I OSK 575/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-23

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Jolanta Rajewska, Olga Żurawska – Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Policji może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby z powodu trwałej niezdolności do służby przed upływem 12-miesięcznego okresu ochronnego, o ile data zwolnienia wyznaczona w rozkazie przypada po upływie tego okresu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ Policji może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby z powodu trwałej niezdolności do służby przed upływem 12-miesięcznego okresu ochronnego, pod warunkiem, że data faktycznego zwolnienia wyznaczona w rozkazie przypada po upływie tego okresu. Przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji dotyczy daty zwolnienia ze służby, a nie daty wydania decyzji.
Stan faktyczny
Policjantka M. M. została uznana za trwale niezdolną do służby przez komisję lekarską i zwolniona ze służby rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2015 r. z datą zwolnienia 5 czerwca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił obie decyzje, uznając, że wydano je przedwcześnie, naruszając 12-miesięczny okres ochronny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i oddalił skargę M. M. Odstąpił od zasądzenia od M. M. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) sędzia del. WSA Olga Żurawska – Matusiak Protokolant starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 704/15 w sprawie ze skargi M. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od M. M. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 704/15, po rozpoznaniu skargi M. M. uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 - dalej jako "ustawa o Policji") oraz art.108 k.p.a., zwolnił M. M. z dniem 5 czerwca 2015 r. ze służby w Policji z uwagi na trwałą niezdolność policjantki do służby, stwierdzoną orzeczeniem komisji lekarskiej. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpoznaniu odwołania M. M., rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższy rozkaz personalny z dnia [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. M. orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] została uznana za trwale niezdolną do służby w Policji. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 26 maja 2015 r. Zachodziły zatem przesłanki do zwolnienia policjantki ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. M. M. od dnia 4 czerwca 2014 r. do dnia 31 maja 2015 r. nieprzerwanie korzystała ze zwolnień lekarskich. Zatem okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez nią służby z powodu choroby upływał z dniem 4 czerwca 2015 r. W związku z tym jako datę zwolnienia ze służby należało wskazać dzień 5 czerwca 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził ponadto, że policjantka w dniu 29 maja 2015 r. za pośrednictwem faxu złożyła prośbę o zwolnienie jej ze służby z dniem 1 czerwca 2015 r. Raport ten wpłynął do Komendy Powiatowej Policji w [...] po godz. 11.00, czyli już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Komendant Powiatowy Policji w [...] nie miał obowiązku uwzględnienia wniosku policjantki oraz nie znalazł racjonalnych powodów do zmiany swej decyzji. Po podpisaniu przez organ decyzji o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji funkcjonariusz nie może bowiem skutecznie żądać skrócenia mu okresu ochronnego przewidzianego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. M. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze zarzuciła naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 77 § 4, art. 80 i art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdziła, że rozkaz personalny o zwolnieniu jej ze służby został podjęty przedwcześnie, gdyż wydano go przed upływem okresu ochronnego. Ponadto w sprawie nie uwzględniono złożonego przez skarżącą pisemnego wystąpienia ze służby. Komendant Wojewódzki Policji w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r., działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), uwzględnił skargę M. M. oraz uchylił decyzje organów Policji obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że organy Policji dokonały błędnej wykładni art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, a w konsekwencji naruszyły też art. 41 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że M. M. przebywała nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od dnia 4 czerwca 2014 r. do dnia 31 maja 2015 r. oraz że w trakcie tego zwolnienia lekarskiego w dniu 5 maja 2015 