II OZ 1415/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma procesowego pełnomocnikowi pocztowemu, który nie przekazał go następnie ustanowionemu pełnomocnikowi, jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do dokonania czynności procesowej?
Ratio decidendi
Doręczenie pisma procesowego pełnomocnikowi pocztowemu, który odebrał je na podstawie pełnomocnictwa pocztowego, jest skuteczne, nawet jeśli pełnomocnik pocztowy nie przekazał pisma ustanowionemu pełnomocnikowi. Skuteczne doręczenie rozpoczyna bieg terminu do dokonania czynności procesowej, a jego nieuzupełnienie w terminie skutkuje odrzuceniem skargi. W przypadku nieotrzymania pisma z powodu konfliktu między pełnomocnikiem pocztowym a ustanowionym pełnomocnikiem, właściwą drogą jest wniosek o przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę kasacyjną Z. S. z powodu nieuzupełnienia braku formalnego (jednego odpisu skargi kasacyjnej) w terminie. Wezwanie do uzupełnienia zostało doręczone pełnomocnikowi pocztowemu, byłej żonie ustanowionego pełnomocnika, która nie przekazała pisma ustanowionemu pełnomocnikowi. Skarżąca zarzuciła nieskuteczność doręczenia oraz przedwczesne wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi, wskazując na złożony wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 690/15 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję [..] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazania przedstawienia dokumentów postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 13 października 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 690/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę kasacyjną Z. S. od wyroku z 19 maja 2016 r., którym oddalono skargę wyżej wymienionej na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] marca 2015 r. w przedmiocie nakazania przedstawienia do wglądu dowodów potwierdzających fakt powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego o pierwszym wprowadzeniu do obrotu suplementów diety, oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było nieuzupełnienie, w terminie 7 dni, jej braku formalnego w postaci jednego odpisu skargi kasacyjnej, do uzupełnienia którego skarżąca została wezwana pismem z 9 sierpnia 2016 r. Sąd wyjaśnił, że – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 156) - wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 sierpnia 2016 r. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego J. K., zarzuciła naruszenie art. 178 w zw. z art. 65 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że wezwanie Sądu z 9 sierpnia 2016 r. zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej, podczas gdy w jej ocenie taka sytuacja nie miała miejsca. Wyjaśniła, że przesyłki sądowe dotyczące tej sprawy oraz równolegle prowadzonej sprawy o sygn. akt II SA/Bk 691/15 odebrała w dniu 19 sierpnia 2016 r., mieszkająca pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń przez pełnomocnika skarżącej, była żona ustanowionego przez nią pełnomocnika – B. K., która następnie odebrane przesyłki sądowe przekazała w dniu 19 sierpnia 2016 r. byłemu mężowi, a pełnomocnikowi skarżącej. Przekazana korespondencja nie zawierała jednak listu, w którym znajdowało się wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. O tym, że takie wezwanie zostało wystosowane do skarżącej i to pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, skarżąca dowiedziała się dopiero 6 października 2016 r., gdy zapoznawała się z aktami sprawy. W zażaleniu dodano również, iż niewiadomym jest, dlaczego przesyłka zawierająca wezwanie do przedłożenia jednego odpisu skargi kasacyjnej została wydana B. K., skoro nie była ona upoważniona do "prowadzenia spraw" swojego byłego męża. Niezależnie od tych okoliczności, zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, gdyż w sprawie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. W oparciu o tak postawione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Skarżąca we wniesionym zażaleniu podnosi dwie kwestie, mianowicie to, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci jednego jej odpisu nie zostało stronie skutecznie doręczone, gdyż wezwanie odebrała nieupoważniona do tego osoba oraz to, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało wydane przedwcześnie, gdyż wcześniej strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której uchybiła. Odnosząc się do drugiej kwestii stwierdzić należy, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało wydane w dniu 13 października 2016 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, mimo że opatrzony datą 10 października 2016 r., wpłynął do Sądu dopiero 17 października 2016 r. W dniu wydawania zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji nie dysponował zatem tym wnioskiem, więc nie można mu czynić zarzutu jego nierozpatrzenia przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Poza tym nie ma przeszkód, by wniosek ten został rozpoznany po uprawomocnieniu się postanowienia z 13 października 2016 r., czyli po ostatecznym rozstrzygnięciu kwestii, czy skarżąca rzeczywiście nie uzupełniła w terminie braku formalnego skargi kasacyjnej, skutkującego jej odrzuceniem. Odnośnie do zasadniczego zarzutu zażalenia i tego, czy skutecznie doręczono skarżącej wezwanie z 9 sierpnia 2016 r. o przedłożenie jednego odpisu skargi kasacyjnej, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom. Stąd w tej sprawie przedmiotowe wezwanie z 9 sierpnia 2016 r. zostało przesłane ustawionemu w sprawie pełnomocnikowi skarżącej – r.pr. J. K. na – jak sam to przyznał w zażaleniu – prawidłowy adres – W., ul. [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, który jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez pocztę, wynika, że wezwanie to w dniu 19 sierpnia 2016 r. odebrała B. K. jako osoba legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113) przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być wydana ze skutkiem doręczenia m.in. przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. W myśl zaś art. 38 ust. 1 tej ustawy, operator pocztowy może przyjąć od adresata pisemne oświadczenie, sporządzane na specjalnym druku, o udzieleniu innej osobie pełnomocnictwa do odbioru przesyłek lub przekazów pocztowych, zwanego pełnomocnictwem pocztowym. Pełnomocnictwo to może być w każdej chwili odwołane. Jednak z doręczeniem korespondencji pełnomocnikowi pocztowemu wiąże się domniemanie, że adresat przesyłkę otrzymał, co oznacza, że niezależnie od tego, czy adresat otrzymał korespondencję do rąk własnych, czy przez umocowaną do odbioru osobę, prawnie uznaje się, że w dniu tego odbioru powziął on o tym fakcie informację, niezależnie od tego, czy następnie zapoznał się z treścią tak doręczonego pisma. Jeżeli, jak wywodzi się w tej sprawie, pełnomocnik pocztowy – B. K. nie przekazała pisma mężowi, będącego pełnomocnikiem skarżącej, z uwagi na konflikt istniejący między nimi, to jest to podstawa do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. Taki też wniosek został w sprawie złożony i będzie stanowić przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia. W tym postępowaniu okoliczność, że B. K. jest byłą żoną pełnomocnika skarżącej i że nie mogła odebrać kierowanej do niego na adres domowy korespondencji sądowej nie ma znaczenia o tyle, że nie wykazano, że nie jest ona pełnomocnikiem pocztowym J. K. Zatem wątpliwości skarżącej co do prawidłowości doręczenia wezwania osobie nieupoważnionej, jako nie poparte żadnymi dowodami, np. odpowiedzią operatora pocztowego na reklamację strony z uwagi na wydanie przesyłki osobie, która nie legitymowała się pełnomocnictwem pocztowym lub dokumentem świadczącym o odwołaniu pełnomocnictwa pocztowego, NSA uznał za bezpodstawne. Dlatego NSA przyjął, że z dniem doręczenia wezwania B. K. rozpoczął bieg termin do przedłożenia przez skarżącą Sądowi pierwszej instancji jednego egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej. Termin ten upłynął z dniem 26 sierpnia 2016 r. W tym terminie skarżąca braku nie uzupełniła, co zasadnie skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. W tych okolicznościach NSA uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniesione na nie zażalenie, jako nieuzasadnione, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło