II GSK 1661/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Protokolant Sylwia Koszewska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Go 763/15 w sprawie ze skargi S.L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od S.L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 4. nakazuje zwrócić Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 125 (sto dwadzieścia pięć) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej; 5. nakazuje zwrócić S.L. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Go 763/15 po rozpoznaniu skargi S.L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził na rzecz skarżącego kwotę 450 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji przyjął następujący stan sprawy: W dniach 12 lutego 2014 r. – 24 marca 2014 r. została przeprowadzona kontrola przedsiębiorstwa S.L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w zakresie spełniania obowiązków wynikających z uregulowań ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.; dalej: u.t.d.); przestrzegania przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2014 r., poz. 1137 ze zm.; dalej: p.r.d.); przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców zawartych m.in. w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155 ze zm.). Kontrola obejmowała okres od 12 lutego 2013 r. do 11 lutego 2014 r. W czasie kontroli strona posiadała licencję nr [..] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy ważną od 3 września 2008 r. do 2 września 2023 r. W okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniała średnio 3 kierowców. Z protokołu kontroli z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] wynikało, że skarżący naruszył obowiązki i warunki opisane w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym [..] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD) decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [..] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000zł. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr B[..]Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia analizy okresów aktywności kierowców w zakresie naruszenia lp.5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zgodnie z art. 8 ust. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (dalej rozporządzenie nr 561/2006), jak również sporządzenie uzasadnienia zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a. w zakresie naruszeń opisanych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w lp.6.3.1, lp.6.3.11, lp.6,3.12 w sposób umożliwiający weryfikację ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Organ odwoławczy zalecił również uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie danych z karty kierowcy Rafała Gołek. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [....], po ponownym rozpoznaniu sprawy, orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000,00 zł. Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. GITD jako przyczynę uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej podał brak pouczenia strony o treści art. 92b u.t.d. Ponadto stwierdził, że organ I instancji nie powiadomił strony o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy i nie wyznaczył terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Organ odwoławczy uznał również, że WITD wydając decyzję naruszył art. 7 i 10 k.p.a. GITD w uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien odnieść się również szczegółowo do kwestii ewentualnego zaistnienia przesłanek wynikających z art. 92b i art. 92c u.t.d. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił, że organ pominął okoliczność, iż przewozy wykonywane przez skarżącego odbywały się w przeważającej mierze na drogach nie będących drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a więc postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję, jednak z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Sąd I instancji wyjaśnił, że gdy przedmiotem zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego jest decyzja kasacyjna wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., rolą sądu jest dokonanie oceny, czy organ odwoławczy wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 136 k.p.a. tj. wykonania obowiązków w sferze postępowania wyjaśniającego. WSA stwierdził, że GITD nie wykazał, iż nie mógł przeprowadzić, w oparciu o art. 136 k.p.a. postępowania uzupełniającego w ramach własnego postępowania. Organ odwoławczy wskazał jedynie, iż zostały naruszone przepisy art. 7, 10 i 107 § 3 k.p.a. oraz że organ I instancji nie pouczył strony o treści art. 92b u.t.d. Ponadto według wskazań organu odwoławczego w uzasadnieniu decyzji organ I instancji powinien odnieść się szczegółowo do kwestii ewentualnego zaistnienia przesłanek wynikających z art. 92b i art. 92c u.t.d., jednak nie wyjaśnił na czym to odniesienie się ma polegać. Organ odwoławczy nie odniósł się też w żaden sposób do odwołania strony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyłącznie sprawozdawcze, a przyczyny uchylenia decyzji I instancji zostały podane lakonicznie. Sąd I instancji ponadto zauważył, że organ II instancji powinien nie tylko wskazać w treści swojego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania ale wskazać do jakich konkretnie naruszeń doszło. Stwierdził, że organ odwoławczy nie może mechanicznie korzystać z rozstrzygnięcia kasacyjnego, nie zważając na realia sprawy i faktyczny zakres zaskarżenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto jeżeli organ przyjął, że materiał dowodowy został w sposób nieprawidłowy zinterpretowany, to jego rolą było przeprowadzenie oceny stanu faktycznego i prawnego, której wynikiem winno być orzeczenie merytoryczne, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Brak takiej oceny w powiązaniu z treścią wydanej decyzji oznacza, że organ wyższego stopnia naruszył art. 138 § 2 k.p.a., a tym samym naruszył wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku GITD wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 10, art. 12, art. 15, art. 107 § 3, art. 136 oraz art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej konstatacji, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wykazał, że nie mógł przeprowadzić, w oparciu o art. 136 k.p.a. postępowania uzupełniającego w ramach własnego postępowania, a uznał jedynie, iż zostały naruszone przepisy art. 7, 10 i 107 § 3 k.p.a. oraz że organ I instancji nie pouczył strony o treści art. 92b u.t.d. oraz nie wyjaśnił co należy rozumieć przez: "szczegółowe odniesienie się do zaistnienia przesłanek z art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym", przez co uzasadnienie zaskarżonej decyzji ma charakter sprawozdawczy, a przyczyny uchylenia decyzji wydanej w I instancji zostały podane bardzo lakonicznie, natomiast organ II instancji powinien wskazać w treści swojego rozstrzygnięcia do jakich konkretnie naruszeń doszło, a w przedmiotowej sytuacji rolą organu odwoławczego było przeprowadzenie oceny stanu faktycznego i prawnego, której wynikiem winno być orzeczenie merytoryczne, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak wydania którego organ wyższego stopnia naruszył art. 138 § 2 k.p.a., a tym samym naruszył wyrażoną w art. 12 k.p.a. - zasadę szybkości postępowania administracyjnego, podczas gdy możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony za zaistniałe naruszenia na podstawie art. 92b u.t.d. odnosi się do naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku kierowcy (jakie to naruszenia niewątpliwie miały miejsce w niniejszej sprawie) i brak pouczenia skarżącego przez organ I instancji o treści tego przepisu, którego to treść przywołano precyzyjnie w uzasadnieniu uchylonej decyzji (Vide: strona 15, akapit 2 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego) połączony z poniechaniem powiadomienia przez organ I instancji strony o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy i brakiem wyznaczenia dla niej terminu celem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań stanowi oczywiste i rażące naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), jak i zasady uwzględniania słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.) - wskazanych w uzasadnieniu uchylonej decyzji (Vide: strona 16, akapit 2 i kolejne uzasadnienia decyzji organu odwoławczego), przez co organ odwoławczy wskazał wprost i konkretnie powód dla którego organ I instancji nie sprostał tym fundamentalnym zasadom postępowania administracyjnego, przez co nie można mówić o: "jedynie sprawozdawczym charakterze uzasadnienia decyzji organu odwoławczego", organ odwoławczy nie miał natomiast w niniejszym stanie faktycznym możliwości wydania orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wobec powyższych zaniechań organu I instancji w szczególności obrażających fundamentalną zasadę prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, zasadę uwzględniania słusznego interesu obywatela, jak i bez rażącego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 15 k.p.a., nakazującej danie stronie możliwości realizacji jej prawa do pełnego rozpoznania sprawy tak przez organ I, jak i organ II instancji w tym odniesienia się do przesłanek egzoneracyjnych dających możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenia w oparciu zarówno o art. 92b, jaki i art. 92c u.t.d. i precyzyjnego wykazania zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy w uzasadnieniach swych decyzji powodów dla których te dostrzegają, bądź nie widzą podstaw dla wyłączania odpowiedzialności strony za stwierdzone uchybienia (co strona winna mieć możliwość kwestionować tak na etapie odwoławczym, jak i ma etapie skargi do Sądu), a naruszenie powyższych pryncypiów nie może zostać niejako "usprawiedliwione" zasadą szybkości postępowania administracyjnego o jakiej mowa w art. 12 k.p.a., jak chciałby tego Sąd I instancji; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż brak pouczenia o powyższej normie strony przez organ I instancji, którego to treść przywołano precyzyjnie w uzasadnieniu uchylonej decyzji (Vide: strona, akapit 2 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego) połączony z poniechaniem przez organ I instancji powiadomienia strony o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy i brakiem wyznaczenia dla niej terminu celem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań mógłby zostać niejako konwalidowany poprzez pouczenie o treści tego przepisu w rozstrzygnięciu organu odwoławczego (po raz pierwszy) tj. orzeczeniu merytorycznym, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., - art. 92c ust. 1 u.t.d., poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż brak odniesienia się do przesłanek egzoneracyjnych zawartych w ww. przepisie i precyzyjne wykazanie powodu braku możliwości wyłączenia odpowiedzialności strony na podstawie ww. przepisu przez organ I instancji połączony z poniechaniem powiadomienia przez ten organ I instancji strony o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy i brakiem wyznaczenia dla niej terminu celem wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań mógłby zostać niejako konwalidowany poprzez wskazanie powyższych okoliczności (po raz pierwszy) dopiero w decyzji organu odwoławczego tj. orzeczeniu merytorycznym, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw kasacyjnych. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Skarga kasacyjna oparta została o obie podstawy kasacyjne. W rozpoznanej sprawie na S.L. wykonującego przewozy drogowe została nałożona na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 6 ustawy o transporcie drogowym, kara za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku oraz za naruszenie przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania stwierdził, że organ I instancji nie pouczył strony o treści art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, nie powiadomił strony o przystąpieniu do ponownego rozpoznania sprawy i nie wyznaczył terminu do wypowiedzenia się co do dowodów. W ocenie organu II instancji braki te nie mogły być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ prowadziłoby to naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, pozbawiałoby stronę możliwości realizacji jej prawa do pełnego rozpoznania sprawy przez organy I i II instancji, w tym odniesienia się do przesłanek egzoneracyjnych dających możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony w oparciu o art. 92b i 92c u.t.d. Sąd I instancji uchylając decyzję GITD stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., bowiem organ odwoławczy powinien był na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wydać orzeczenie merytoryczne. W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Okoliczność wydania przez organ I instancji decyzji z naruszeniem przepisów postępowania nie była kwestionowana przez WSA. Należało zatem wyjaśnić, czy w sposób uzasadniony WSA stwierdził, że nie zostały spełnione dwie pozostałe przesłanki przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy wskazany przez organ II instancji, jako konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie. GITD stwierdził, a okoliczność ta nie jest kwestionowana, że organ I instancji nie powiadomił strony o istnieniu i treści przepisów art. 92b i 92c u.t.d., to jest przepisów, które określają sytuacje, w których nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (art.92b ust.1) oraz, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się (art. 92c u.t.d.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że zagadnienia związane z możliwością uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności, w szczególności umożliwienie przedsiębiorcy przedstawienia okoliczności, które mogą skutkować wyłączeniem jego odpowiedzialności za zarzucone mu naruszenie przepisów i z drugiej strony konieczność rozważenia wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych przez organ orzekający wyznaczają zakres sprawy, który ma wpływ na rozstrzygnięcie. Niepowiadomienie strony o treści przepisów art. 92b i 92c u.t.d. na etapie postępowania przed organem I instancji praktycznie pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw poprzez wykazanie przesłanek egzoneracyjnych, o ile takie istnieją. Błąd ten nie może zostać naprawiony na etapie postępowania przed organem II instancji. Wskazany przez GITD zakres sprawy, który wymaga rozpoznania powoduje, że nie jest trafny pogląd WSA, iż organ ten zobowiązany był dodatkowo wykazać, że nie mógł przeprowadzić w oparciu o art. 136 k.p.a. postępowania uzupełniającego w ramach własnego postępowania. Ponadto należy podkreślić, że ponieważ konieczne do przeprowadzenia postępowanie dotyczy zagadnień, które nie były przedmiotem oceny organu I instancji, próba konwalidacji błędu na etapie postępowania odwoławczego stanowiłaby naruszenie określonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania, czyli prawa strony do rozpoznania jej sprawy przez organ I i II instancji. Nieuzasadnione jest stwierdzenie WSA, że jeżeli GITD przyjął, iż materiał dowodowy został nieprawidłowo zinterpretowany, to jego rolą było przeprowadzenie oceny stanu faktycznego i prawnego, której wynikiem powinno być orzeczenie merytoryczne wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W rozpoznanej sprawie organ odwoławczy nie stwierdził, że materiał dowodowy został źle zinterpretowany, ale że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w ogóle nie zostały rozpoznane, na skutek braku poinformowania strony o treści przepisów art. 92 b i 92c u.t.d. Trafnie zarzucił skarżący kasacyjnie, że WSA w sposób nieuzasadniony uznał, że GITD nie wyjaśnił organowi I instancji co należy rozumieć przez szczegółowe odniesienie się do przesłanek z art. 92b i 92c u.t.d. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołana została treść tych przepisów, a ich dyspozycja jest jasna i nie wymaga jakiejkolwiek wykładni i dodatkowych wyjaśnień. Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 10, 15 i 107 § 3 k.p.a. i uchylił zaskarżony wyrok. Za nieuzasadnione NSA uznał zarzuty naruszenia przepisów art. 92b i 92c u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię, ponieważ WSA nie dokonywał wykładni tych przepisów. Równocześnie NSA stwierdził, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a. i w oparciu o ten przepis rozpoznał skargę i oddalił ją uznając, że jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. O kosztach postępowania NSA w punkcie 3 wyroku orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z pkt 2 lit. a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). NSA stwierdził, że w sprawie błędnie zostały ustalone i pobrane: wpis od skargi i wpis od skargi kasacyjnej. Wpis od skargi został ustalony jako wpis stosunkowy, podczas gdy od decyzji kasacyjnych pobiera się wpis stały. Wpis od skargi powinien zostać ustalony w wysokości 200 zł na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., poz. 2193 ze zm.), w konsekwencji wpis od skargi kasacyjnej wynosi 100 zł. Dlatego w punkcie 4 i 5 wyroku NSA orzekł o zwrocie nadpłaconych wpisów.