II FSK 552/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-13
Skład orzekający: Beata Cieloch, Andrzej Jagiełło, Piotr Przybysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli podatnik wykaże, że wpisy w tej ewidencji zostały dokonane z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ podatkowy, co do zasady, jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, w sytuacji gdy podatnik wykaże, że wpisy w ewidencji zostały dokonane z naruszeniem prawa, a organy ewidencyjne nie skorygowały ich zgodnie z rzeczywistym stanem, organy podatkowe muszą krytycznie ocenić te dane, aby zastosować zasadę prawdy obiektywnej. W takich wyjątkowych okolicznościach dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, jakim jest ewidencja gruntów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2011 rok. Właściciele nieruchomości nie złożyli informacji podatkowej w terminie. Organ podatkowy wszczął postępowanie z urzędu, ustalając, że na działce nastąpiła zmiana klasyfikacji gruntu z rolnego na zurbanizowany, co skutkowało opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Podatniczka kwestionowała prawidłowość tej zmiany, wskazując na błędy w ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, nie oceniając całości materiału dowodowego i opierając się na wadliwych danych ewidencyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia WSA (del.) Piotr Przybysz (sprawozdawca), Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1037/15 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz M. Z. kwotę 1 800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 6 kwietnia 2016r. o sygn. I SA/Sz 1037/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi M. Z. (dalej: "skarżąca", "strona" lub "podatnik") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej: "organ odwoławczy") z 30 czerwca 2015r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 rok: i. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z 2 grudnia 2014r. nr [...]; ii. zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 2.622 złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jako podstawę prawną powołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2015r. poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." Wyrok (podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Relacjonując w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że Prezydent Miasta S. (dalej: "organ pierwszej instancji") wezwał pismem z 11 września 2012r. współwłaścicieli nieruchomości położonej w [...] do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości za przedmiotową nieruchomość, gdyż strony nie dopełniły obowiązku złożenia informacji odnośnie nieruchomości położonej w ustawowym terminie.
M. L.-Z. złożyła Informację w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 dopiero w dniu 11 lipca 2013r. wraz z załącznikami ZN-1/C, ZN-1/A i oświadczeniem, iż na nieruchomości nie znajdują się budowle związane z działalnością gospodarczą podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Pozostali współwłaściciele nie dopełnili zgłoszenia obowiązku podatkowego w terminie wynikającym z przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95 poz. 613 ze zm.) dalej "u.p.o.l."
Organ podatkowy postanowieniem z 16 lipca 2013r. wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2009 (luty - grudzień) oraz na lata 2010 - 2013 za przedmiotową nieruchomość.
M. L.-Z. po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w sprawie, wniosła zastrzeżenie dotyczące zmiany klasyfikacji gruntu działki nr [...] z symbolu użytku Bi-RV na symbol Bi i oświadczyła, iż nie jest jej znany powód dokonanej zmiany, i że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających zaistniałe zmiany. S. Z., reprezentująca I. M. – G. oraz E. G. wniosła o wstrzymanie ustalenia zobowiązania podatkowego do czasu wyjaśnienia sprawy odnośnie zmiany klasyfikacji gruntu przedmiotowej działki, zarzucając brak dokumentów poświadczających ową zmianę w aktach podatkowych.
Organ pierwszej instancji podał, że zgodnie z informacją uzyskaną z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dniem 16 lipca 2003r. nastąpiło wyłącznie działki [...] z produkcji rolniczej i tym samym zmieniona została klasyfikacji gruntu z symbolu użytku Bi-RV na symbol Bi - inne tereny zurbanizowane (zawiadomienie znak: [...] z 23 października 2013r.) Wobec powyższego od 1 sierpnia 2003r. przedmiotowa działka podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Jednocześnie w toku postępowania organ podatkowy ustalił, iż na nieruchomości położonej przy [...] (symbol użytku Bi) znajdują się budynki z przypisaną funkcja użytkową: budynek o funkcji produkcyjny, usługowy lub gospodarczy (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 1068 m2; budynek o funkcji produkcyjny, usługowy lub gospodarczy (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 39 m2; budynek innym niemieszkalnym (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 278 m2; budynkiem innym niemieszkalnym (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 727 m2; budynek o funkcji produkcyjny, usługowy lub gospodarczy (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 109 m2; budynek mieszkalnym (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 123 m2; budynek innym niemieszkalnym (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 127 m2.
