II OZ 262/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1048/15 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W., M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie D. W., M. W., J. W., M. W. (dalej jako skarżący) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 15 maja 2015 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu do skargi. Zarządzenie to zostało zaskarżone zażaleniem z dnia 15 czerwca 2015 r. Jednocześnie złożono wniosek o prawo pomocy, który pozostawiono bez rozpoznania. Następny wniosek o prawo pomocy po zaskarżeniu wydanych w tym przedmiocie rozstrzygnięć WSA w Warszawie został rozstrzygnięty ostatecznym postanowieniem NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 390/16, którym oddalono zażalenie skarżących na odmowę udzielenia im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OZ 815/16 NSA rozpoznał zażalenie skarżących na zarządzenie z dnia 15 maja 2015 r., oddalając je. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 22 września 2016 r. wezwał skarżących do wykonania solidarnie zarządzenia z dnia 15 maja 2015 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania będące wykonaniem powyższego zarządzenia doręczono skarżącym w dniu 14 października 2016 r. (zpo k. [...] akt). Postanowieniem z dnia 16 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt. VII SA/Wa 1048/15, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę wniesioną przez skarżących. Sąd wskazał, że skarżący pomimo prawidłowego doręczenia im wezwania do uiszczenia wpisu od skargi nie dokonali wpłaty na konto Sądu w przewidzianym do tego terminie. D. i M. W. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że Sąd odmówił im udzielenia prawa pomocy w niniejszej sprawie i innych sprawach na przestrzeni ostatnich lat, które do Sądu skierował Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie. Stwierdzono, że nie stać ich na walkę z bezprawiem organu, który uporczywie chroni WSA w Warszawie. Z tych powodów zaskarżone postanowienie uznano za ogromnie niesprawiedliwe i nieważne. W ich ocenie powinno zostać ono zmienione a pomoc do opłat, do obrony winna zostać im przyznana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Przepis ten definiuje jednocześnie, jakie pisma należą do katalogu pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym. Są to: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Opłacenie skargi stanowi niezbędny warunek do podjęcia dalszych czynności z nią związanych. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Stosownie do § 3 powyższego przepisu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W związku z powyższym nieuiszczenie należnego wpisu od skargi, po uprzednim wezwaniu do jego uiszczenia we wskazanym w wezwaniu terminie, skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę do jej odrzucenia. Jak wynika z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy skarżący wnosząc skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia nie uiścili wpisu dlatego zarządzeniem z dnia 15 maja 2015 r. Przewodniczący Wydziału VII wezwał ich do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Skarżący wnieśli zażalenie na to zarządzenie i zainicjowali postępowanie w kwestii prawa pomocy. Po jego zakończeniu postanowieniem NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 390/16 okazało się, że skarżący nie otrzymali prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. mają obowiązek ponoszenia kosztów sądowych i nie mogą korzystać z pomocy pełnomocnika z urzędu. Następnie NSA postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OZ 815/16 rozpoznał zażalenie skarżących na zarządzenie z dnia 15 maja 2015 r., oddalając je. Wobec powyższego należało wezwać skarżących do uiszczenia wpisu od skargi. Przewodniczący Wydziału VII zarządzeniem z dnia 22 września 2016 r. wezwał skarżących do uiszczenia wpisu od skargi zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 maja 2015 r. Wezwanie to zostało odebrane w dniu 14 października 2016 r. (zpo k. [...] akt). Skoro skarżący nie dokonali wpłaty w zakreślonym terminie, co wynika z ustaleń Sądu (rejestr opłat sądowych), to zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. należało skargę odrzucić z powodu jej braków fiskalnych. Mając na uwadze treść zażalenia NSA stwierdza, że kwestia udzielenia prawa pomocy skarżącym była już przedmiotem oceny i w wyniku jej skarżącym prawomocnie odmówiono tej formy wsparcia z uwagi na brak ku temu przesłanek. Negatywne rozstrzygnięcie powyższej kwestii powoduje obowiązek uiszczenia wpisu od skargi a zatem skarżący powinni uiścić wpis w przewidzianym do tego terminie i w pełnej wysokości. Brak spełnienia tego obowiązku, jeśli nawet ma obiektywne uzasadnienie (brak środków) nie powoduje, że Sąd w braku wpłaty nie ma podstaw do odrzucenia nieopłaconej skargi. Na skutek nieuiszczenia wpisu należało skargę odrzucić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.