II GZ 783/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 597/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 2 września 2015 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 597/15, orzekając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez G. G. decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] maja 2015 r. nakładającej karę pieniężną (12 000 zł) z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora z dnia [...] maja 2015 r. G. G. wyjaśnił, iż uiszczenie kary pieniężnej spowoduje znaczne ograniczenie prowadzonej działalności tj. skarżący nie będzie mógł inwestować w rozwój firmy z powodu braku środków i wypełniać należycie innych zobowiązań finansowych względem państwa, w tym podatkowych. Zgodnie z wyliczeniami skarżącego za sam okres 1-30 kwietnia 2015 r. strata wyniosła 14 860,63 zł i przewyższyła przychód za ten okres (204 081,31 zł), podczas gdy koszty uzyskania przychodów wyniosły 218 941,94 zł. Pismo zawierające te wyliczenia zostało załączone do wniosku. Skarżący podkreślił, że wykonanie decyzji spowoduje znaczny uszczerbek w jego mieniu. Uwzględniając wniosek Sąd I instancji uznał, że sytuacja dochodowa skarżącego w zestawieniu z obowiązkiem uiszczenia kary wynikającej z decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) Dyrektor domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 2 września 2015 r. i zwrotu wpisu od zażalenia. Argumentował, że Sąd naruszył treść art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Zdaniem Dyrektora do prawidłowej oceny wniosku konieczna jest m.in. ocena bieżącej sytuacji majątkowej skarżącego, natomiast w tej sprawie nie wiadomo jakim majątkiem skarżący dysponuje (np. papiery wartościowe, obligacje, środki pieniężne zgromadzone na rachunkach, nieruchomości) i czy nie posiada z tego tytułu dodatkowych źródeł dochodów. Dopiero ocena sytuacji majątkowej skarżącego pozwoli na zbadanie, czy wymierzona decyzją kara pieniężna będzie miała wpływ na jego kondycję finansową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w niniejszej sprawie dotyczył decyzji o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. W kontrolowanym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że skarżący przedstawił okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie w jego przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Powodem takiej oceny wniosku były: wysokość kary pieniężnej oraz przedstawione wyliczenie dochodu za kwiecień 2015 r. Zdaniem NSA wskazana ocena nie jest prawidłowa. Podkreślić należy, że zapłata orzeczonej decyzją kary pieniężnej ma charakter odwracalny, gdyż w przypadku uchylenia decyzji przez sąd administracyjny uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania takiej decyzji powinna wykazać szczególne okoliczności przemawiająca za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku, że wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do ograniczenia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. W szczególności wnioskodawca nie przedstawił dokumentów obrazujących jego aktualną kondycję finansową. Za dokument odzwierciedlający tę sytuację trudno uznać "obliczenie dochodu za rok 2015 r." (k. 13 akt sądowych). Jak stwierdził skarżący, ma ono udowodnić stratę z prowadzonej działalności w kwietniu 2015 r. Jednak zestawienie takie, stanowiące jedynie niepodpisany wydruk, nie może być w żaden sposób uznane za miarodajne dla Sądu. Nie wynika z niego nawet kto go sporządził i czy była to osoba uprawniona. Postępowanie o wstrzymanie wykonania decyzji toczy się na wniosek, a zatem to do strony – jako dążącej do uzyskania dobrodziejstwa ochrony tymczasowej – należy przedłożenie takich danych, z których Sąd może wywnioskować zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. NSA zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora wyłożonym w zażaleniu, że do prawidłowej oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczna jest ocena sytuacji majątkowej skarżącego, a do tego niezbędne są aktualne dane o jego majątku. Skoro skarżący nie przedstawił stosownych dokumentów, co zostało pominięte w kontrolowanym postanowieniu, to wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez WSA w W. nastąpiło z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. i dlatego postanowienie podlegało uchyleniu. Ze względów ekonomiki procesowej NSA rozpoznał wniosek G. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i mając na uwadze powyższe uznał, że jest on niezasadny. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.