Organ wskazał, że z informacji uzyskanej w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wynikało, iż w dniu 25 marca 2014r. (zawiadomienie znak: [...] z 25 marca 2014r.) na działce nr [...] o pow. 14 300 m2 nastąpiła aktualizacja użytku (przywrócona została klasyfikacja gleboznawcza gruntu o symbolu Br-RV) oraz budynków poprzez ich połączenie i zmianę funkcji użytkowej w wyniku czego na przedmiotowej działce znajdują się obecnie następujące budynki: budynek o funkcji produkcyjny, usługowy lub gospodarczy dla rolnictwa (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 727 m2; budynek mieszkalny (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 358 m2; budynek o funkcji produkcyjny, usługowy lub gospodarczy dla rolnictwa (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 1346 m2; budynek o funkcji produkcyjny, usługowy lub gospodarczy (nr ewidencyjny ...) o powierzchni zabudowy 39 m2.
M. L.-Z., zapoznając się z materiałem dowodowym w sprawie, zarzuciła, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niezgodne ze stanem faktycznym nieruchomości i nie zgadza się ze zmianą klasyfikacji gruntu, tj. wyłączeniem działki z produkcji rolniczej twierdząc, iż takowej nigdy nie było, ani o niczym nie wiedziała.
Organ pierwszej instancji wydał następnie w dniu 2 grudnia 2014r. decyzję nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2011 w stosunku do [...], w której określił wysokość ww. zobowiązania podatkowego na kwotę 21.439 zł.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 2 grudnia 2014r. wydał w dniu 2 lipca 2015r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 121 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia wbrew istniejącemu materiałowi dowodowemu;
2. art. 187 § 3 w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie w skarżonej decyzji okoliczności i faktów znanych organowi z urzędu, a potwierdzonych ostatecznie przez organ w piśmie z dnia 4 marca 2015r. znak [...], tj. sprawozdania technicznego, kopii dokumentacji architektoniczno-budowlanej, kopii korespondencji z Biura Geodety Miasta zgłoszenia zmian danych ewidencji gruntów i budynków, a także wykazu zmian dotyczących przedmiotowej działki i budynków, które to dokumenty łącznie potwierdzają stanowisko skarżącej;
3. art. 191 w związku z art. 180 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 i w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej, przez ich niezastosowanie i w rezultacie zaniechanie czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w rezultacie orzekanie na podstawie niepełnego materiału dowodowego i tym samym nieustalonego stanu faktycznego;
4. art. 194 § 3 w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie i rezygnację przez organ z przeprowadzenia przeciwdowodu w stosunku do dokumentu urzędowego w postaci wypisu z ewidencji gruntów i lokali, co skutkowało przyjęciem, iż dane wynikające z ewidencji gruntów i lokali są prawdziwe, pomimo, iż w toku postępowania podatkowego wielokrotnie podnoszono zarzut zmiany treści ewidencji bez jej wiedzy i zgody właścicieli;
5. art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., przez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie oraz art. 7 ust. 4 lit.b u.p.o.l. przez jego niezastosowanie, w związku z przyjęciem, iż współwłaściciele nieruchomości gruntowej winni opłacać podatek od nieruchomości, a posadowione na gruncie budynki nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania, pomimo nieprawnie dokonanych zmian w ewidencji gruntów i budynków i jej nierzetelności;
6. art. 2 ust. 2 u.p.o.l. przez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, co spowodowało, iż użytki o charakterze rolnym opodatkowano podatkiem od nieruchomości;
7. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015r., poz. 520, ze zm.) przez przyjęcie wprost danych wynikających z ewidencji gruntów, pomimo, iż istnieje szereg dowodów na nierzetelność przedmiotowej ewidencji.
Skarżąca wniosła również na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma sporządzonego przez Biuro Geodety Miasta z dnia 4 marca 2015r. znak [...], na okoliczność:
- błędnej i bezprawnej zmiany przez organ w 2003r. charakteru gruntu;
- charakteru rolnego gruntu oraz powiązania posadowionych na tym gruncie budynków z działalnością rolniczą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W dniu 4 kwietnia 2016r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe skarżącej z 30 marca 2016r. uzupełniające skargę. Zdaniem skarżącej, sporna działka nr [...] zawsze stanowiła grunt rolny, a jej zabudowania służyły działalności rolniczej, tym samym nie postał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Zdaniem skarżącej, wpisy w ewidencji gruntów i budynków są błędne i zostały dokonane bez podstawy prawnej w tej ewidencji, co nie może stanowić podstawy do ustalenia zobowiązania podatkowego, które musi być oparte na danych zgodnych z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż w przeciwnym wypadku prowadzi do wymiaru podatku z naruszeniem prawa. Z tego względu dopuszczalny jest w postępowaniu podatkowym dowód przeciwko dokumentowi urzędowemu – ewidencji gruntów i budynków, gdyż przy wymiarze podatków istotna jest prawda obiektywna, a nie formalna.
Na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016r. Sąd I instancji uwzględnił wniosek dowodowy skarżącej zawarty w skardze.
Uwzględniając skargę wyrokiem z 6 kwietnia 2016r. o sygn. I SA/Sz 1037/15, Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie sporna jest kwestia prawidłowości dokonanej przez organy podatkowe kwalifikacji dla celów wymiaru podatku od nieruchomości należącej do skarżącej, jako współwłaścicielki, nieruchomości gruntowej - działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 14.300 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 148,71 m2 oraz budynkami gospodarczymi o łącznej powierzchni użytkowej 2.357,80 m2 - położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków symbolem Bi, oraz kwestia zwolnienia tej nieruchomości od opodatkowania na postawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., jako gospodarstwa rolnego (rybackiego).
Sąd I instancji wskazał, że w toku postępowania matka skarżącej M. L.-Z. wskazywała, że bez wiedzy jej oraz męża, co do działki nr [...] został zmieniony symbol użytku z B-RV na Bi, chociaż ich wniosek skierowany do organu budowlano-architektonicznego Miasta S. dotyczył legalizacji budynku, a nadto, że sąsiednie działki tworzące ich gospodarstwo rolne (rybackie) oraz działka sąsiada pozostały niezmienione, tj. pozostawiono symbol B-RV. M. L.-Z. wskazywała także, że zarówno organ ewidencyjny, jak i organ podatkowy, to ten sam organ, zatem okoliczność dotycząca aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w sprawie była znana organowi z urzędu i powinna była być uwzględniona w postępowaniu podatkowym w momencie dokonania zmiany, a nie po wielu latach od jej dokonania. Nadto, według matki skarżącej, skoro z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynikało, że zmiana symbolu nastąpiła niezgodnie z prawem, tj. wbrew intencji wnioskujących o legalizację budynku, a nie o zmianę symbolu użytku, oraz wobec tego, że nie zostali oni poinformowani o sposobie zakończenia postępowania z ich wniosku, to nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której błędy organu wywołują negatywne konsekwencje dla podatnika, a organy podatkowe, ani przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, ani z urzędu, nie uwzględniają - w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej - tych okoliczności, zasłaniając się dyspozycją art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Skarżąca w skardze przywołała podobne argumenty. Dodatkowo, pismo Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r., nr [...], które Sąd I instancji dopuścił jako dowód uzupełniający z dokumentu, potwierdza, że zmiana użytku w 2003r. została błędnie wprowadzona na podstawie wadliwie odczytanych informacji z pisma z 15 lipca 1996r. i bez wniosku właściciela oraz, że nieruchomość ta została nabyta na cele rolne i tworzyła całość funkcjonalną z działkami [...] stanowiącymi stawy rybne, jak też, że na terenie działki prowadzona była wyłącznie działalność rolnicza, także w latach 2003-2014.
Powyższe okoliczności jednoznacznie potwierdzają zdaniem Sądu I instancji, że organy podatkowe, mimo prowadzenia postępowania i gromadzenia dokumentacji dotyczącej trybu zmiany symbolu użytku na działce [...] oraz posiadania informacji o błędnie wprowadzonej zmianie do ewidencji gruntów i budynków, nie oceniły tej okoliczności w sposób zgodny z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) – dalej: "Ordynacja podatkowa", to jest nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, jak również naruszyły przepis art. 191 Ordynacji podatkowej statuujący tzw. zasadę swobodnej oceny dowodów, poprzez pominięcie w istocie dowodów potwierdzających wadliwy trybu wprowadzenia zmian do tej ewidencji, co w konsekwencji oznacza także naruszenie przepisu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przepisy § 1 i § 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach.
Nadto, wobec tego, że z akt sprawy wynikał, iż symbol użytku widniejący w ewidencji gruntów i budynków w danym roku podatkowym nie odpowiadał rzeczywistemu stanowi, która to okoliczność powinna była być znana organowi z urzędu, skoro organ podatkowy i organ ewidencyjny, to ten sam organ administracji samorządowej, co dodatkowo potwierdzały dokumenty przedstawione przez matkę skarżącej M. L.-Z. i na mocy których od 25 marca 2014r. zaktualizowano symbol użytku przywracając mu oznaczenie jako zabudowanemu gruntowi ornemu klasy V (Br-RV), to taka praktyka organów podatkowych, jak przyjęta w rozpoznawanej sprawie, narusza zasadę zaufania organów podatkowych do podatników, określoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż może rodzić przypuszczenie, że organy podatkowe nie wydają na czas decyzji wymiarowych ustalających prawidłową wysokość podatku, mimo posiadanych z urzędu informacji o zmianie oznaczenia ewidencyjnego gruntów i budynków, mających wpływ na podniesienie wysokości podatku, celem uzyskania wyższych przychodów podatkowych z odsetek od zaległości podatkowych, liczonych od dnia następnego po upływie terminu płatności, ze szkodą dla podatników.
Mając także na uwadze przywołane wyżej regulacje prawne dotyczące obowiązku aktualizowania przez starostę danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków oraz niedopuszczalności dokonywania zmiany z datą wsteczną, jak też, że wpisy do ewidencji wywołują skutek na przyszłość - ex nunc, a nie wstecz- ex tunc, należało uznać, że organ ewidencyjny, nie informując w odpowiednim momencie organu podatkowego o wprowadzonej zmianie oznaczenia użytku do ewidencji gruntów i budynków, dopuścił się zaniedbania, którego skutki nie powinny obciążać podatnika.
Oceniając także argument organu odwoławczego zamieszczony in fine uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż zmiana oznaczenia w ewidencji opodatkowanego gruntu dokonana 25 marca 2014r. nie odpowiada oznaczeniu istniejącemu przed 16 lipca 2003r. (gdyż przed 16 lipca 2003r. grunt był oznaczony symbolem Bi-R, który to symbol w stanie prawnym obowiązującym w tamtym czasie nie oznaczał użytku rolnego, bowiem wówczas użytkiem takim były grunty oznaczone symbolem jednoczłonowym - R, S, Ł, Ps, Wsr i W, a także dwuczłonowym utworzonym z wymienionych symboli plus symbol B), Sąd I instancji stwierdził, że argument ten jest nieuprawniony z dwóch przyczyn, po pierwsze - z żadnych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, jaki w istocie symbol użytku miała działka [...] przed 16 lipca 2003r., po drugie - z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wprost wynikało, że matka skarżącej M. L.-Z. z mężem nabyła 28 grudnia 1987r. gospodarstwo rolne i prowadziła na nim hodowlę ryb, także w latach 2003-2014, co potwierdził Geodeta Miasta S. w piśmie z 4 marca 2015r., zatem każde oznaczenie zabudowanego gruntu ornego, na którym prowadzona jest hodowla ryb, objęta jest przepisem art. 2 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej oraz regulacją art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a i lit. b u.p.o.l., zgodnie z którymi zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części służące działalności leśnej lub rybackiej, położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Szczecinie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł organ odwoławczy (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego). W skardze kasacyjnej, zaskarżając ten wyrok w całości, wniesiono o:
- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji;
- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z wyodrębnieniem w sentencji lub uzasadnieniu kosztów zastępstwa procesowego.
Równocześnie skarżący kasacyjnie zrzekł się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie.
W skardze kasacyjnej zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 141 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji pomimo istnienia podstaw do oddalenia skargi wobec niezasadności zarzutów w niej zawartych, w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że organy podatkowe naruszyły art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej,
- naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie dowodu z pisma Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r. pomimo braku przesłanek, gdyż nie jest to dowód uzupełniający, którego przeprowadzenie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości,
- naruszenie art. 47 § 1 oraz art. 66 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie Kolegium odpisu pisma strony oraz załączonego do niego odpisu pisma Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r., przez co Kolegium było pozbawione możliwości wypowiedzenia się co do niego,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. Nr 193 z 2013r., poz. 1287, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, w wyniku czego Sąd przyjął, że opodatkowane w sprawie grunty posiadają inne oznaczenie wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a także dopuszczenie możliwości badania przez organ podatkowy prawidłowości wpisów do ewidencji gruntów i budynków i dokonywania w tym względzie własnych ustaleń,
- art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na pominięciu akt sprawy w części zawierającej zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynkach, przez co Sąd stwierdził brak podstawy do twierdzenia, że zmiana oznaczenia gruntów z 2014r. nie była tożsama z oznaczeniem gruntu sprzed zmiany z 2003r.,
- art. 141 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji z powodu nieuzasadnionego przypuszczenia, że działanie organu miało przynosić podatnikom niekorzystne skutki w połączeniu z nieuwzględnieniem przez Sąd przepisów art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 239a Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 7 u.p.o.l., zgodnie z którymi zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości wobec osób fizycznych nie powstaje wcześniej, niż z dniem doręczenia decyzji ustalającej, i dopiero po dniu, w którym decyzja taka stanie się ostateczna podlega ono wykonaniu,
- naruszenie art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. Nr 136 z 2006r., poz. 969, ze zm.), naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a i b u.p.o.l. poprzez nieuprawnione przyjęcie tego, że rodzaj zabudowy na opodatkowanym gruncie wpływa na sposób opodatkowania gruntu.
Strona przeciwna (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego) przesłała Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, a w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 12 października 2005r., sygn. akt I FSK 155/05). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. W skardze kasacyjnej nie wystarczy wymienić w luźny sposób kilku przepisów. Trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd I instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018r., sygn. akt II GSK 289/18).
Zasadniczym przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia oceny prawidłowości działań organów podatkowych w zakresie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności znaczenie prawidłowości wpisów w ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości. Na tym tle skarżący kasacyjnie formułuje zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 47 § 1 oraz art. 66 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie organowi odwoławczemu odpisu pisma strony oraz załączonego do niego odpisu pisma Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r., przez co organ odwoławczy był pozbawiony możliwości wypowiedzenia się co do niego. Wskazać należy, że wniosek o przeprowadzenie dowodu z powyższego dokumentu został zawarty w skardze do sądu administracyjnego, zaś sam dokument stanowi załącznik do skargi. Skoro skarga została wniesiona do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu odwoławczego, to brak podstaw do twierdzenia, że organowi odwoławczemu nie był znany zarówno sam wniosek dowodowy, jak i wspomniany dokument. Dodać również należy, że dowód z ww. dokumentu został przeprowadzony przez Sąd I instancji na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016r., o której terminie organ odwoławczy został prawidłowo powiadomiony, jednakże na rozprawę nie stawił się przedstawiciel organu odwoławczego. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 47 § 1 oraz art. 66 p.p.s.a. nie może być uznany za zasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie dowodu z pisma Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r. pomimo braku przesłanek do przeprowadzenia tego dowodu, gdyż zdaniem skarżącego kasacyjnie nie jest to dowód uzupełniający, którego przeprowadzenie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, stwierdzić należy, że w toku postępowania podatkowego była podnoszona przez strony kwestia braku podstaw prawnych do dokonania w 2003r. zmiany klasyfikacji przedmiotowego gruntu z symbolu użytku Bi-RV na symbol Bi - inne tereny zurbanizowane. Organy podatkowe ustaliły również, że w dniu 25 marca 2014r. w odniesieniu do przedmiotowej działki przywrócona została klasyfikacja gleboznawcza gruntu o symbolu Br-RV. Sąd I instancji wskazał, że z pisma Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta na cele rolne i tworzyła całość funkcjonalną z działkami [...] stanowiącymi stawy rybne, jak też, że na terenie działki prowadzona była wyłącznie działalność rolnicza, także w latach 2003-2014, zaś zmiana użytku w 2003r. została błędnie wprowadzona na podstawie wadliwie odczytanych informacji z pisma z dnia 15 lipca 1996r. i bez wniosku właściciela.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzenie dowodu z ww. pisma Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r. było niezbędne i pozwoliło na wyjaśnienie istotnych wątpliwości dotyczących okoliczności wprowadzenia zmiany klasyfikacji przedmiotowego gruntu w 2003r. i motywów ponownej zmiany w 2014r. Z ww. pisma wynika, że ww. nieruchomość ma charakter rolny i nigdy takiego charakteru nie utraciła, zaś zmiany w ewidencji gruntów zostały wprowadzone niezgodnie z prawem.
Ponadto, w sprawie istotnym elementem stanu faktycznego jest okoliczność, że na etapie postępowania przed organami administracyjnymi zachodziła tożsamość organu podatkowego pierwszej instancji i organu ewidencyjnego pierwszej instancji (co reguluje art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. Nr 38, poz. 454) – był to Prezydent Miasta S. Stąd, prawidłowa kontrola sądowa decyzji ostatecznej wydanej przez organ odwoławczy powinna była obejmować rozważania, jaki wpływ na wynik sprawy miała ocena organu odwoławczego w zakresie posiadanych przez organ pierwszej instancji informacji o działaniach współwłaścicieli, zmierzających do uzgodnienia danych w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, oraz o przyczynach rozbieżności danych w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym.
Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. jest zatem niezasadny.
Zarzuty naruszenia art. 141 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez jego niezastosowanie, są ze sobą powiązane i zostaną rozpatrzone łącznie. Sedno tych zarzutów opiera się na twierdzeniu, że organ podatkowy na podstawie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest związany przy wymiarze podatku danymi z ewidencji gruntów i budynków, dlatego nie ma podstaw do kwestionowania decyzji podatkowych, które były wydane w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków aktualne w dacie wydania decyzji. Z kolei dokonanie zmian w ewidencji z datą wsteczną nie jest możliwe, dlatego zmiana wpisów w ewidencji nie może rzutować na ocenę prawidłowości decyzji wydanych przed datą zmiany wpisów w ewidencji.
Wskazać należy w pierwszej kolejności, że jak wynika z art. art. 21 § 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji – w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009r., II FPS 1/09). Od zasady tej istnieją jednak wyjątki – wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do zasady, organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do klasyfikacji gruntu, zatem wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji na podstawie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Według tego przepisu ewidencja gruntów i budynków jest zatem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane zawarte w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji, to organy podatkowe są zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji ewidencja gruntów ma moc dokumentu urzędowego, przeciwko treści którego mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej (tożsamy pogląd został już wyrażony w doktrynie – por. np. s. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, "Finanse Komunalne" 2008, nr 6, s. 26 i 28). Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy jednak traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych (por. wyrok NSA z 9 lipca 2015r., II FSK 1457/13).
Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 122 Ordynacji podatkowej organy podatkowe, co do zasady, są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów (nawet jeżeli ustawa podatkowa nie odsyła explicite do Prawa geodezyjnego i kartograficznego) i nie są uprawione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w tej ewidencji. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 Ordynacji podatkowej). Przeciwna wykładnia systemowa ww. przepisów prawa prowadziłaby do zbytniego formalizmu, który godziłby nie tylko w zasadę prawdy obiektywnej, ale także w zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej w skrócie: "Konstytucja RP"). Nie można bowiem przyjąć, że ze względu na silnie formalistyczną wykładnię art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ograniczenia może doznać fundamentalna dla postępowania podatkowego zasada prawdy obiektywnej. Wniosek ten potwierdza możliwość przeprowadzenia na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przeciwdowodu względem dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, wyrażona powyżej wykładnia jest zgodna z zasadą ekonomii procesowej, bowiem w takim przypadku organy podatkowe nie muszą czekać na wyczerpanie środków prawnych przez podatników w postępowaniu przed organami ewidencyjnymi. Tym samym możliwa jest realizacja art. 125 Ordynacji podatkowej na etapie postępowania podatkowego, a w przypadku kontroli decyzji zapadłej w tym postępowaniu przez sąd administracyjny – art. 7 p.p.s.a. i art. 45 Konstytucji RP (wyrok NSA z 11 lipca 2012r., sygn. akt II FSK 2632/10).
Mając na uwadze powyższe uregulowania oraz wypowiadane na ich tle poglądy prawne i przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy podkreślić odmienność stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy od stanów faktycznych, w odniesieniu do których były formułowane przywołane powyżej poglądy prawne. W rozpoznawanej sprawie miała miejsce sytuacja, w której – jak wynika z pisma Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r. – doszło w 2003r. do zmiany klasyfikacji gruntu w sposób niezgodny z prawem, w konsekwencji czego od 1 sierpnia 2003r. przedmiotowa działka podlegała opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zaś w dniu 25 marca 2014r. na przedmiotowej działce nastąpiła aktualizacja użytku (przywrócona została klasyfikacja gleboznawcza gruntu o symbolu Br-RV). Funkcją zmiany dokonanej w 2014r. było zatem usunięcie błędnie ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków klasyfikacji gruntów i przywrócenie tej klasyfikacji, która została zmieniona w 2003r. bez wniosku właściciela na podstawie błędnie odczytanych informacji z pisma datowanego na 15 lipca 1996r. Wykreślenie błędnie ujawnionej zmiany użytku nie jest jednak możliwe, ponieważ przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dopuszczają wprowadzenia zmian z datą wsteczną.
W rozpoznawanej sprawie nie chodzi jednak o kwestię dopuszczalności weryfikacji przez organy podatkowe prawidłowości wpisów w ewidencji gruntów, bo ocena prawidłowości zmian w ewidencji gruntów mających miejsce w 2003r. w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości została dokonana przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu. Zagadnieniem spornym w rozpoznawanej sprawie jest natomiast znaczenie dla sprawy wymiaru podatku od nieruchomości stwierdzenia przez organy właściwe w sprawach ewidencji gruntów, że dokonując w 2014r. aktualizacji ewidencji gruntów przywróciły w tym zakresie klasyfikację gruntów wprowadzoną w 2003r. w sposób niezgodny z prawem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego formalistyczna wykładnia art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie może prowadzić do ograniczenia fundamentalnej dla postępowania podatkowego zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Wskazać również należy, że jakkolwiek organy podatkowe są zobowiązane do przestrzegania zasady praworządności (zob. art. 7 Konstytucji RP, którego konkretyzację w odniesieniu do postępowania podatkowego stanowi art. 120 Ordynacji podatkowej), to winny brać pod uwagę również zasady sprawiedliwości społecznej, które w myśl art. 2 Konstytucji RP winny być urzeczywistniane przez Rzeczpospolitą Polską. Niemożliwe do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej jest natomiast przerzucanie na podatnika konsekwencji działań organów administracji publicznej dokonywanych z naruszeniem prawa.
Skoro zatem organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów potwierdził bezpodstawność zmiany w ewidencji gruntów dokonanej w 2003r., jak również naruszenie prawa przy dokonywaniu tej zmiany, w konsekwencji czego dokonano aktualizacji ewidencji gruntów z dniem 25 marca 2014r., to organ podatkowy w sprawie podatku od nieruchomości jest władny – mając na uwadze zasadę prawdy obiektywnej – przyjąć, że grunt również przed dniem 25 marca 2014r. posiadał klasyfikację wprowadzoną w wyniku aktualizacji ewidencji.
Odmienne stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii nie może być natomiast uznane za odpowiadające prawu.
Sąd I instancji nie dopuścił się zatem naruszenia art. 141 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, jak również naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez jego niezastosowanie.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. należy zauważyć, że przepis ten stanowi w szczególności, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Powyższy przepis nakłada na sąd pierwszej instancji obowiązek rozstrzygania sprawy na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub czynności i jednocześnie zakaz uwzględniania w procesie orzekania okoliczności powstałych później lub nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Za naruszenie wymienionego przepisu nie można zatem uznać dokonanej przez wojewódzki sąd administracyjny oceny materiału dowodowego, nawet gdyby stanowisko sądu było w tym zakresie błędne i nie uwzględniało całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Należy w tym miejscu zauważyć, że kasator formułując ten zarzut przywiązuje dużą wagę do zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego uzyskanego od organu ewidencyjnego, natomiast przemilcza aktywność procesową stron związaną z kwestionowaniem prawidłowości zmiany w ewidencji gruntów dokonanej w 2003r. oraz pismo Geodety Miasta S. z 4 marca 2015r. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może w tym stanie rzeczy ograniczać się do analizy i oceny materiału dowodowego uzyskanego od organu ewidencyjnego. Dokonana przez Sąd I instancji ocena okoliczności sprawy, uwzględniająca całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, odmienna od oceny oczekiwanej przez organ odwoławczy nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia prawa.
W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może być uznany za zasadny.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 141 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. polegającego na uchyleniu zaskarżonej decyzji z powodu nieuzasadnionego przypuszczenia, że działanie organu miało przynosić podatnikom niekorzystne skutki w połączeniu z nieuwzględnieniem przez Sąd przepisów art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 239a Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 7 u.p.o.l., zgodnie z którymi zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości wobec osób fizycznych nie powstaje wcześniej, niż z dniem doręczenia decyzji ustalającej, i dopiero po dniu, w którym decyzja taka stanie się ostateczna podlega ono wykonaniu, należy uznać za trafne spostrzeżenie kasatora, że dopóty nie zostanie doręczona podatnikowi będącemu osoba fizyczną decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego, to nie powstaje owo zobowiązanie, a ponadto nie podlega ona wykonaniu, dopóki nie stanie się ostateczna. Nie jest zatem możliwe uzyskanie wyższych przychodów podatkowych z odsetek od zaległości podatkowych, liczonych od dnia następnego po upływie terminu płatności, ze szkodą dla podatników, poprzez odwlekanie wydania decyzji wymiarowych ustalających prawidłową wysokość podatku.
Wskazać jednak należy, że jak już wyżej stwierdzono, organ podatkowy pierwszej instancji, który oparł się na danych z ewidencji gruntów, był jednocześnie organem ewidencyjnym, przed którym Skarżąca podjęła działania w celu skorygowania danych ewidencyjnych. Odwlekanie przez organ ewidencyjny momentu skorygowania danych ewidencyjnych w oczywisty sposób negatywnie rzutuje na sytuację prawną podatnika w podatku od nieruchomości, który jest wówczas zmuszony do zaakceptowania rozstrzygnięcia organu podatkowego wydanego w oparciu o dane z ewidencji gruntów niezgodne z rzeczywistością, które jeszcze nie zostały zaktualizowane w dacie wydania decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości. Nie można uznać za trafny w okolicznościach rozpoznawanej sprawy poglądu kasatora, że skoro decyzja podatkowa została wydana w oparciu o aktualne w dacie jej wydania dane z ewidencji gruntów i budynków, ale dane te były wpisane niezgodnie z przepisami, to podatnik może jedynie wystąpić do organu ewidencyjnego z roszczeniem o odszkodowanie na podstawie art. 415 kodeksu cywilnego.
Zarzut naruszenia art. 141 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 239a Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 7 u.p.o.l. nie może być zatem uznany za zasadny.
Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. Nr 136 z 2006r., poz. 969, ze zm.) oraz naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a i b u.p.o.l. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że rodzaj zabudowy na opodatkowanym gruncie wpływa na sposób opodatkowania gruntu, należy zauważyć, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji rzeczywiście przyjął takie założenie. Należy podkreślić, że Sąd I instancji przywołał treść m.in. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a i b u.p.o.l. oraz wskazał, jak należy rozumieć przywołane przepisy (strona 12 uzasadnienia), ale z wywodów Sądu I instancji w tym zakresie nie można wnosić, że w ocenie Sądu I instancji rodzaj zabudowy stanowi okoliczność przesądzającą o sposobie opodatkowania gruntu. W konsekwencji powyższy zarzut również należy uznać za niezasadny.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw i w myśl art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804). Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę fakt, że rozpoznawana sprawa jest jedną z kilku spraw skarżącej dotyczących podatku od nieruchomości od przedmiotowej nieruchomości, w których organ odwoławczy wniósł skargi kasacyjne o analogicznych zarzutach i zbieżnej argumentacji. Z uwagi na powtarzalność spraw sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną w niniejszej sprawie oraz wzięcie udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymagało od pełnomocnika skarżącej mniejszego niż normalnie nakładu pracy, co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości niższej od podstawowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło