II GZ 818/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 689/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Postanowieniem z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 689/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [..] czerwca 2015 r. w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier poza kasynem. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w W. G.G. (dalej: skarżący) zawarł w wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzając, że wykonanie kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł spowoduje nieodwracalne skutki i w sposób oczywisty krzywdzi interes skarżącego. Zgodnie z wyliczeniami skarżącego za sam okres od 1 do 30 kwietnia 2015 r. - strata w jego działalności wynosiła 14.860,63 zł. Przewyższa ona przychód wynoszący we wskazanym okresie 204.081,31 zł. Same koszty uzyskania przychodów wyniosły 218.941,94 zł. Pismo przedstawiające wyliczenie dochodu za ww. okres zostało załączone do wniosku. Skarżący podał, że nie jest w stanie uiścić nałożonej kary pieniężnej, ponieważ stanowi to znaczne obciążenie finansowe i może spowodować niemożność prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. Wojewódzki Sad Administracyjny w W. uznał, że wykonanie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł może spowodować daleko idącą stratę w majątku skarżącego, co z kolei może negatywnie wpłynąć na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu I instancji złożył Dyrektor Izby Celnej w W. Wniósł o uchylenie tego orzeczenia oraz zwrot wpisu w wysokości 100 zł. Autor uzasadnienia stwierdził w szczególności, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. We wniosku skarżącej spółki brak jest bowiem szerszego uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, WSA w W. nie zbadał sytuacji majątkowej skarżącego. Nie wiadomo jakim majątkiem skarżący dysponuje (np. papiery wartościowe, obligacje, środki pieniężne zgromadzone na rachunkach, nieruchomości) i czy nie posiada z tego tytułu dodatkowych źródeł dochodów. Dopiero ocena powyższej sytuacji finansowej strony pozwoli na zbadanie, czy nałożona kara pieniężna będzie miała wpływ na jego kondycję finansową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący przedstawił okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie w jego przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem takiej oceny były: wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącego w niniejszej sprawie, tj. 36.000 zł oraz przedstawione wyliczenie dochodu za kwiecień 2015 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena nie jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W aktach niniejszej sprawy brak jest tymczasem dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi spowoduje nieodwracalne skutki w majątku skarżącego. W szczególności wnioskujący o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawił dokumentów obrazujących jego aktualną kondycję finansową. Za dokument odzwierciedlający sytuację skarżącego trudno uznać "obliczenie dochodu za rok 2015 r." (k. 16 akt WSA). Jak stwierdził skarżący, ma ono udowodnić stratę z prowadzonej przez skarżącego działalności w kwietniu 2015 r. Jednak zestawienie takie, stanowiące jedynie niepodpisany wydruk, nie może być w żaden sposób uznane za miarodajne dla Sądu. Nie wynika z niego nawet kto je sporządził i czy była to osoba do tego uprawniona. Postępowanie o wstrzymanie wykonania decyzji jest postępowaniem wnioskowym, a więc to do strony – jako dążącej do uzyskania dobrodziejstwa ochrony tymczasowej – należy przedłożenie i wykazanie danych, z których Sąd mógłby wywnioskować potencjalne zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Za trafne należało uznać wyrażone w zażaleniu Dyrektora Izby Celnej stanowisko, że do prawidłowej oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczna jest dokładna ocena sytuacji majątkowej skarżącego, a do tego niezbędne jest dysponowanie danymi o jego majątku. Tymczasem skarżący nie przedstawił stosownych dokumentów, co zostało pominięte w skarżonym postanowieniu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło zatem z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. i dlatego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny - ze względów ekonomiki procesowej - rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uznając - z powodów wyżej wskazanych - że jest on niezasadny. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.