II GZ 11/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3611/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków i zobowiązania do zwrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.. Postanowieniem z 1 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3611/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M. M. wstrzymania wykonania decyzji z [...] września 2014 r., w sprawie jego skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2014 r. W ocenie Sądu, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2015 r. ma swój odrębny formalny charakter i zakres, wydana została w trybie szczególnym nadzwyczajnym i dotyczy stwierdzenia nieważności innego aktu prawnego. Dlatego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] września 2014 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. Zarzucił naruszenie: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że zakresem zastosowania tego przepisu nie są objęte akty (decyzje), w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym (np. w trybie stwierdzenia nieważności), a także że decyzja, której dotyczy zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności nie jest decyzją wydaną w postępo0waniu prowadzonym w granicach tej sprawy; - art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z zasadami udzielania ochrony tymczasowej uchwalonym w Rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R(89)8 z 13 września 1989 r. w sprawie tymczasowej ochrony sądowej w sprawach administracyjnych, wskutek błędnego przyjęcia, że zaskarżenie decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym niweczy prawa strony do skutecznego ubiegania się o zastosowanie środków ochrony tymczasowej w postacie wstrzymania wykonania decyzji, której dotyczy zaskarżona decyzja, jeżeli została ona wydana w postępowaniu prowadzonym w granicach tej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest usprawiedliwione, więc postanowienie WSA podlega uchyleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnoprawnym, której tożsamość (granice) wyznaczają elementy określające istotę skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Generalnie należy stwierdzić, że przy takim szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, ale także decyzja wydana przez organ I instancji. Co więcej, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3, wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji. Wszystkie bowiem te postępowania toczą się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 204, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 344). Powyższe rozważania są istotne z tego względu, że zaskarżona decyzja wydana została w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2014 r. Wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy tej ostatniej decyzji. Wobec powyższego Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że decyzja z [...] września 2014 r. nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Przeciwnie, wskazana powyżej decyzja jest przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności, więc może podlegać wstrzymaniu na obecnym etapie postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji powinien merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.