II SA/Kr 1141/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-26
Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa sieci kanalizacji sanitarnej o średnicy 30-25 cm w rejonie ul. M. w K., na działkach nr [...] i [...], obr. [...], może zostać zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeśli jej głównym beneficjentem ma być deweloper realizujący indywidualny cel inwestycyjny, a nie szeroka zbiorowość lokalna?Ratio decidendi
Budowa sieci kanalizacyjnej może być uznana za inwestycję celu publicznego, jeśli spełnia dwa warunki: realizuje cele określone w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami ORAZ stanowi działanie o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym lub krajowym, zaspokajające potrzeby konkretnej zbiorowości. Brak wystarczających ustaleń organów co do kręgu potencjalnych beneficjentów i rzeczywistego znaczenia inwestycji dla lokalnej społeczności, w sytuacji gdy może ona służyć głównie deweloperowi, stanowi podstawę do uchylenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci kanalizacji sanitarnej. Spółdzielnia kwestionowała kwalifikację inwestycji jako celu publicznego, wskazując, że ma ona służyć prywatnemu właścicielowi działek i naruszać jej prawa. Organy administracji uznały inwestycję za cel publiczny, opierając się na przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej - Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " z siedzibą w K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 1 kwietnia 2015r., nr [...], na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 54 i art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199), w zw. z art. 6 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A w K., ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn: "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej o średnicy 30-25 cm w rejonie ul. M. w K., na działkach nr [...], [...] - obr. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż pojęcie "inwestycji celu publicznego" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym należy pod pojęciem tym rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W świetle przywołanego art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym w rozumieniu ustawy jest "budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania". Zatem przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym (gminnym). Teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 50 i nast. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W toku postępowania dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, jak również stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W toczącym się postępowaniu uzyskano następujące opinię Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta - Opinia z dnia 17.02.2015r. znak: [...]. Projekt decyzji przygotowała osoba uprawniona.
W przedmiocie zgłoszonych w toku podstępowania przez strony uwag organ wskazał, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest tylko pierwszym etapem podejmowanym przez inwestora w celu realizacji inwestycji i nie stanowi podstawy prawnej do rozpoczęcia robót budowlanych. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu celu publicznego. Samo pojęcie "celu publicznego" oznacza - w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2007r., sygn. IV SA/Wa 2037/06 - cel dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony (dostępny) dla wszystkich. Zastosowanie zasad i trybu przewidzianego dla lokalizacji inwestycji celu publicznego zależy więc od tego, czy zamierzenia inwestycyjne, wymagające uzyskania stosownej decyzji, posiadają "pierwiastek publiczny ".
Wnioskodawcą i inwestorem budowy sieci kanalizacji sanitarnej jest Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. w K. za pośrednictwem, której to spółki Gmina Miejska realizuje swoje obowiązki w zakresie zaopatrzenia członków wspólnoty samorządowej w infrastrukturę kanalizacyjną. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym zadaniem własnym gminy jest zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w tym sprawy kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ww. ustawy, pod pojęciem "przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne - należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność;". Oznacza to, że po wykonaniu wnioskowanego fragmentu sieci, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie będzie mogło odmówić przyłączenia się do nich kolejnych odbiorców. Zatem przedmiotowy odcinek sieci będzie służyć nie tylko do zasilania zabudowy planowanej na działce nr [...], [...] obr. [...], ale także do zasilania wszystkich potencjalnych odbiorców odprowadzenia ścieków w tym obszarze, o ile przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (MPWiK S.A.) uzna, iż istnieją ku temu techniczne i ekonomiczne warunki.
Niniejsze zamierzenie, które inwestor zamierza realizować - należy zakwalifikować do kategorii inwestycji celu publicznego, nawet jeżeli służyć będzie stosunkowo wąskiej grupie członków wspólnoty lokalnej (gminnej). Zresztą zazwyczaj inwestycja tego rodzaju zaspokaja potrzeby jedynie części mieszkańców. Tym samym należało uznać, iż budowa odcinka sieci kanalizacyjnej na terenie objętym wnioskiem stanowi działanie o znaczeniu lokalnym, służące ludności lokalnej dla odprowadzenia ścieków, będące równocześnie zadaniem własnym gminy (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym). Organ administracji procedując wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest związany jego zakresem, nie ocenia celowości i zasadności zamierzenia inwestycyjnego, jak również nie jest upoważniony do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych rozwiązań, jest wnioskiem związany i może rozstrzygać tylko w takim zakresie, jaki został przez inwestora we wniosku określony, badając kompletność wniosku i jego zgodność z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie we wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, wnioskodawca przedstawił proponowany przebieg sieci kanalizacyjnej, i taki zakres był przedmiotem analizy organu administracji. Inwestor pismem z dnia 30.03.2015r w odpowiedzi na uwagi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" poinformował iż planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym umożliwiającym właścicielom działek nr [...] i [...] obr. [...] na przyszłościowe odprowadzenie ścieków do kanału miejskiego zgodnie z wydaną informację techniczna pismo znak [...] z dnia 24.12.2014 r. Wskazał, iż przytoczona wyżej informacja techniczna została opracowana przy uwzględnieniu wielu czynników technicznych: warunków terenowych, wielkości zlewni i przepustowości kolektorów. Analiza tych wielkości spowodowała, że dysponent sieci wskazał dla planowanej zabudowy na działkach nr [...] i [...] kanał sanitarny o średnicy 300mmm przebiegający w ulicy P. jako odbiornik ścieków sanitarnych.
W myśl art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dokonuje analizy:
1. warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych,
2. stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizacje inwestycji.
Organ wskazał, iż dokonał analizy w powyższym zakresie, co zostało przedstawione w załączniku nr 1 do decyzji. Analizą objęto warunki wynikające z przepisów odrębnych. Z kolei wynik postępowania wyjaśniającego znajduje swoje odzwierciedlenie w treści decyzji, zgodnie z art. 54 w/w ustawy.
Charakter prawny decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polega na tym, że decyzja ta nie rodzi praw do nieruchomości oraz nie narusza prawa własności i interesów osób trzecich. Decyzja ta stanowi promesę w stosunku do pozwolenia na budowę. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stwierdza dopuszczalność z punktu widzenia przepisów prawa określonego rodzaju zamierzenia inwestycyjnego wobec wskazanego terenu, nie przesądza natomiast o możliwości realizacji inwestycji. Kwestia braku zgody stron postępowania na wykonanie inwestycji, na etapie uzyskiwania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie stanowi przeszkody do jej wydania. Na tym etapie decyzyjnym inwestor nie ma obowiązku wykazania się prawem do dysponowania terenem na cele budowlane. Warunek ten dotyczy decyzji o pozwoleniu na budowę, której wydanie jest uwarunkowane przedłożeniem przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym osoby uznane za strony postępowania mają prawo wnieść uwagi i zastrzeżenia do projektowanej inwestycji lecz ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest uzależnione od ich zgody lub sprzeciwu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", wskazując, że nie wyraża zgody na planowaną rozbudowę kanalizacji sanitarnej na działkach należących do Spółdzielni, oznaczonych numerami: [...] i [...] (obr. [...]) i odprowadzenie do niej w przyszłości ścieków z innych posesji. Wskazała, iż przedmiotowa inwestycja ma na celu umożliwienie odprowadzenia ścieków z planowanej (przez prywatnego właściciela działek nr [...] i [...]) inwestycji do kolektora znajdującego się na działkach Spółdzielni. Spółdzielnia nadmieniła też, że działki nr [...] i [...] graniczą bezpośrednio z ul. U., gdzie przebiega główny kolektor, a do którego może zostać przyłączona kanalizacja sanitarna z planowanej inwestycji - bez naruszania prawa do działek nr [...] i [...] należących do Spółdzielni oraz właścicieli wyodrębnionych lokali. Spółdzielnia zauważyła, że w sprawie tej inwestor nie wykonał i nie przedłożył żadnych badań ani ekspertyz potwierdzających możliwość wykonania dodatkowego podłączenia kanalizacji sanitarnej do istniejącego kolektora na działce nr [...]. Zdaniem Spółdzielni, inwestycja ta może zaburzyć funkcjonowanie kanalizacji sanitarnej na osiedlu [...]. Spółdzielnia podniosła, że przedmiotowe zamierzenie nie powinno być kwalifikowane jako inwestycja celu publicznego gdyż nie jest inwestycją strategiczną związaną z budową i utrzymywaniem obiektów i urządzeń, a służyć ma prywatnemu właścicielowi działek nr [...] i [...] i jego planom inwestycyjnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 6 lipca 2015r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 50 ust. 1 i ust. 4, art. 53 ust. 1 i ust. 3, art. 54, art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podał w uzasadnieniu, iż zaskarżona decyzja spełnia wymogi art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Załącznik nr 1 "warunki zabudowy i zagospodarowania terenu" określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, w szczególności warunki w zakresie ochrony środowiska (pkt 2a), warunki w zakresie ochrony zieleni (pkt 2b) dotyczące zabezpieczenia i ochrony drzew i krzewów rosnących na terenie inwestycji min. na działkach nr : [...], [...], [...], ochrony gruntów rolnych i leśnych (pkt 2c), ochrony wód i gospodarki wodnej (pkt 2d), oraz geologii (pkt 2e). W odniesieniu do warunków określonych w pkt 2b, 2d i 2e oraz w zakresie ochrony powietrza i ochrony przed hałasem stanowisko zajął w piśmie z dnia 17.02.2015 r Wydział Ochrony Środowiska UM. Jednocześnie w załączniku nr 1 do skarżonej decyzji - w pkt 3 - określone zostały także warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, przy czym wskazano, że obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji będzie zapewniona od ulicy U. w K.. Natomiast - w pkt 4 - załącznika nr 1 określono wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W toku postępowania, w dniu 12.03.2015 r., organ I instancji opracował - zgodnie z wymogami art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz jego otoczenia i analiza ta poprzedziła sporządzenie projektu decyzji opatrzonego datą 30.03.2015 r.
W ocenie Kolegium analiza, o której mowa w art. 53 ust. 3 cyt. ustawy, jest mniej sformalizowana i różni się od tej przeprowadzanej na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy, jednakże organ ma obowiązek jej sporządzenia i ustalenia w szczególności: aktualnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, zbadania unormowań w zakresie materialnego prawa administracyjnego dotyczących obszaru planowanej inwestycji oraz jej charakteru a także potwierdzenia, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obiektywnym porządkiem prawnym. Organ prowadzący postępowanie musi pamiętać, że sporządzenie takiej analizy ma istotne znaczenie dla decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a wnioski analizy muszą znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, bez nich bowiem nie jest możliwa ocena, czy planowana inwestycja może być zrealizowana. Ponadto decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi promesę pozwolenia na budowę co oznacza, że zakres tej decyzji determinuje treść ustaleń, odnoszących się do przyszłej inwestycji. Stąd też materia ustaleń decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o pozwolenie na budowę (por. wyrok WSA w Po¬znaniu z 26 marca 2013 r., IV SA/Po 1226/2012).
Z uwagi na to Kolegium stwierdziło, że wprawdzie sporządzona przez organ I instancji analiza stanu faktycznego i prawnego terenu objętego wnioskiem jest dość lakoniczna, niemniej jednak mając na względzie, że inwestor może domagać się wydania pozwolenia na budowę inwestycji określonej w tej decyzji, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w ustawie - Prawo budowlane (por. wyrok NSA z 25 października 2011 r., II OSK 1485/2010), ustalenia zawarte w załączonej do akt analizie są - w ocenie Kolegium - prawidłowe i wystarczające dla uwzględnienia wniosku MPWiK S.A. gdyż organ I instancji prawidłowo przeanalizował faktyczne warunki i zasady zagospodarowania terenu, jednocześnie poczynił wystarczające ustalenia co do stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, na których ma zostać zrealizowana inwestycja.
Natomiast co do uwag strony odwołującej, Kolegium podkreśliło, że w tej kwestii organ I instancji wypowiedział się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (na str. 3) trafnie wskazując m.in., że w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenie, przesyłanie, oczyszczanie i odprowadzanie ścieków oraz unieszkodliwianie odpadów. Skoro planowane zamierzenie polega na budowie sieci kanalizacyjnej, a nie jej przyłącza, sieci, która ma znaczenie lokalne, to zdaniem Kolegium, w omawianym przypadku mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego.
Kolegium zaznaczyło także, iż z obowiązujących przepisów nie wynika wymóg wykonania dodatkowego podłączenia kanalizacji sanitarnej do istniejącego kolektora na działce nr [...]. Na potrzeby niniejszego postępowania została wydana przez MPWiK informacja techniczna, w której stwierdzono, że oświadczenie o warunkach przyłączenia do sieci kanalizacyjnej zostanie wydane po przedstawieniu dokumentacji projektowej - wymaganej do uzyskania pozwolenia na budowę.
Kolegium wyjaśniło również, że do uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (podobnie jak i do wydania decyzji WZ) nie jest wymagany tytuł do gruntu stanowiącego teren inwestycji jak również zgoda właściciela tego gruntu na planowaną inwestycję. Legitymować się takim uprawnieniem inwestor powinien dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, co oznacza, że wówczas na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, wszelkie kwestie związane z tytułem prawnym do korzystania z gruntu i usytuowanych na gruncie urządzeń infrastruktury technicznej winny być już uregulowane, min. poprzez zawarcie stosownych umów i ustanowienie służebności.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w K. podnosząc, iż dla mieszkańców osiedla [...] realizacja zamierzenia inwestycyjnego będzie uciążliwa i naruszy ich prawa. Właścicielem działek nr [...] i [...] i inwestorem budowy jest [...] sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w W., która decyzją Prezydenta Miasta z dnia 03 czerwca 2015 r. Nr [...] uzyskała zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na "budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego dwusegmentowegb z instalacjami wewnętrznymi oraz wielostanowiskowym garażem podziemnym, terenowym murem oporowym i ogniowym wraz z infrastrukturą techniczną, drogą wewnętrzną i naziemnymi miejscami parkingowymi z wjazdem oraz rozbiórką budynku mieszkalnego nr [...] oraz dwóch budynków gospodarczych na dz. nr [...], [...] obr. [...] przy ul. U. w K.. W uzasadnieniu tej decyzji przywołana została decyzja Prezydenta Miasta z dnia 4.02.2015 r. znak [...] zezwalająca na lokalizację odcinka rozbudowanej sieci kanalizacji deszczowej wraz z przyłączem, przyłącza kanalizacji sanitarnej oraz przyłączy: wodociągowego i energetycznego w pasie drogowym drogi powiatowej ul. U. w K.. Wobec tego inwestycja budowlana realizowana przez spółkę [...] nie wymaga budowy przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji przyłącza kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] i [...] należących do Spółdzielni i jej mieszkańców realizowanego jako inwestycji celu publicznego, a zaskarżona decyzja nie powinna się utrzymać w obrocie prawnym.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. W toku postępowania administracyjnego doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1"c" p.p.s.a. obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 lipca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 1 kwietnia 2015r., nr [...], ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn: "Budowa sieci kanalizacji sanitarnej o średnicy 30-25 cm w rejonie ul. M. w K., na działkach nr [...], [...], [...] - obr. [...].
W kwestii okoliczności wskazanych w decyzji organu na uzasadnienie, że przedmiotowe zamierzenie kwalifikuje się jako inwestycja celu publicznego, w pierwszej kolejności wskazać należy, że pojęcie inwestycji celu publicznego definiuje art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stanowi on, iż ilekroć w ustawie jest mowa o "inwestycji celu publicznego" - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651).
Przytoczona wyżej definicja "inwestycji celu publicznego" wskazuje na dwie cechy tego pojęcia. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w stosunku do którego zastosowanie mają przepisy art. 50 – 58 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak słusznie zauważa Z Niewiadomski w "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne" Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 r. - inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa lub jego część. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierunkowania będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym. Ponieważ ustawodawca przewidział dwa rodzaje aktów administracyjnych związanych z lokalizacją zamierzenia inwestycyjnego i określeniem warunków dla tego przedsięwzięcia tj. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego - stosowanych alternatywnie w zależności od sytuacji prawnej zamierzenia inwestycyjnego, z uwagi na węższe zdefiniowanie pojęcia inwestycja celu publicznego ale także skutki jakie wskazane wyżej alternatywne akty administracyjne wywołują bądź mogą wywoływać (możliwość wywłaszczenia w oparciu o decyzję o lokalizację celu publicznego), regułą powinno być wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Wydawanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek, którego nie wolno domniemywać. Przeciwnie, dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących tej decyzji (lokalizacyjnej), należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki tj. że jest przedsięwzięciem które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości), oraz że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Niespełnienie którejkolwiek z dwóch wyżej wskazanych przesłanek skutkować musi przyjęciem, iż nie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego, a do określenia warunków tego przedsięwzięcia właściwym jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że o ile nie budzi wątpliwości, iż inwestycja o której mowa, stanowi realizację celów określonych w art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz że uzbrojenie terenu w sieć kanalizacji sanitarnej niewątpliwie może służyć lokalnej zbiorowości, to w ustaleniach organu brak konkretnych ustaleń i rozważań, jakiej to zbiorowości ma służyć w/w inwestycja. Sąd przychyla się do stanowiska doktryny w tej materii, iż: "nie bez znaczenia jest publiczny charakter celu, czyli taki, który związany jest z powszechnym korzystaniem z jakiegoś dobra, przedmiotu, urządzenia itp. albo z korzystaniem z nich dla dobra powszechnego, przy czym powszechność oznacza dużą liczbę osób przebywających lub zamieszkujących na danym terytorium (wszystkich lub większość). Publiczny może też oznaczać dostępny dla dużej liczby (wszystkich lub większości) wspomnianych osób" (E. B. Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LEX 2011). Tak więc jeśli ma to być interes danej społeczności, to organ winien to ustalić na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, do czego zobowiązuje go art. 77 § 1 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że to, iż zwrot "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym" jest niedookreślony, nie oznacza, że rozważania w tym zakresie mogą być ogólnikowe.
Aby zatem dokonać oceny, czy w przedmiotowym wypadku, planowane przedsięwzięcie jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym), organ zobligowany jest ustalić, czy otoczenie terenu inwestycji zawiera infrastrukturę w zakresie sieci kanalizacji sanitarnej i jaki jest rzeczywisty krąg potencjalnych beneficjentów. Dopiero wtedy będą istniały podstawy do dokonania oceny, czy zamierzone działania są działaniami o znaczeniu lokalnym. Jest to o tyle istotne, że z zarzutów skargi oraz powołanych w niej dokumentów wynika, iż otoczenie terenu inwestycji zawiera infrastrukturę sieci kanalizacji sanitarnej.
W tym stanie rzeczy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie dokładne ustalenie, czy w sąsiedztwie planowanej inwestycji istnieje sieć kanalizacji sanitarnej, a następnie określenie potencjalnego kręgu podmiotów, którym może służyć planowane zamierzenie inwestycyjne. Jeśli bowiem beneficjentem tej inwestycji ma być nie społeczność, która dostęp do tej infrastruktury już posiada, a deweloper, który zamierza uzbroić w ten sposób teren przed realizacją czysto indywidualnego celu, to w tym wypadku planowanego zamierzenia nie będzie można uznać za inwestycję celu publicznego. W takiej bowiem sytuacji wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego naruszałoby art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także prowadziło do naruszeniu przepisów kodeksu cywilnego, dotyczących ochrony prawa własności i ustanawiania stosownych służebności.
Kończąc rozważania prawne, podkreślić raz jeszcze należy, iż zamiar realizacji celów o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest tylko jednym z dwóch warunków jakie spełnić musi dane zamierzenie inwestycyjne by zaliczyć je do inwestycji celu publicznego. Oprócz tego warunku zamierzenie to musi być działaniem o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym lub krajowym tj. mieć na celu zaspokajanie potrzeb konkretnej zbiorowości lokalnej lub ponadlokalnej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" oraz 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło