II OZ 1366/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej "W" w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 616/15 odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 10 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "W." w B. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wspólnota Mieszkaniowa "W." w B. wniosła skargę na postanowienie Wojewody Pomorskiego z 5 października 2015 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty Bytowskiego z [...] czerwca 2015 r., zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku z dnia 28 października 2015 r. skarżąca Wspólnota została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz do uzupełnienia braków skargi poprzez złożenie jej dwóch odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz do złożenia kopii uchwały z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] celem wykazania sposobu reprezentacji w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 2 listopada 2015 r. Skarżąca w terminie uiściła wpis oraz przedstawiła uchwałę z [...] sierpnia 2015 r. o powołaniu jednoosobowego Zarządu Wspólnoty w osobie W. K.. Nie zostały jednak złożone odpisy skargi. Skarżąca w piśmie z [...] listopada 2015 r. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie jej odpisów. Postanowieniem z 27 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 23 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 181/16 oddalił wniesione zażalenie. Postanowieniem z 10 marca 2016 r. Sąd odrzucił skargę i orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. Wspólnota Mieszkaniowa "W." wniosła zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia jej skargi. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku z 5 kwietnia 2016 r. skarżąca Wspólnota została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz do uzupełnienia braków zażalenia poprzez złożenie jego dwóch odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 14 kwietnia 2016 r.. Strona skarżąca nadesłała odpisy zażalenia, nie uiściła natomiast wymaganego wpisu od wniesionego zażalenia. Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 616/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 10 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi. Sąd wskazał, że każde dopuszczalne zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem danej instancji powinno być prawidłowo opłacone. Takiej opłacie podlegało zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi, bowiem wszczyna ono postępowanie odwoławcze od orzeczenia sądu I instancji. Sąd podkreślił, że nieuiszczenie wpisu sądowego od zażalenia jest brakiem formalnym zażalenia, bowiem zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata - wpis sądowy. Zażalenie od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a). Dopiero uiszczenie wpisu od zażalenia pozwala na nadanie prawidłowego biegu pisma i jego merytoryczne rozpoznanie (przy założeniu że jest ono dopuszczalne i spełnienia inne warunki formalne pisma). Skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się o jego uchylenia jako wydanego krzywdząco i niezgodnie z prawem. Podniesiono, że nie otrzymała wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 10 marca 2016 r. Jedynym pismem było pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r. wzywające do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie dwóch egzemplarzy jego odpisów. Gdyby w korespondencji zawarte było wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, to skarżąca składając odpisy zażalenia w siedzibie sądu dokonałaby także opłaty wpisu sądowego. Tymczasem skarżąca nie otrzymała korespondencji wzywającej do wpisu od zażalenia i nie dokonała opłaty bez swojej winy. Wraz z wniesieniem zażalenia skarżąca dokonała brakującej opłaty wpisu od zażalenia (k. 121 akt). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Pismami podlegającymi opłacie są przede wszystkim skarga, skarga kasacyjna, zażalenie lub skarga o wznowienie postępowania, powodujące wszczęcie postępowania w danej instancji, od których pobiera się wpis (art. 230 i 231 P.p.s.a.). Zatem skarżąca składając zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 10 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi powinna dokonać wpisu. W przypadku braku wpisu Przewodniczący Wydziału wzywa zarządzeniem do jego uiszczenia w wskazanej tam wysokości stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. pod rygorem odrzucenia takiego zażalenia. Brak uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od doręczenia powyższego wezwania zgodnie z art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. skutkuje odrzuceniem zażalenia. Skarżąca w zażaleniu podnosi, że nie uiściła wpisu od zażalenia bowiem nie otrzymała wezwania w tym zakresie. Otrzymała jedynie wezwanie z dnia [...] kwietnia 2016 r. do usunięcia braków zażalenia przez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów zażalenia poświadczonych za zgodność z oryginałem. W związku z czym uzupełniła braki zażalenia tylko poprzez złożenie odpowiedniej ilości jego odpisów. Natomiast z akt sprawy wynika, że korespondencja kierowana z Sądu do skarżącej oprócz wezwania do nadesłania odpisów zażalenia zawierała również odpis zarządzenia dotyczący wpisu od zażalenia (k. 100). Gdy skarżąca twierdzi, że przesyłka z sądu zawierała jedynie wezwanie do nadesłania odpisów i przedkłada owe wezwanie na dowód prawdziwości swych słów. Ponadto skarżąca odbierając przesyłkę w dniu 14 kwietnia 2016 r. złożyła osobiście w siedzibie Sądu jedynie brakujące odpisy zażalenia. W tej konkretnej sytuacji, zdaniem NSA, przyjąć należy, że nieracjonalnym byłoby działanie strony, która domagając się weryfikacji orzeczeń sądowych, składa odpisy zażalenia i nie uiszcza wpisu od wniesionego przez nią zażalenia. Niestety nie można oczekiwać żadnego dowodu na tę okoliczność. Braku pisma w przesyłce nie da się udowodnić. Faktem jest, że przesyłka do adresata dotarła i z podjętych przez niego działań, którym należy przypisać racjonalność, wynika, że była ona niekompletna. Tym samym mimo braku dowodów co w istocie zawierała przesyłka z sądu przyjąć należy wersję wydarzeń korzystniejszą dla skarżącej i uznać, że nie doręczono jej wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia. Wobec powyższego termin do uzupełnienia braku formalnego zażalenia nie zaczął biec i brak ten może zostać uzupełniony. Z tego wynika, że postanowienie Sądu z dnia 18 maja 2016 r. było pozbawione podstaw, gdyż oparto je na twierdzeniu, że skarżącej zostało skutecznie doręczone wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, co jednak, jak wskazano powyżej, budzi uzasadnione wątpliwości, które należy interpretować na korzyść skarżącego. Zatem Sąd I instancji niewłaściwie przyjął, że brak fiskalny zażalenia nie został uzupełniony w terminie i należało odrzucić zażalenie. Potwierdzeniem słuszności powyższego rozumowania jest okoliczność, że skarżący wnosząc zażalenie na przedmiotowe postanowienie, mając wiedzę o zaistniałym braku wpisu od zażalenia, uiścił wpis od zażalenia (k. 121). Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.