zakresie nieodwracalności skutków prawnych, podnosząc fakt niemożności przywrócenia poprzedniego stanu prawnego, wobec tego iż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647)., stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Mając na uwadze powyższe trzeba stwierdzić, że zarówno kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja tego organu nie są, w ocenie składu orzekającego, zgodne z prawem.
Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało z urzędu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...], którą to decyzją zmieniono decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia nr [...]z dnia [...]r. zezwalającą na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne "A" s.c. T. W., M. L., M. W., J. Z.- S. z siedzibą przy ulicy [...] w R. Dotyczyło zatem postępowania szczególnego - nadzwyczajnego, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organ, Sąd nie dopatrzył się naruszenia skutkującego stwierdzeniem nieważności wymienionej decyzji. Katalog przesłanek skutkujących nieważnością decyzji administracyjnych określa art. 156 § 1 tego Kodeksu. Oznacza to, że prowadzone przez organ wyższego stopnia, czy też inaczej mówiąc organ nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji sprowadza się jedynie do badania, czy akt administracyjny będący przedmiotem tego postępowania dotknięty jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w wymienionym art. 156 § 1 Kodeksu oraz, czy ewentualnie nie zachodzą w sprawie negatywne przesłanki uniemożliwiające stwierdzenie nieważności zawarte w art. 156 § 2 tego Kodeksu. W postępowaniu tym obowiązkiem organu administracji jest zatem rozpatrzenie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego w granicach tego postępowania organ nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak może czynić to w postępowaniu odwoławczym. Sądowa kontrola działania organu podejmowanego w tym szczególnym trybie, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, jest również ograniczona do kwestii związanych z prawidłowością zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznych.
Przystępując do kontroli zaskarżonego aktu zgodnie z przywołanymi regułami, należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując sprawę przywołało jako podstawę rozstrzygnięcia przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 4 oraz w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści przywołanego powyżej przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie oraz została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu wskazanego w art. 156 § 1 pkt 4 - trzeba przyznać, że kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta S., wydana została po rozpatrzeniu wniosku firmy "A" s.c. T. W., M. L., M. W., J. Z.- S. w R. i dotyczyła udzielenia firmie "A" s.c. T. W., M. L., M. W., J. Z.- S. z siedzibą przy ulicy [...] w R. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne. O ile można zgodzić się, iż określenie zarówno wnioskodawcy, jak i adresata decyzji nie jest precyzyjne i do końca prawidłowe, to nie można stwierdzić by mogło być ono uznane za rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji, podobnie jak nie można mówić o skierowaniu tej decyzji do osoby nie będącej stroną decyzji. Podkreślić bowiem trzeba, że oprócz wymienienia nazwy Spółki cywilnej "A", wymienieni zostali z imienia i nazwiska wszyscy wspólnicy tej spółki. Zgodnie z treścią art. 865 § 1 Kodeksu cywilnego (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) każdy wspólnik spółki cywilnej jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Zatem nawet złożenie wniosku przez jednego ze wspólników mogłoby być uznane za skuteczne, a w niniejszej sprawie wniosek taki został złożony przez wszystkich wspólników spółki, zaś wydane kwestionowaną decyzją zezwolenie dotyczyło wszystkich, dokładnie wymienionych z imienia i nazwiska wspólników spółki "A:" Stąd też w ocenie Sądu zezwolenie to dotyczyło wszystkich, dokładnie wymienionych wspólników spółki cywilnej. Nie jest to więc wskazanie w decyzji niewłaściwego podmiotu lub podmiotu innego niż ten, który wnioskował o wydanie decyzji czy podmiotu nie będącego stroną w prowadzonym postępowaniu. Z akt sprawy, z samego wniosku czy rozdzielnika decyzji dokładnie wynika na rzecz których osób decyzja została wydana.
Reasumując w ocenie składu orzekającego wskazanie jako adresata decyzji "A" s.c. T. W., M. L., M. W., J. Z.- S. z siedzibą przy ulicy [...] w R. nie mogło być podstawą uznania, że decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie czy stwierdzenia, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1442/13.
Odnosząc się do drugiego wskazanego przez Kolegium argumentu, a mianowicie rażącego naruszenia art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, trzeba podkreślić, że przepisy Kodeksu nie definiują pojęcia rażącego naruszenia prawa. Nie budzi jednak wątpliwości fakt, iż nie każde naruszenie prawa jest rażące. W przypadku rażącego naruszenia prawa chodzi o naruszenie oczywiste, bezsporne. "Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność" (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jak akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (zob: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 10145 r. sygn. akt VII SA/Wa 2500/13). "Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich" (zob: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50). Rażącego naruszenia prawa nie można utożsamiać z każdym naruszeniem prawa. Reasumując o rażącym naruszeniu prawa decyzją trzy przesłanki, a mianowicie: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne i gospodarcze wywołane decyzją (zob. W.Chruścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne, s. 206).
W niniejszej sprawie Kolegium dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa w postaci przepisu art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie wymienionego art. 155 Kodeksu ma polegać na tym, że w istocie Prezydent Miasta S. zezwolił na przetwarzanie nowych rodzajów odpadów ponad te, co do których skarżący już takie zezwolenie posiadali. W ocenie orzekającego organu cytowany przepis może zaś stanowić podstawę jedynie do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego, a nie do orzekania na nowo i w nowych kwestiach.
O ile należy zgodzić się z twierdzeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do rozumienia przepisu art. 155 Kodeksu, o tyle nie można podzielić dokonanej przez ten organ oceny stwierdzonego naruszenia.
Istotą decyzji nr [...]z dnia [...]r. było zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów, ich zbierania i transportowania prowadzące do likwidacji hałdy zlokalizowanej na wskazanych działkach w dzielnicy [...] w rejonie ulicy [...]. Elementem tej decyzji, stosownie do treści przepisu art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach był. m.in. katalog odpadów oznaczonych odpowiednimi kodami ze wskazaniem ich ilości i metody odzysku. Poszerzenie tego katalogu w decyzji nr [...]z dnia [...]r. wcale nie musi oznaczać wykroczenia poza przedmiot rozstrzygnięcia zmienianej decyzji ostatecznej. Proste porównanie spisu kodów odpadów nie jest wystarczającą, a tym bardziej oczywistą przesłanką dla formułowania zarzutu rażącego naruszenia art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew poglądowi organu, dodanie do zawartego w decyzji ostatecznej katalogu także innych odpadów i modyfikacja ich ilości czy warunków postępowania z odpadami nie musi być "orzekaniem na nowo i w nowych kwestiach", tym bardziej, że dalej dotyczy ciągle tego samego przedsięwzięcia - tzn. obszaru po rozbiórce zwałowiska odpadów - hałdy po eksploatacji górniczej położonego w S. - [...] w rejonie ulicy [...]. W rozpatrywanej sprawie zmodyfikowano jedynie poprzednie pozwolenie, a istota pozwolenia pozostała ta sama - odzyskiwanie odpadów nieszkodliwych (innych niż niebezpieczne) przez ten sam podmiot i w tym samym miejscu. Jak podkreślili skarżący nie zostały zmienione warunki techniczne prowadzonych prac. Trzeba też dodać, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 marca 2006 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami dla poszczególnych warunków odzysku przewiduje określone katalogi odpadów. Dopiero w trakcie realizacji wydanej decyzji okazało, że pewne rodzaje odpadów nie będą wykorzystywane w ramach wykonywanych prac, a inne - nie wymienione w decyzji będą potrzebne do wypełnienia i stąd niezbędne stało się wystąpienie o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym tak we wniosku, jak również w późniejszej decyzji podano kody odpadów nie wykraczają poza katalog opisany w rozporządzeniu dla warunków odzysku "wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych".
W takich okolicznościach nie może być mowy o rażącym wykroczeniu poza uprawnienia określone przepisem art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego Podobny pogląd został zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (zob. wyrok z dnia 27 lutego 2015 r. Sygn. akt II SA/Kr 7/15).
W końcu podkreślenia wymaga także fakt, że obecnie skarżąca, w wyniku przekształcenia spółki cywilnej w trybie art. 551 Kodeksu spółek handlowych uchwałą z dnia [...]r. w spółkę z o.o., prowadziła działalność w ramach Konsorcjum przy rekultywacji hałdy odpadów pogórniczych. W wyniku zlikwidowania tej hałdy, wykorzystaniu uzyskanych odpadów m.in. jako kruszywa drogowego, zrekultywowania terenu i obsianiu go trawą Konsorcjum przestało funkcjonować w [...]r. Nie wynika z przestawionych ustaleń aby kwestionowana decyzja z dnia [...] r. wywołała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
W świetle powyższego należało stwierdzić, że tak zaskarżona, jak i poprzedzającą ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 156 §1 pkt 4 i pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit.a i lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej powyżej ustawy, uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 490).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze powyżej poczynione uwagi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło