III SA/Łd 863/15
WyrokWSA w Łodzi2015-11-30
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności obszarowych, w tym brakującego podpisu, dokonane w terminie 7 dni od doręczenia wezwania organu, ale po upływie 25 dni od pierwotnego terminu składania wniosków, skutkuje niedopuszczalnością wniosku na podstawie art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009?Ratio decidendi
Uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności, takich jak brak podpisu, dokonane w terminie 7 dni od doręczenia wezwania organu, wywołuje skutek prawny od daty wniesienia pierwotnego wniosku, nawet jeśli nastąpiło po upływie 25 dni od pierwotnego terminu składania wniosków. Przepis art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 dotyczy opóźnień w składaniu wniosków lub ich merytorycznych poprawek, a nie uzupełniania braków formalnych, które powinny być rozpatrywane zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Wniosek nie został podpisany. Organ wezwał do uzupełnienia braku formalnego, co skarżąca uczyniła w wyznaczonym terminie. Jednakże organ uznał, że wniosek jest niedopuszczalny, ponieważ podpis został złożony po upływie 25 dni od pierwotnego terminu składania wniosków, powołując się na art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 roku sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po rozpatrzeniu odwołania A. H. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 13 maja 2014 r. skarżąca nadała listem poleconym wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wraz z załącznikami graficznymi.
W piśmie z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego wniosku, tj. jego podpisania. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 24 czerwca 2015 r.
W dniu 25 czerwca 2014 r. strona podpisała wniosek.
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącej w dniu [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wydał postanowienie nr [...] o uchyleniu zakażonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpatrując sprawę w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w [...] wydał decyzję w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W odwołaniu skarżąca wskazała, że uzupełniła braki formalne wniosku w zakreślonym terminie. Zdaniem strony obowiązkiem pracowników organu było terminowe sprawdzenie wniosku i wezwanie do ewentualnego usunięcia braków w takim terminie, aby nie można było teraz doszukiwać się uchybień w postaci przekroczenia terminu z art. 23 rozporządzenia, o którym nie została w ogóle poinformowana.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor OR ARiMR w [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 t.j. ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
1a. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust, l akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. (...)
4. Wysokość płatności: 1) bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2 i 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1ha tej powierzchni.
Ponadto organ wskazał, że ostateczny termin składania ww. wniosków określa art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 w myśl którego, z wyjątkiem przypadków siły wyższej ''oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1% za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13.
Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Z treści powołanego powyżej przepisu wynika, iż możliwe jest złożenie wniosku w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, jednak za każdy dzień opóźnienia stosowana jest redukcja w wysokości 1% kwoty płatności. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przytoczonymi przepisami termin na złożenie wniosku upłynął w dniu 15 maja 2014 r. Termin na złożenie wniosku z sankcjami terminowymi w wysokości 1% upłynął w dniu 9 czerwca 2014 r.
Powyższe regulacje, zdaniem organu odwoławczego, dotyczące treści pojedynczego wniosku o przyznanie płatności, jak i określone terminy składania wniosków mają również zastosowanie do obligatoryjnych dokumentów, które należy dołączyć do wniosku tj. załączników graficznych.
Organ wskazał, że przywołane przepisy UE są bezpośrednio stosowane we wszystkich państw członkowskich i zgodnie z art. 87 rozporządzenia 1122/2009 stosuje sieje do wniosków o przyznanie płatności składanych od 2010 r. Intencja prawodawcy unijnego dotycząca tych przepisów została wskazana w motywie 28 preambuły do ww. rozporządzenia UE, zgodnie z którym przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, poprawy wniosków o pomoc obszarową oraz składania dokumentów uzupełniających umów oraz oświadczeń jest niezbędne w celu umożliwienia administracji krajowej planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli prawidłowości wniosków o przyznanie pomocy.
Mając na uwadze brzmienie art. 1 pkt 2 lit.3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy zgodnie z którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, oraz prymat prawa unijnego nad prawem krajowym, wnioski jak również wszystkie uzupełnienia (w tym wynikające z wezwań właściwych organów) można składać jedynie do dnia 9 czerwca.
Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, że termin na złożenie wniosku z sankcjami terminowymi upłynął w dniu 9 czerwca 2014 r. Kompletny wniosek został złożony w dniu 25 czerwca 2014 r., tj. po upływie ostatecznej daty składania wniosków. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że w przypadku uzupełnienia przez rolnika braku dotyczącego kwalifikowalności wniosku (po dopuszczalnym terminie składania wniosków, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji), wnioskowana płatność nie zostanie przyznana. Zdaniem organu stanowisko to wynika wprost z art. 23 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009, na gruncie którego wniosek złożony z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych uznaje się za niedopuszczalny we wszystkich przypadkach, w których braki stanowiąc kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Przepis art. 23 Rozporządzenia 1122/2009 jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego. Co więcej, za wyjątkiem odstępstwa przewidzianego w art. 21 wspomnianego Rozporządzenia (w odniesieniu do korekty oczywistych błędów) oraz odstępstwa przewidzianego w art. 22 w zakresie terminów przypadających na dzień wolny od pracy, prawodawca unijny nie przewiduje jakiejkolwiek swobody decyzyjnej dla państwa członkowskiego i jego organów pod kątem ewentualnych możliwości ustanowienia derogacji w stosunku do dopuszczalności korekty wniosku złożonej po ostatecznym terminie na jej wniesienie. W związku z tym regulacja art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 Rozporządzenia 1122/2009. Tym samym, w ocenie organu, okoliczność uzupełnienia braków dotyczących kwalifikowalności z zachowaniem bądź naruszeniem terminów przewidzianych w art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpi z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, tj. po dniu 9 czerwca.
Organ uznał, że jednolita płatność obszarowa nie przysługuje A. H. na rok 2014, ponieważ wnioskodawczyni nie podpisała wniosku w terminie składania wniosków, tj. ostatecznie do dnia 9 czerwca 2014 r.
W skardze A. H. zarzuciła naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżąca podkreśliła, że braki formalne wniosku uzupełniła dzień po otrzymaniu wezwania w tej sprawie. Twierdzenie organu, że płatność nie przysługuje skarżącej z uwagi na fakt, że nie podpisała wniosku do dnia 9 czerwca 2014 r. powoduje, że obecnie ponosi odpowiedzialność za błędu organu, który wezwanie wystosował do skarżącej dopiero w piśmie z dnia 12 czerwca 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga A. H. jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) – dalej p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015r., poz. 308) , która weszła w życie 15 marca 2015r., do postępowań dotyczących płatności bezpośredniej, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało wnioskiem Skarżącej z dnia 13 maja 2014 r. o przyznanie płatności na rok 2014 r., a zatem stosuje się do tego postępowania przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.)[ dalej ustawa z 2007 r.].
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 2007 r. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2007 r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli spełnia określone warunki. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika i składa się go w terminie od 15 marca do 15 maja. Termin, o którym mowa, nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 ustawy). Dodatkowo we wniosku o przyznanie płatności obszarowych rolnik podaje wszystkie grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności obszarowych do tych gruntów (art. 18 ust. 4 ustawy). Treść wniosku o przyznanie płatności uregulowana jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2010 r., nr 39, poz. 215 ze zm.)/dalej rozporządzenie/.
Paragraf 2 ust. 1 rozporządzenia określa szczegółowo co zawiera wniosek, m.in. o przyznanie płatności bezpośredniej. Poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu zawiera on m.in. NIP lub REGON, jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również PESEL i numer identyfikacyjny rolnika. We wniosku o przyznanie płatności wnioskodawca podaje też informację o załącznikach dołączanych do wniosku (§ 2 ust. 2). Oprócz powyższych danych i informacji, wnioski zawierają oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą.
Treść powyżej wskazanych przepisów wskazuje, że wniosek o przyznanie płatności z jednej strony spełniać musi określone wymagania formalne, o czym mówi § 2 ust. 1 rozporządzenia a z drugiej zawierać określone treści merytoryczne.
Za merytoryczną treść wniosku odpowiedzialność ponosi producent rolny, który musi określić o jaką płatność występuje, z jakiego tytułu, jakie działki i w jakiej powierzchni zgłasza do płatności.
Wskazanie, że wniosek powinien zawierać elementy podania określone w przepisach K.p.a., z wyłączeniem adresu, oznacza, że powinien zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej żądanie i zostać podpisany ( art. 63 § 2 i 3 K.p.a.) Zdaniem Sądu, wniosek skarżącej o przyznanie płatności obszarowych, uwzględniwszy regulacje § 2 ust. 1 rozporządzenia jest podaniem w rozumieniu przepisów K.p.a., którego ewentualne braki formalne winny być usunięte w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zgodnie zaś z art. 63 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (§ 2). Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (§ 3).
Z treści art. 64 § 2 K.p.a. wynika, że pozostawienie podania bez rozpoznania, z innego powodu niż brak adresu, jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, gdy wnoszący podanie, mimo właściwego wezwania organu do usunięcia braków, nie usunie w terminie tych braków, i po drugie, wezwanie dotyczyć ma wymagań wynikających wprost z przepisów prawa.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r. II GSK 1115/08 (LEX nr 552746) na organie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności objętej ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cyfrowej (Dz.U. z 2007r., nr 46 poz. 310) i wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku, a to stosownie do przepisu art. 64 § 2 K.p.a. Natomiast za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Stanowisko to należy w pełni podzielić.
Fakt, że powyższa teza została na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia nie pozbawia jej aktualności.
W rozpoznawanej sprawie organ wezwał stronę na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 24 czerwca 2015 r. W dniu 25 czerwca 2014 r. strona podpisała wniosek. Zatem skarżąca w wyznaczonym siedmiodniowym terminie uzupełniła braki.
W ocenie organu podpis pod wnioskiem skarżąca złożyła wprawdzie z zachowaniem siedmiodniowego terminu, ale przepis art. 64 § 2 K.p.a. nie ma tu zastosowania, z uwagi na przepis szczególny - art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który wyłącza możliwość uzupełniania braków formalnych wniosku po 9 czerwca 2014 r. tj po upływie 25 dni kalendarzowych licząc od ostatniego dnia terminu na składanie wniosków. W ocenie sądu taki wniosek jest nieuprawniony.
Z brzmienia art. 64 § 2 K.p.a. wynika, że uzupełnienie braku formalnego wniosku, w wyznaczonym 7- dniowym terminie, spowoduje, że wniosek będzie podlegał rozpatrzeniu tak jakby został złożony bez braków. W związku z tym uzupełnienie braku formalnego wniosku, jakim jest brak podpisu wnioskodawcy, w wyznaczonym 7- dniowym terminie powoduje ten skutek, że wniosek z uzupełnionym brakiem traktuje się jakby od początku został złożony bez braków. Jeżeli zatem skarżąca zachowała 7 dniowy termin do uzupełnienia braku formalnego przez podpisanie wniosku, to ponieważ wniosek złożyła w terminie tj. 13 maja 2014r., powinien podlegać on merytorycznemu rozpatrzeniu. Stanowisko organu, uznające w okolicznościach niniejszej sprawy za nieistotną datę złożenia wniosku dotkniętego brakiem formalnym i uznające, że kompletny wolny od braków wniosek został złożony dopiero w dacie uzupełnienia braku wniosku (tj. 25 czerwca 2014r.) jest nieprawidłowe i narusza art. 64 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie, a art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Europejskiej Nr 1122/2009 przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy jak wykazano wyżej strona złożyła kompletny wniosek w terminie.
Przyjęcie, że uzupełnienie braku formalnego wniosku w terminie określonym w art. 64 § 2 K.p.a. jest bez znaczenia prawnego, jeżeli nastąpiło po terminie 9 czerwca, wbrew argumentom przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie znajduje oparcia w przepisach UE. Takie stanowisko jest uzasadnione ale w odniesieniu do braków, czy poprawek o charakterze merytorycznym, a nie braku formalnego podania, jakim jest brak podpisu.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Z przytoczonego przepisu, jak podnosi organ wynika, że jeżeli dany przypadek jest uregulowany w przepisach rozporządzeń wydawanych przez Komisję UE lub Radę UE to w pierwszej kolejności stosujemy przepisy unijne, w tym wypadku art. 23 Rozporządzenia Nr 1122/2009
Argumenty organu, który powołuje się na regulacje art. 11 ust. 1 i 2 i art. 23 Rozporządzenia Komisji Europejskiej z dnia 30 listopada 2009 r. Nr 1122/2009 (Dz. U. UE.L.2009.316.65) w sprawie szczegółowych zasad wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, w ocenie sądu są prawidłowe ale tylko w takim zakresie, w jakim dotyczą braków merytorycznych wniosków składanych przez rolników.
Z art. 11 ust. 1 i 2 wyżej wskazanego rozporządzenia wynika jednoznacznie, że rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej może złożyć tylko jeden pojedynczy wniosek na rok. Pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja.
W art. 12 rozporządzenie Nr 1122/2009 określa, jaka powinna być treść pojedynczego wniosku stanowiąc, że zawiera on wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy., w szczególności tożsamość rolnika, system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek, identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej, szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i w stosownych przypadkach ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana, oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy.
W myśl ust. 3 art. 12 rozporządzenia w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit d), wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowanego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej . Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej Przytoczone przepisy określają konieczną materialną zawartość wniosku.
Rozporządzenie KE Nr 1122/209 w art. 14 dopuszcza składanie poprawek do pojedynczego wniosku po wygaśnięciu terminu składania wniosku przewidując, że można po tym terminie dodać do wniosku poszczególne działki lub indywidualne uprawnienia do płatności, pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Na takich samych warunkach można dokonać zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności. Ostateczny termin na ich złożenie wynika z treści art. 23 ust. 2 Rozporządzenia i nie może przekroczyć 31 maja danego roku
Z brzmienia tego przepisu także jednoznacznie wynika, że chodzi o zmiany i poprawki do wniosku o charakterze merytorycznym, a nie uzupełnienie braków formalnych.
Art. 23 Rozporządzenia Nr 1122/209 reguluje złożenie wniosku po wyznaczonym terminie i przewiduje (akapit 1), że z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1% za każdy dzień roboczy. Akapit ten stosuje się także do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13 , jeżeli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Jeżeli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.
Z treści przytoczonych powyżej regulacji nie sposób wywieść, tak jak chce organ w rozpoznawanej sprawie, że uzupełnienie po dniu 9 czerwca 2014r. braków formalnych wniosku dokonane w trybie i w terminie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. nie wywoła skutków prawnych przewidzianych w tym przepisie z uwagi na treść art. 23 Rozporządzenia Nr 1122/209. Treść tego przepisu nie wyklucza możliwości uzupełnienia braku formalnego wniosku przez podpisanie wniosku, jeżeli kompletny od strony merytorycznej wniosek został złożony w terminie określonym w art. 18 ust. 2 ustawy lub ewentualnie w terminie 25 dni licząc od upływu tego terminu, ale zawiera on braki formalne. Przytoczone przepisy stanowią o ograniczeniu terminu na składanie wniosków jako takich i ograniczaniu terminu na wnoszenie merytorycznych poprawek do wniosku, a nie dotyczą uzupełniania braków formalnych. Jeżeli wniosek o przyznanie płatności złożony do dnia 9 czerwca zawiera brak formalny, obowiązkiem organu jest wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia tego braku w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Jeżeli brak formalny zostanie uzupełniony w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, za datę złożenia uzupełnionego wniosku należy uznać dzień doręczenia żądania organowi, a nie dzień uzupełnienia braku. Uzupełnienie braku w trybie art. 64 § 2 K.p.a. wywołuje skutek od daty wniesienia podania. Zaakceptowanie dokonanej przez organ wykładni art. 23 Rozporządzenia Nr 1122/209 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. oznaczałoby zgodę na to, że w zależności od woli pracownika organu i terminu wezwania do uzupełnienia braku, wnioskodawcy znajdujący się w takiej samej sytuacji faktycznej (złożenie do 15 maja wniosku zawierającego braki formalne) mieliby lub nie możliwość uzupełnienia braków wniosku w terminie określonym przez przepisy prawa materialnego. Np. w rozpoznawanej sprawie organ wezwał skarżącą do podpisania załącznika do wniosku pismem z dnia 11 czerwca 2014 r., gdy w jego ocenie uzupełnienie to nie było już skutecznie możliwe. Takie działanie narusza zasady z art. 8 i 9 k.p.a.
Z powyższych względów należało uznać, że w sprawie doszło do naruszenia: przepisów prawa materialnego tj art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/209 przez przyjęcie, że wyklucza on możliwość uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności po 9 czerwca 2014 r., przepisów prawa procesowego tj. art. 64 § 2 K.p.a. przez uznanie, że uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności w trybie tego przepisu było możliwe tylko do 9 czerwca 2014r. Wskazane naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu zarówno zaskarżonej decyzji jak również na zasadzie art. 135 p.p.s.a. decyzji organu I instancji.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło