II SA/Bk 651/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-12-01

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji wydana wbrew interpretacji przepisu dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze uchwały abstrakcyjnej, po dacie wydania tej uchwały, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa?
Ratio decidendi
Organ administracji, wydając decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych, powinien stosować się do uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jeśli nie są one źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca dla sądu administracyjnego w danej sprawie, jeśli stan faktyczny jest tożsamy. Stosowanie prawa w sposób odmienny od uchwały NSA, prowadzące do nierównego traktowania obywateli, narusza zasady konstytucyjne i może stanowić podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł sprzeciw od decyzji Burmistrza Miasta A. przyznającej zasiłek rodzinny i dodatek, zarzucając rażące naruszenie prawa poprzez błędną interpretację przepisów dotyczących dodatku dla matek dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło nieważności decyzji, uznając, że uchwały NSA nie są źródłem prawa. Prokurator zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i zasady równości wobec prawa. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie niestwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o świadczenia rodzinne uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...].08.2015 roku, nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...].06.2015 roku, nr [...], orzekającą o niestwierdzeniu nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta A. z dnia [...].10.2014 roku, nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Powyższą decyzję wydano na podstawie następującego stanu faktycznego: Na wniosek Pani J. Z. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego Burmistrz Miasta A. decyzją z dnia [...].10.2014 roku, nr [...], orzekł o przyznaniu Pani J. Z. zasiłku rodzinnego w kwocie po 77 złotych miesięcznie na rzecz L. Z. i J. Z. oraz dodatku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od 2014.11.01 do 2015.10.31 w wysokości 400 złotych miesięcznie. Wyżej wymieniona decyzja stała się ostateczna. W dniu 08.05.2015 roku Prokurator Rejonowy w A., działając na podstawie art. 184 § 1 i 2 kpa, wniósł sprzeciw od powyższej decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. rażące naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1456 z późn. zm.) poprzez bezzasadne przyjęcie w pkt. 3 decyzji Burmistrza Miasta A. z dnia [...].10.2014 roku, nr [...], że więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia matkę dziecka wyłącznie do jednego dodatku z tytułu opieki nad dwojgiem dzieci w kwocie 400 złotych miesięcznie, podczas gdy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 roku o świadczeniach rodzinnych, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu przysługuje na każde z tych dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...].06.2015 roku, nr [...], na podstawie art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 kpa - nie stwierdziło nieważności decyzji z dnia [...].10.2014 roku, nr [...], wydanej przez Burmistrza Miasta A, w przedmiocie świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu podkreślono, iż powyższa decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 i 2 kpa. Na skutek wniosku Prokuratora Rejonowego w A. o ponowne rozpoznanie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...].08.2015 roku, nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...].06.2015 roku, nr [...]. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Prokuratora Rejonowego w A., że w konkretnej sprawie organ jest związany treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie 7 sędziów z dnia 26 czerwca 2014 roku, sygn. I OPS 15/13 o treści: "Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczenia rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci". Organ stwierdził, że uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują kierunki wykładni prawa, ale nie stanowią źródeł prawa w rozumieniu art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Ponadto podkreślił, iż w sprawie nie naruszono żadnych przesłanek wynikających z art. 156 § 1 i 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Prokurator Rejonowy w A. zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 15 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w konsekwencji naruszenie określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady równości obywateli wobec prawa, poprzez błędne przyjęcie, iż wydanie przez organ administracji decyzji wbrew interpretacji przepisu dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze uchwały abstrakcyjnej podjętej w trybie art. 15 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po dacie wydania tejże uchwały abstrakcyjnej, które prowadzi do odmiennego stosowania prawa w sprawach o analogicznych lub zbliżonych stanach faktycznych nie stanowi rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W konsekwencji Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wnoszą o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Spór w konkretnej sprawie dotyczy kwestii stosowania przez organy administracji państwowej wytycznych zawartych w uchwałach składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 kpa – stanowisko Organu jest o tyle zasadne, że powyższy przepis nie daje podstaw do stosowania wytycznych zawartych w wyżej wymienionej uchwale. Należy jednak zaznaczyć, że inaczej przedmiotowy problem przedstawia się przy procedowaniu danej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie, bowiem z art. 187 § 2 ustawy z dnia 30.08.2003 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) – uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca. Co prawda przepis ten mówi o związaniu "w danej sprawie". Niemniej, trzeba podkreślić, że stan faktyczny, w oparciu o który siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjęło uchwałę w dniu 26.06.2014 roku, sygn. I OPS 15/13 – jest całkowicie tożsamy ze stanem w niniejszej sprawie. Dotyczy bowiem dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu. Okoliczność ta stanowi podstawę do zastosowania art. 187 § 2 cytowanej powyżej ustawy - a więc uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.06.2014 roku jest dla Sądu, w niniejszej sprawie, wiążąca. Sąd orzekający w sprawie oprócz związania w pełni akceptuje stanowisko wyrażone w powyższej uchwale. Inne stanowisko w przedmiotowej kwestii naruszałoby art. 32 § 1 i art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997 roku (Dz.U. Nr 78, poz. 483), o czym zasadnie podkreśla Prokurator Rejonowy w Augustowie w swoim sprzeciwie wywiedzionym w trybie art. 184 § 1 i § 2 kpa oraz w skardze do Sądu Administracyjnego. Konkludując – organ ponownie rozpoznając sprawę winien zinterpretować przepisy dotyczące przedmiotu sprawy w sposób wskazany przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając całokształt okoliczności na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 a i c ustawy z dnia 30.08.2003 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło