II GZ 551/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Spółki z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1273/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 1273/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił A. Sp. z o.o. w R. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że w jego ocenie skarżąca nie wykazała, że zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dołączyła kopię rachunku zysków i strat spółki za 2014 r., jednak Sąd uznał, że dane te nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej skarżącej w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. w sierpniu 2015 r. Trudnej sytuacji finansowej spółki i związanego z ewentualnym wykonaniem decyzji niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie potwierdzały też w ocenie WSA znajdujące się w aktach sprawy informacje i dokumenty, przedłożone przez skarżącą dla potrzeb rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z wyciągu z rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia do 30 września 2015 r. wynikało bowiem, że skarżąca na bieżąco reguluje wszystkie obciążające ją płatności, w tym za usługi telekomunikacyjne, księgowe, za obsługę prawną i z umowy leasingu (1880 zł/m-c). Wpłaty na rachunek dokonywane były przez Prezesa zarządu (jedynego wspólnika) stosownie do obciążających spółkę płatności. W toku postępowania mającego na celu rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie powołała żadnych argumentów ani nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o ciążących na niej zaległościach płatniczych wobec kontrahentów. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, może spowodować wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżąca w sposób jednoznaczny wykazała, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci znacznych strat finansowych w prowadzonej działalności handlowej, a nawet konieczności jej zakończenia. Skarżąca zwróciła uwagę na ujemny bilans finansowy za 2015 r., wstrzymanie wypłaty wymagalnych zobowiązań wobec kontrahentów oraz na dokumenty załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto Sądowi I instancji zarzucono pominięcie dowodów zgłoszonych przez skarżącą w piśmie z dnia 1 marca 2016 r., wskazujących – w jej ocenie – na nowe okoliczności i pogorszoną sytuację, na dowód czego skarżąca miała przedłożyć wydruk ze swojego rachunku bankowego, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z rachunku bankowego spółki oraz protokół z zajęć ruchomości. Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd I instancji po rozpoznaniu wniosku spółki doszedł do przekonania, że skarżąca nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Kwestionując prawidłowość oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka stanęła na stanowisku, że wykonanie nałożonej na nią kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł spowoduje powstanie znacznych strat finansowych w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a nawet konieczność jej zakończenia. Sąd I instancji nie rozważył bowiem potwierdzających trudną sytuację spółki nadesłanych w piśmie z dnia 1 marca 2016 r. dokumentów. Wobec tak zarysowanego sporu przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Podkreślić także należy, że realizacja zobowiązań publicznoprawnych poprzez uiszczanie kar pieniężnych, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak takie wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją i samo w sobie nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Wobec treści zażalenia trzeba podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentów spółki jest prawidłowa i na etapie postępowania zażaleniowego nie została skutecznie podważona. W szczególności nie można Sądowi I instancji skutecznie zarzucić nierozpatrzenia nadesłanych przez spółkę dokumentów przy piśmie z dnia 1 marca 2016 r., gdyż przesyłka zawierająca wydruk z rachunku bankowego spółki, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji rachunku bankowego spółki oraz protokół z zajęć ruchomości, została nadana w dniu 2 marca 2016 r. – co wynika ze stempla pocztowego na kopercie – tj. tego samego dnia, w którym Sąd I instancji wydał zaskarżone postanowienie. WSA nie dysponował zatem w dniu wydania skarżonego obecnie postanowienia dokumentami, na które powołuje się skarżąca. Analiza omawianych dokumentów na obecnym etapie postępowania nie daje zdaniem sądu kasacyjnego podstaw do zmiany rozstrzygnięcia Sądu I instancji, które WSA wydał po analizie dokumentów sprawy – również tych złożonych w postępowaniu z wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła bilans i rachunek zysków i strat za 2014 r., a także rachunek zysków i strat na dzień 31 lipca 2015 r. – k. 79 akt WSA. Z tego ostatniego dokumentu wynika, że na dzień 31 lipca 2015 r. przychody skarżącej za bieżący rok obrotowy wynosiły 253.635,61 zł, przy czym należy podzielić stanowisko zgodnie z którym, dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji najbardziej miarodajna jest właśnie wysokość przychodu skarżącej z prowadzonej działalności gospodarczej, obrazująca skalę tej działalności, a która w przypadku spółki wielokrotnie przewyższała wysokość nałożonej kary. Ani przy piśmie z dnia 1 marca 2016 r., ani z późniejszą korespondencją skarżąca nie załączyła rachunku zysków i strat za kolejny okres. Jeśli chodzi zaś o wyciągi z rachunków bankowych, to należy zaznaczyć, że skarżąca – wbrew twierdzeniom zażalenia – nie załączyła do akt wyciągu z rachunku bankowego za miesiące styczeń – marzec 2016 r. lecz za okres listopad 2015 r. – 1 stycznia 2016 r. Analiza przedłożonych do akt dokumentów daje podstawy do przyjęcia, że skarżąca we wskazanym okresie regulowała swoje zobowiązania cywilnoprawne oraz publicznoprawne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wobec powyższego za gołosłowne należy uznać twierdzenia skarżącej o nagłym pogorszeniu jej sytuacji w późniejszym okresie, tj. w 2016 r. Kluczowe w tym zakresie dokumenty, które mogłyby potwierdzać słowa spółki, nie zostały do akt złożone. Nie wiadomo jaki przychód osiągnęła skarżąca za 2015 r. i czy w związku z tym wykonanie zaskarżonej decyzji wraz z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w istocie mogło spowodować wyrządzenie skarżącej znacznej szkody lub spowodować skutki, których nie można będzie odwrócić w przypadku uwzględnienia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez spółkę dokumentów uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 i § 4 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.