r. orzeczeniem komisji lekarskiej została uznana za trwale niezdolną do służby. Oznacza to, że w przypadku skarżącej okres, o jakim mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, kończył się z dniem 4 czerwca 2015 r. Zatem w ocenie Sądu I instancji dzień 5 czerwca 2015 r. był pierwszym z dniem, z którym można było skarżącą zwolnić ze służby, pod warunkiem, że przed tą datą policjantka sama nie wystąpiłaby o zwolnienie ze służby z uwagi na jej stan zdrowia. Dzień 5 czerwca 2015 r. był ponadto pierwszym dniem, w którym w ogóle można było wydać decyzję o zwolnieniu funkcjonariuszki ze służby. W sprawie nie ma zatem znaczenia, czy skarżąca składając swój raport z dnia 29 maja 2015 r. uczyniła to przed czy po podpisaniu decyzji organu I instancji opatrzonej datą 29 maja 2015 r. Istotne jest jedynie to, że w dniu 29 maja 2015 r. - zdaniem WSA w Gdańsku - nie było żadnych podstaw do wydania decyzji o zwolnieniu M. M. ze służby. Wydając taką decyzję w dniu 29 maja 2015 r., organ w sposób nieuprawniony pozbawił skarżącą w okresie od dnia 29 maja 2015 r. do 4 czerwca 2015 r. a więc w czasie trwania okresu przewidzianego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, możliwości skorzystania z samodzielnego zgłoszenia do organu raportu o wystąpienie ze służby. Dla policjanta przebywającego na zwolnieniu lekarskim termin 12 miesięcy, o jakim mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, ma charakter okresu ochronnego. Przyjęta przez organy Policji interpretacja art. 43 ust. 1 ustawy o Policji powoduje, że ochrona udzielona funkcjonariuszom Policji staje się iluzoryczna. Ponadto zauważyć należy, że organ z jednej strony zgadza się, że nie można skracać okresu ochronnego ustanowionego na mocy powołanego przepisu, a jednocześnie przyjmuje on, że wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji może nastąpić przed zakończeniem takiego okresu. Takie stanowisko organu należy uznać za wewnętrznie sprzeczne i niedopuszczalne. W ocenie Sądu I instancji, organ mając na uwadze treść art.43 ust.1 ustawy o Policji, powinien oczekiwać na zakończenie okresu ochronnego i wydać decyzję o zwolnieniu ze służby dopiero po upływie tego okresu. Wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby przed upływem okresu ochronnego jest możliwe jedynie w sytuacji otrzymania przez organ od policjanta - w okresie niezdolności funkcjonariusza do służby z powodu choroby - pisemnego zgłoszenia o wystąpieniu ze służby. Tego rodzaju sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Zatem podstawę prawną i faktyczną nowej decyzji w przedmiocie zwolnienia M. M. ze służby powinna determinować okoliczność złożenia przez skarżącą w dniu 29 maja 2015 r. wniosku o zwolnienie jej ze służby w Policji z dniem 1 czerwca 2015 r. Od powyższego wyroku WSA w Gdańsku skargę kasacyjną złożył Komendant Wojewódzki Policji w [...], zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi organ skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ nie zachował 12-miesięcznego okresu chroniącego policjanta przed zwolnieniem ze służby. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że literalna wykładnia art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jednoznacznie wskazuje, że zwolnienie policjanta ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez funkcjonariusza służby z powodu choroby. Przepis stanowi o dacie zwolnienia ze służby, tj. dacie rozwiązania stosunku służbowego, nie zaś o dacie wydania decyzji zwolnieniowej. Nie ma przeszkód, aby taki rozkaz personalny został wydany przed upływem wskazanego terminu, o ile wskazuje on datę zwolnienia ze służby późniejszą niż przewidziana w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Taki pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 546/09, stwierdzając w nim, że "wymóg niemożności zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby"... "będzie spełniony wówczas, gdy przed dniem zwolnienia ze służby upłynie 12 miesięcy, w trakcie których policjant nie pełnił służby". Z tych względów należy przyjąć, że wiążący jest termin zwolnienia ze służby, a nie dzień wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. Inna wykładnia art. 43 ust. 1 byłaby sprzeczna z literalnym brzmieniem tego przepisu. Organ skarżący kasacyjnie wskazał ponadto, że należy odróżnić czynność wyrażenia woli przez organ, tj. wydania rozkazu personalnego, od skutku, jaki taka decyzja wywołuje. Ustawa o Policji ustanawia 12-miesięczny okres ochronny, który zaczyna biec od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W trakcie tego okresu organ nie może zwolnić funkcjonariusza ze służby, tzn. skutek rozkazu personalnego zwolnieniowego nie może nastąpić wcześniej. Nie ma znaczenia termin wydania samej decyzji. Ważne jest jedynie, aby jej skutek nie nastąpił wcześniej, tzn. przed zakończeniem okresu ochronnego. Na powyższe wskazuje również literalne brzmienie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten nakłada na organ obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, wobec którego komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby. Zwolnienie policjanta ze służby na tej podstawie jest obligatoryjne. Zatem zwolnienie powinno mieć miejsce niezwłocznie, w pierwszym z możliwych terminów po upływie okresu ochronnego, o jakim mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Gdyby przyjąć wskazywaną przez Sąd interpretację przepisów i uznać, że rozkaz personalny zwalniający policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji mógłby być wydany dopiero po upływie 12-miesięcznego okresu ochronnego, to skutek w postaci zwolnienia funkcjonariusza ze służby musiałby nastąpić znacznie później. Nawet jeżeli decyzji zostałby nadany rygor natychmiastowej wykonalności, to i tak decyzja weszłaby do obrotu prawnego dopiero po doręczeniu jej stronie. Należy zauważyć, że uposażenie policjantów, zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy o Policji, jest wypłacane jest z góry. W przypadku zatem upływu okresu ochronnego na przełomie miesiąca możliwa byłaby sytuacja, w której funkcjonariuszowi zostanie wypłacone uposażenie za okres niepełnienia służby, co naraziłoby Skarb Państwa na straty. Nadto nie można wykluczyć, że policjant posiadający wiedzę co do tego, że zostanie zwolniony ze służby, będzie celowo unikał odebrania rozkazu personalnego celem otrzymania nienależnego świadczenia. Organ w takiej sytuacji nie dysponowałby środkami prawnymi, którymi mógłby skutecznie przeciwdziałać takim nagannym zachowaniom. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego kasacyjnie, uznać należy, że organ dysponując wiedzą, iż wobec M. M. orzeczono trwałą niezdolność do służby w Policji, nie tylko mógł, ale był zobligowany do wydania decyzji o zwolnieniu policjantki ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Termin rozwiązania stosunku służbowego czyli zwolnienia skarżącej ze służby, w ocenie organu, został ustalony z uwzględnieniem treści art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. M. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Ponadto domagała się zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Podkreśliła, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej jego subsumcji pod obowiązujący stan prawny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionych podstawach. Przedmiotem kontroli WSA w Gdańsku były decyzje w sprawie zwolnienia M. M. ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że zastosowanie przewidzianej w nim instytucji nie zależy od uznania organu. Ustawodawca używając zwrotu "policjanta zwalnia się ze służby" przesądził, że w określonej sytuacji właściwy przełożony nie ma innego wyboru, lecz jest zobowiązany do rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego. Zwolnienie policjanta ze służby może być skuteczne wtedy, gdy zaistniały wszystkie warunki wymagane ustawą. Niedopuszczalne jest wydanie decyzji zwolnieniowej zanim przesłanki te nie zostaną spełnione. Warunkiem zastosowania trybu, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jest trwała niezdolność funkcjonariusza do służby stwierdzona przez komisję lekarską. Wydanie decyzji zwolnieniowej na omawianej podstawie jest zatem możliwe wówczas, gdy komisja lekarska wyda stosowne orzeczenie stwierdzające trwałą niezdolność policjanta do służby oraz gdy takie orzeczenie stanie się ostateczne. Dopóki to nie nastąpi, organ nie może uruchomić trybu zwolnieniowego, gdyż nie ma jeszcze pewności, czy ziszczą się warunki do rozwiązania stosunku służbowego z konkretnym funkcjonariuszem. Jeżeli przesłanki ustawowe zostaną spełnione, to rozstrzyganie sprawy zwolnieniowej staje się już dopuszczalne. Warunki zwolnienia policjanta ze służby należy odnosić i oceniać na dzień wydania stosownego rozkazu personalnego. Tym samym również przesłanki określone w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji bezwzględnie muszą zachodzić w dacie wydania decyzji zwolnieniowej i są one wystarczające do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Przepisy ustawy o Policji nie określają terminu załatwienia sprawy zwolnienia policjanta ze służby, w tym rozwiązania stosunku służbowego na skutek orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. W związku z brakiem przepisu szczególnego organy administracji związane są maksymalnymi terminami określonymi w art. 35 § 3 k.p.a. Muszą one przy tym respektować także ogólne zasady procedury administracyjnej, w szczególności przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania i załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wydanie decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego - jak słusznie zauważył organ skarżący kasacyjnie - powinno zatem nastąpić w możliwie najwcześniejszym terminie, czyli z reguły bezpośrednio po powzięciu przez organ wiedzy o ostatecznym orzeczeniu komisji lekarskiej, gdyż to właśnie takie orzeczenie stanowi konieczny warunek zwolnienia określonego w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Zwolnienie policjanta ze służby następuje w dacie określonej w stosownym rozkazie o zwolnieniu ze służby. Rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby powinien w szczególności zawierać datę wydania rozkazu personalnego i datę zwolnienia ze służby (§ 22 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów - Dz. U. z 2013 r., poz. 644 ze zm.). Należy tym samym odróżnić datę wydania decyzji od określonej w tej decyzji daty zwolnienia policjanta ze służby. W konsekwencji odrębnie należy analizować, jakie przesłanki warunkują dopuszczalność wydania decyzji zwolnieniowej oraz jakie okoliczności faktyczne i prawne mogą mieć wpływ na określenie w takiej decyzji daty rozwiązania stosunku służbowego. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 tej ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że reguluje on wyłącznie kwestie terminu, w jakim – w wyszczególnionych przypadkach – dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego. Art. 43 ust. 1 ustawy o Policji niewątpliwie ma charakter ochronny, na co trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i czego na żadnym etapie postępowania nie negowały orzekające w sprawie organy Policji. Jednakże zagwarantowana w tym przepisie ochrona policjantów nie sięga tak daleko, jak to przyjął Sąd I instancji. Ustawodawca co do zasady ustanowił zakaz zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem okresu ochronnego. Jednakże taki zakaz oznacza jedynie to, że przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby wskutek choroby - z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art.43 ust.1 ustawy o Policji - nie może dojść do rozwiązania stosunku służbowego, nie zaś, że w czasie okresu ochronnego nie można wydać decyzji zwolnieniowej. Przedmiotowa ochrona ma wyraźnie określone granice, a ponadto dotyczy ona daty zwolnienia ze służby a nie daty wydania decyzji. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w treści art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Trafność takiej wykładni gramatycznej potwierdza też wykładnia celowościowa i systemowa. Celem regulacji zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy o Policji niewątpliwie jest zapewnienie możliwości wykluczenia z grona funkcjonariuszy tych policjantów, którzy z uwagi na swój stan zdrowia w sposób trwały nie mogą już dalej pełnić służby i tym samym realizować niezwykle ważkich zadań powierzonych macierzystej formacji. Jednocześnie ustawodawca wykluczył możliwość natychmiastowego rozwiązania z takimi policjantami stosunku służbowego, gwarantując funkcjonariuszom prawo do pozostania w służbie ale wyłącznie przez pewien, ściśle określony okres, to jest przez 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez nich wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby. Jednakże taką gwarancję, co jeszcze raz należy podkreślić, ustawodawca powiązał z datą zwolnienia policjanta ze służby a nie z datą wydania decyzji. Gdyby w analizowanym przypadku warunkiem wydania decyzji zwolnieniowej miałaby być nie tylko trwała niezdolność do służby stwierdzona przez komisję lekarską ale także upływ wskazanego okresu ochronnego, to obie takie przesłanki zostałyby wprost zawarte w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Takiej treści powyższemu przepisowi jednak nie nadano. Prawie wszystkie podstawy zwolnieniowe zostały wyszczególnione w art. 41 ustawy o Policji. Analiza treści poszczególnych jednostek redakcyjnych tego artykułu jednoznacznie wskazuje, że zamknięty charakter ma sformułowany tam katalog przypadków, w których upływ określonego okresu stanowi konieczny warunek wydania rozkazu personalnego. I tak policjanta w szczególności można zwolnić ze służby w razie upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych (art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji), obowiązek rozwiązania stosunku służbowego istnieje między innymi w przypadku upływu okresu służby określonego w kontrakcie (art. 41 ust. 1 pkt 6) lub upływu okresu próbnego służby kontraktowej (art. 41 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji). Oczywistym zatem jest, że decyzja o zwolnieniu ze służby może być wówczas podjęta dopiero po upływie wskazanego okresu zawieszenia, czy też okresu służby określonego w kontrakcie lub okresu próbnego służby kontraktowej. Upływ takich okresów jest bowiem warunkiem zwolnienia policjanta ze służby. Takiego dodatkowego warunku w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji natomiast nie przewidziano. Dla prawidłowego odkodowania znaczenia regulacji zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 43 ust. 1 ustawy o Policji pomocne może być również porównanie tych przepisów z treścią art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Z zestawienia tego wynika, że jeżeli policjant zaprzestał służby z powodu choroby, ale nie został uznany za trwale niezdolnego do służby, to podjęcie decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego dopuszczalne jest dopiero po upływie 12 miesięcznego okresu od dnia zaprzestania służby. Inna jest natomiast sytuacja funkcjonariusza uznanego przez komisję lekarską za trwale niezdolnego do służby. W tym przypadku zwolnienie jest bowiem obligatoryjne. Różnica polega również na tym, że organ nie musi wówczas powstrzymywać się z wydaniem decyzji aż do upływu okresu ochronnego. Wymogi, o jakich mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji są zachowane, jeżeli decyzja zwolnieniowa zostanie podjęta wtedy, gdy orzeczenie komisji lekarskiej stanie się ostateczne oraz gdy wyznaczona data rozwiązania stosunku służbowego zostanie ustalona po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Zauważyć ponadto należy, że zakaz rozwiązania stosunku służbowego przed upływem okresu ochronnego nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy nie może nastąpić wcześniej, chyba, że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Prawo do zgłoszenia przez policjanta takiego wystąpienia nie oznacza, że organ zobowiązany jest powstrzymać się od wydania decyzji zwolnieniowej i do końca okresu ochronnego musi on oczekiwać na ewentualne złożenie przez policjanta przedmiotowego wniosku. Złożenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby nie oznacza również, że postulowana przez policjanta data zwolnienia go ze służby jest wiążąca dla organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że po otrzymaniu raportu policjanta organ ma pewną swobodę w zakresie określenia daty, z jaką nastąpi zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Rozwiązanie stosunku służbowego z datą kilka dni późniejszą od tej wskazanej w raporcie policjanta nie może być zatem traktowane jako uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów uznać należy, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji jest uzasadniony. WSA w Gdańsku błędnie zinterpretował te przepisy i na skutek błędnej ich wykładni niewłaściwie ocenił sposób ich zastosowania przez organy. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że ostatecznym orzeczeniem komisji lekarskiej M. M. została uznana za trwale niezdolną do służby w Policji. Niesporne w sprawie również jest, że policjantka zaprzestała służby wskutek choroby w dniu 4 czerwca 2014 r. oraz że okres 12 miesięcy od tej daty upływał 4 czerwca 2015 r. W tej sytuacji organ I instancji uprawniony był do rozwiązania z M. M. stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji oraz ustalenia daty zwolnienia jej ze służby na dzień 5 czerwca 2015 r. Zatem Komendantowi Powiatowemu Policji w [...] a także Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...], który utrzymał w mocy decyzję powyższego organu, nie można zarzucić naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust.1 ustawy o Policji ani niesprecyzowanych przez WSA w Gdańsku przepisów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie brak było podstaw do uchylenia przez WSA w Gdańsku decyzji organów Policji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., gdyż organy administracji nie dopuściły się naruszeń prawa, o których mowa w tych przepisach. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok WSA w Gdańsku i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. O odstąpieniu od zasądzenia od M. M. na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło