II SA/Wa 993/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-26
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Maciejuk, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym, jeśli strona przedstawiła zaświadczenie urzędowe potwierdzające ten fakt, a organ nie przeprowadził dowodu przeciwko treści tego zaświadczenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić przyznania wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym, jeśli strona przedstawiła zaświadczenie urzędowe potwierdzające ten fakt, a organ nie przeprowadził dowodu przeciwko treści tego zaświadczenia zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaświadczenie urzędowe, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a jego obalenie wymaga przeprowadzenia dowodu przeciwko jego treści.Stan faktyczny
Skarżący Z. T. domagał się zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Komendant Główny Policji odmówił przyznania wzrostu uposażenia, kwestionując wiarygodność przedstawionych dokumentów, w tym zaświadczenia Burmistrza potwierdzającego pracę w charakterze domownika. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności wybiórczą ocenę dowodów. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Z. T. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2014 r. nr [...].
Sygn. akt II SA/Wa 99315
U Z A S A D N I E N I E
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy własny rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie przyznania [...] Z. T. [...] Sekcji Zabezpieczenia Działań Wydziału [...] prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy
w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że raportem z dnia [...] stycznia 2014 r. [...] Z. T. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r. Wskazał jednocześnie, iż wszystkie wymagane dokumenty (tj. oświadczenie wnioskodawcy o zatrudnieniu, zaświadczenie dotyczące podleganiu przez rodziców ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz zeznania świadków) znajdują się w jego aktach osobowych.
Organ pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wezwał stronę do przedstawienia zaświadczenia właściwego urzędu gminy potwierdzającego okres pracy
w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców lub informującego o braku dokumentów uzasadniających wydanie przedmiotowego zaświadczenia oraz zaświadczenia o miejscu zameldowania (zamieszkiwania) rodziców we wnioskowanym okresie
KGP podał, że pismami z dnia [...] lutego 2014 r. zwrócił się do świadków, którzy w czerwcu 2006 r. złożyli przed sołtysem zeznania w niniejszej sprawie, tj. M. J. oraz T. K., z prośbą o wyjaśnienie kwestii niezbędnych
do ustalenia stanu faktycznego sprawy.
W dniu [...] marca 2014 r. do Gabinetu Komendanta Głównego Policji Komendy Głównej Policji wpłynęła odpowiedź [...] Z. T. wraz z zaświadczeniem ze Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wraz
z poświadczeniami zameldowania na pobyt stały rodziców strony – J. i B. T. KGP wskazał, że w dniach [...] i [...] marca 2014 r. do organu wpłynęły wyjaśnienia świadków stanowiące uzupełnienie złożonych wcześniej zeznań. W dniu [...] maja
2014 r. do organu wpłynęło pismo strony, w którym zawarte zostały odpowiedzi na pytania zadane przez organ w piśmie z dnia i [...] lutego 2014 r., a także pismo informujące o wystąpieniu do Burmistrza [...] o wydanie zaświadczenia.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. kolejny raz poinformowano policjanta
o konieczności przedstawienia zaświadczenia właściwego urzędu gminy potwierdzającego okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców lub informującego o braku dokumentów uzasadniających wydanie przedmiotowego zaświadczenia oraz o tym, że postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] maja 2014 r. Na niniejsze pismo strona nie odpowiedziała.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Komendant Główny Policji, na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniany wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 52, poz. 1732 z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy odmówił przyznania [...] Z. T. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r.
W dniu [...] czerwca 2014 r., w ustawowym terminie, [...] Z. T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając organowi, że: nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego, nie uwzględnił zaświadczenia Burmistrza [...] dotyczącego jego pracy w gospodarstwie rolnym oraz dokonał wybiórczej i niemającej pokrycia w uzasadnieniu oceny dowodów. Wskazał przy tym,
iż wystąpił do Burmistrza [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego swoją pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, a zaświadczenie
to nie zostało wydane, bowiem "toczą się dalej w tej sprawie czynności wyjaśniające". Ponadto wskazał, iż jego zapoznanie się z aktami w dniu [...] kwietnia 2014 r. przebiegało nieprawidłowo.
Pismem z dnia [...] października 2014 r., [...] Z. T. wniósł
o zawieszenie postępowania, bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia przez Burmistrza Miasta [...]
oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. zawiesił niniejsze postępowanie.
W dniu [...] marca 2015 r. do organu wpłynął wniosek [...] Z. T.
o naliczenie wysługi, do którego to wniosku wymieniony załączył zaświadczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wystawione przez Burmistrza [...],
w którym na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz
art. 217 Kpa potwierdzono, że wnioskodawca w okresie od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r. pracował w indywidualnym gospodarstwie rolnym
w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Ponadto wskazano, iż przedmiotowe zaświadczenie wydano na podstawie zeznań świadków z dnia [...] lutego 2015 r.: A. K. i T. K. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1655/14.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. Komendant Główny Policji podjął zawieszone postępowanie.
KGP wskazał, że wystąpił do Burmistrza [...] z prośbą o przesłanie będących w jego dyspozycji zeznań świadków (A. K. i T. K.) z dnia [...] lutego 2015 r. a także udzielenie odpowiedzi, czy Urząd Miejski w [...] dysponuje, poza zeznaniami świadków, inną dokumentacją mogącą potwierdzić fakt pracy [...] Z. T. w indywidualnie oznaczonym gospodarstwie rolnym w okresie od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r., zgodnie z art. 218 § i k.p.a.
W dniu [...] marca 2015 r. do Komendy Głównej Policji wpłynęło pismo Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2015 r., w którym poinformowano, że zaświadczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. zostało wydane na podstawie zeznań świadków z dnia [...] lutego 2015 r., a Urząd Miejski w [...] nie dysponuje inną dokumentacją mogącą potwierdzić fakt pracy Z. T. w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika.
Organ wskazał, że § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1 - 4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Taką regulację stanowi ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, która w sposób wyraźny stanowi o zaliczeniu określonych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy. W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika
w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Zgodnie z treścią art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Organ wskazał, że zbadania zatem wymaga, czy policjant spełnia wszystkie wymogi, określone w przepisach, pozwalające na uznanie go za domownika w rozumieniu cytowanej ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. Podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.
W przedmiotowej sprawie strona, jako dowód na okoliczność swojej pracy
w gospodarstwie rolnym, przedstawiła zaświadczenie Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015 r., w którym na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., potwierdzono, że policjant w okresie od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r. pracował w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika
w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych
i członków ich rodzin, a powyższego ustalenia okoliczności taktycznych dokonano na podstawie zeznań świadków z dnia [...] lutego 2015 r.: A. K.
i T. K. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1655/14.
KGP wskazał jednak, że ocena przedstawionych przez pracownika - policjanta dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy - przełożonego właściwego
w sprawach osobowych. Pracodawca może nie przyznać prawa do danego świadczenia pracowniczego, zwłaszcza gdy sam dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny niż podany przez zainteresowanego stan faktyczny.
KGP podał, że jako pracodawca może zakwestionować zaświadczenie urzędu gminy albo treść przedstawionych innych dokumentów, jeżeli dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny stan faktyczny niż wskazany w tych dokumentach (por. A. Rzelecka - Gil, Komentarz do ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, LEX /el. 2008).
Organ wskazał, że przekazane na jego żądanie przez Burmistrza dokumenty
tj. zeznania świadków (A. K. oraz T. K. z dnia [...] lutego 2015 r.), zaświadczenia o zameldowaniu wskazanych świadków, oświadczenie wnioskodawcy z dnia [...] lutego 2015 r. oraz oświadczenie B. T. i J. T. z dnia [...] lutego 2015 r. zostały włączone przez organ do akt prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania [...] Z. T. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r. Następnie natomiast poddano je szczegółowej analizie, zestawiając ponadto ich treść
z dokumentacją znajdującą się już wcześniej w posiadaniu organu.
KGP wskazując, że dokonał analizy całości zebranej w sprawie dokumentacji,
w tym również przekazanej przez Burmistrza [...], a jednocześnie odnosząc
się do argumentów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził, że zaświadczenie Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015 r. – z uwagi na treść dokumentów, na podstawie których zostało wydane – nie może stanowić wiarygodnego dowodu w prowadzonym przez Komendanta Głównego Policji postępowaniu administracyjnym.
Organ stwierdził, że na podstawie omawianego zaświadczenia brak jest możliwości potwierdzenia podstawowych faktów dotyczących ewentualnej pracy strony w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, takich jak np. kto prowadził wymienione w tym zaświadczeniu indywidualne gospodarstwo rolne, gdzie dokładnie się ono znajdowało, czy też jaka była jego powierzchnia. KGP stwierdził, że ocena zeznań świadków tj. A. K. i T. K. z dnia [...] lutego
2015 r. przeprowadzona przez Burmistrza [...] ewidentnie różni się od oceny dokonanej przez organ w niniejszym postępowaniu. Komendant Główny Policji na podstawie powyższych zeznań, nie może potwierdzić faktu wykonywania przez policjanta pracy w gospodarstwie rolnym we wnioskowanym w okresie. Organ uznał zeznania świadka T. K. z dnia [...] lutego 2015 r., mając na uwadze treść zeznań złożonych przez wymienioną w dniu [...] czerwca 2006 r. oraz w dniu [...] lutego 2014 r., za całkowicie niewiarygodne. Oświadczenia rodziców strony z dnia [...] lutego 2015 r. nie mogą zastąpić dowodu z zeznań świadków.
KGP stwierdził następnie, że wobec zakwestionowania przez niego zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015 r. należało oprzeć się m.in. na przedstawionych przez stronę, a następnie uzupełnionych w wyniku czynności organu, zeznaniach świadków: M. J. oraz T. K., które
to zeznania w niniejszej sprawie stanowią podstawowy dowód. Organ stwierdził jednocześnie, że zeznania te są niewiarygodne, zwłaszcza wobec innych ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie, a z ich treści nie wynika, aby strona w omawianym okresie stale pracowała w przedmiotowym gospodarstwie. Organ w dalszej części wyjaśnił dlaczego zeznania, o których mowa są niewiarygodne. Wskazał m.in.,
że z przedmiotowych zeznań świadków wynika jednoznacznie, iż błędnie utożsamiają oni świadczoną przez [...] Z. T. zwyczajową pomoc w gospodarstwie rolnym z pracą w nim.
Organ wskazał na pismo strony z dnia [...] maja 2014 r. podając treść oświadczenia Z. T. Organ podniósł przy tym, że wskazywany przez policjanta areał gospodarstwa (30 ha, a nawet 40 ha) nie został przez niego potwierdzony żadnymi dokumentami. Z zaświadczenia ze Starostwa Powiatowego
w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. wynika, że rodzice strony posiadali gospodarstwo rolne o powierzchni 6.02 ha w okresie od 1979 r. do chwili obecnej, natomiast
w zaświadczeniu z tego Starostwa z dnia [...] lutego 2014 r. wskazano, iż "na dzień dzisiejszy" powierzchnia przedmiotowego gospodarstwa rolnego wynosi 25,3607 ha. KGP wskazał też, że policjant w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby
w Policji znajdującej się w aktach osobowych, nie przedstawił żadnej informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym. Organ stwierdził, że niewątpliwie policjant pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, przy czym w okresie nasilonych prac z większą intensywnością, jednakże stwierdzić należy, iż drobne czynności systematycznie wykonywane w ramach rodzinnego podziału obowiązków oraz inne, ale świadczone okazjonalnie, nie stanowią stałej pracy w gospodarstwie rolnym (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1969/13 oraz I OSK 1959/13).
Biorąc pod uwagę powyższe KGP stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania [...] Z. T. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r.
Jednocześnie podał, że istota zasady swobodnej oceny dowodów polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do rodzaju poszczególnych dowodów i może zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Komendant zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie zakwestionował moc dowodową zaświadczenia Burmistrza [...] i jednocześnie dokonał oceny całości posiadanej dokumentacji, a w szczególności (mając na uwadze treść art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.) zeznań świadków, zestawiając przy tym ich treść z pozostałymi dokumentami będącymi w dyspozycji organu. W konsekwencji uznał, iż omawiana dokumentacja nie stanowi podstawy do przyznania policjantowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy
w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r.
Rozkazy personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. stał się przedmiotem skargi Z. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o jego uchylenie w całości skarżący zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego; art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy; art. 6 pkt 2 ww. ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
- naruszenie przepisów postępowania oraz zasad postępowania dowodowego,
a w szczególności art. 7, 10, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez wybiórczą i niczym nie mającą pokrycia w uzasadnieniu ocenę zebranych dowodów.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w trakcie postępowania z wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył dodatkowe żądane dokumenty. Przedstawił zaświadczenie z dnia [...] lutego 2015 r. wydane przez Burmistrza [...] o jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Podał,
że prawidłowość wydania tego zaświadczenia oraz zawarta w nim treść została wzmocniona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1655/14 z dnia 19 listopada 2014 r. wydanego w sprawie o wydanie zaświadczenia na skutek skargi złożonej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Skarżący podniósł,
że w uzasadnieniu rozkazu personalnego negowane są zeznania świadków, jako nieprawdzie, nierzetelne, którym nie można dawać wiary. Odmawia się także mocy dowodowej zaświadczeniu Burmistrza Miasta [...]. Uzasadnienie stanowi niczym nie podpartą, całkowicie bierną kontestację zeznań świadków.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
W sprawie tej naruszone zostały przepisy prawa procesowego, tj. przepis art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 7 k.p.a. wymaga, aby organ podjął w sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej obowiązany jest tym samym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Pamiętać należy przy tym jednak, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 k.p.a.). Ocena na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), nie może być dowolna.
W sprawie niniejszej ocena organu, co do braku istnienia podstaw do przyznania policjantowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r., nosi cechy dowolności.
W sprawie tej Z. T. w ramach postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] marca 2015 r. przedłożył zaświadczenie Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wydane na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.
o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz art. 217 k.p.a., w którym potwierdzono,
że wnioskodawca w okresie od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r. pracował w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika
w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych
i członków ich rodzin. Burmistrz wskazał, iż przedmiotowe zaświadczenie wydano na podstawie zeznań świadków z dnia [...] lutego 2015 r.: A. K. i T. K. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1655/14.
Zaświadczenie to jest dokumentem urzędowym, który stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Komendant Główny Policji ma co do zasady rację, że istnieje możliwość zakwestionowania w postępowaniu – gdy organ dysponuje innymi dowodami wskazującymi na odmienny stan faktyczny – nie tyle jednak zaświadczenia (jak wskazano w decyzji), co raczej treści zaświadczenia.
Pamiętając, że Kodeks postępowania administracyjnego przyjął domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie urzędowym stwierdzone przez organ, od którego dokument pochodzi, trzeba mieć na uwadze, że domniemanie
to może zostać obalone jedynie poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu (art. 76 § 3 k.p.a.).
Komendant Główny Policji takiego dowodu przeciwko treści zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nie przeprowadził jednakże w niniejszej sprawie. Organ wbrew swemu przekonaniu nie wykazał istnienia jakiegokolwiek dowodu, o którym mówił jako dowodzie wskazującym na odmienny stan faktyczny.
Wbrew twierdzeniu organu, w sprawie tej, po złożeniu przez stronę zaświadczenia Burmistrza [...], żadne czynności – w ramach postępowania dowodowego w rozumieniu k.p.a. – nie zostały przeprowadzone.
Pozyskanie przez organ do akt postępowania administracyjnego dokumentów
w postaci zeznań świadków złożonych przed Burmistrzem [...], zaświadczenia
o zameldowaniu, czy oświadczeń rodziców strony – nie stanowi przeprowadzenia dowodu. Także dokonanie przez organ analizy zeznań tych świadków, złożonych przed Burmistrzem, podważenie ich w wyniku tej analizy przez Komendanta Głównego Policji poprzez wskazanie, że zeznania świadków są niewiarygodne – nie stanowi dowodu
i czynności te nie mogą być uznane za przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest zaświadczenie.
Jednym z dowodów zgodnie z k.p.a. jest dowód z zeznań świadka, a z czynności przesłuchania sporządza się protokół (art. 67 § 2 pkt 1 k.p.a.). Z akt sprawy nie wynika, aby Komendant Główny Policji przeprowadził dowód z przesłuchania świadków, których zeznania stanowiły podstawę wydania zaświadczenia Burmistrza [...].
Nie stanowi dowodu w rozumieniu k.p.a. także dokonanie przez organ oceny wiarygodności zeznań świadków, złożonych przed Sołtysem wsi [...]
w dniu [...] czerwca 2006 r. i oparcie się w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. na pisemnych wyjaśnieniach tych osób złożonych na wezwanie Komendanta Głównego Policji. Pisemne wyjaśnienia tych osób nieprawidłowo uznawane są przez organ za zeznania świadków. Z akt postępowania nie wynika, aby organ samodzielnie przesłuchał M. J. i T. K.
Stosowana przez Komendanta Głównego Policji praktyka żądania od świadków jedynie pisemnych odpowiedzi na zadane pytania – na gruncie sprawy, w której zeznaniami świadków dowodzi się okresy pracy w gospodarstwie rolnym – nie jest właściwa. Pisemne wyjaśnienia takich osób nie spełniają wymogów, o jakich mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., a zatem na ich podstawie
nie można dokonywać ustaleń mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (v. wyrok NSA z dnia 22 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2890/13).
Wobec tego, że organ w zaskarżonej decyzji nie zakwestionował skutecznie mocy dowodowej zaświadczenia Burmistrza [...] potwierdzającego, iż Z. T. w okresie w okresie od dnia [...] listopada 1991 r. do dnia [...] listopada 1996 r. pracował w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika
w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych
i członków ich rodzin, a decyzję z dnia [...] maja 2014 r. oparł na pisemnych wyjaśnieniach M. J. i T. K. wystosowanych w odpowiedzi na pisemne wezwanie organu, co nie stanowi zeznań świadków, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., konieczne stało się uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2014 r.
Ponownie rozpoznając sprawę organ – o ile nie przeprowadzi dowodu
w rozumieniu k.p.a. przeciwko treści zaświadczenia Burmistrza [...] – obowiązany będzie uwzględnić moc dowodową tego dokumentu urzędowego i na jego podstawie rozstrzygnąć sprawę z wniosku strony.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło