II OZ 333/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2651/15 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2651/15 w sprawie ze skargi H. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej H. H. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 1 grudnia 2015 r. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w dniu 9 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy oraz złożył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej w niniejszym postępowaniu. Wnioskiem z dnia 4 października 2016 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku. W uzasadnieniu wyjaśnił, że po przejrzeniu akt sądowych przekazał informacje o stanie sprawy - za pośrednictwem osoby trzeciej - skarżącej, która mieszka za granicą. Skarżąca oświadczyła, że informacje o stanie sprawy otrzymała dnia 21 września 2016 r. i w tym samym dniu nadała pismo do pełnomocnika, z którego wynika, że zawiadomienie o terminie rozprawy odebrała nieznana jej osoba. Pełnomocnik wskazał, że oświadczenie skarżącej wraz z pełnomocnictwem otrzymał dopiero w dniu 29 września 2016 r., zatem z przekroczeniem siedmiodniowego terminu. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu, czyli w terminie 7 dni od momentu doręczenia pełnomocnikowi skarżącej jej oświadczenia oraz dopełniono czynności, dla których określony był termin, czyli złożono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wraz z tym wnioskiem. Skarżąca nie uprawdopodobniła natomiast braku jej winy w uchybieniu terminu. Jako przyczynę uchybienia terminowi wskazano zbyt późne otrzymanie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej, jak i oświadczenie skarżącej w zakresie doręczenia zawiadomienia o rozprawie. Jak wynika jednak z akt sądowych sprawy, pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi zostało złożone do akt sprawy już 9 sierpnia 2016 r., a pełnomocnik skarżącej został prawidłowo umocowany i nie było konieczne przedstawiane drugiego pełnomocnictwa. Ponadto Sąd zauważył, że z pełnomocnictwa złożonego do akt sprawy wynika, że pełnomocnik został ustanowiony do występowania w imieniu skarżącej w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Treść pełnomocnictwa wskazuje zatem, że pełnomocnik skarżącej, co potwierdza wniosek z dnia 3 października 2016 r. miał świadomość, iż reprezentuje skarżącą, która jest cudzoziemką i pochodzi z Socjalistycznej Republiki Wietnamu, a więc która może powrócić do kraju swojego pochodzenia i powinien był zabezpieczyć możliwość nawiązania z nią takiego kontaktu, który umożliwi właściwe dbanie o interesy skarżącej. Jak podkreślił Sąd, na przesyłce skierowanej do pełnomocnika skarżąca umieściła swój numer telefonu. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności, jakiego można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. To na profesjonalnym pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną wiedzą z zakresu prawa i znajomości procedury sądowej. Tym samym taki pełnomocnik winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Do obowiązków profesjonalnego pełnomocnika, należycie dbającego o interesy swojego mandanta, należy właściwe zorganizowanie pracy kancelarii. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także odpowiednia organizacja kontaktów ze swoim mocodawcą. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony skarżącej oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego. Zaniedbania w tym zakresie stanowią zawinioną przyczynę uchybienia terminu. Tym samym zdaniem Sądu, zgłoszona argumentacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak na wstępie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2016 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. H., wnosząc o jego uchylenie oraz o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. przez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że strona skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jak wskazano w uzasadnieniu, pełnomocnik nie był umocowany do działania w zakresie czynności, z którymi wiązałyby się koszty, a wyłącznie do przeglądania akt i stawienia się na rozprawie. Mocodawca z trudem posługuje się językiem polskim, a pełnomocnik zabezpieczył należycie z nią kontakt. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek ten powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadność tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Zasadnie też eksponował w zaskarżonym postanowieniu Sąd fakt, że pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy stosowne pełnomocnictwo z dnia 8 sierpnia 2016 r., już w dniu 9 sierpnia 2016 r. (data wpływu dokumentu do Sądu) i od tego momentu był umocowany do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku. Jak wynika z treści pełnomocnictwa, został on umocowany "pełnomocnikiem moim w sprawie ze skargi (...) w tym do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do NSA", a więc mógł podejmować stosowane działania. Kwestia natomiast tego, że nie był on umocowany do działania w zakresie czynności, z którymi wiązałyby się koszty nie wynika z treści tego pełnomocnictwa, a stanowi wewnętrzne ustalenie pomiędzy stroną a jej pełnomocnikiem, które oceniane w kategoriach braku winy w uchybieniu terminu nie może świadczyć o jej braku. Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.