II SA/Kr 1365/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 maja 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu w K. decyzją nr [...] z dnia 7 lipca 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał W. M., jako właścicielowi działki nr [...] położonej w miejscowości S., wykonanie rozbiórki części drewnianej budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 4,00 x 10,85 m oraz wiaty o wymiarach 4,0 x 4,20 m (przy ścianie wschodniej budynku) usytuowanego na w/w działce nr [...] w miejscowości S., gmina [...] (załącznik nr 1 i 2). W uzasadnieniu wskazano, iż podczas kontroli z dnia 21.09.2012 r. oraz oględzin z dnia 22.11.2012 r. ustalono, że budynek gospodarczy na działce nr [...] jest w środkowej części - konstrukcji drewnianej, od strony zachodniej konstrukcji murowanej z bloczków betonowych, oraz dobudowanej wiaty od strony wschodniej. Wymiary budynku gospodarczego w rzucie : długość - ok. 14,34 m, szerokość od 2,80 m do 4,03 m. Wysokość budynku w części drewnianej wynosi ok. 4,20 m, a w części murowanej ok. 2,72 m. Wymiary wiaty po rozstawie słupków ok. 4,17 x 4,03 m oraz wysokości ok. 5,0 m. Stwierdzono brak fundamentów pod słupami. Dach wszystkich części obiektu jest jednospadowy o różnych kątach nachylenia. Pokrycie dachów jest wykonane z papy oraz arkuszy blachy. Stwierdzono również, że drewniane konstrukcyjne elementy obiektu są zniszczone, występują zawilgocenia oraz wykwity pleśni i grzybów, ściana północna budynku w części drewnianej jest mocno zniszczona i nieszczelna. Konstrukcja wiaty - zadaszenie na słupkach drewnianych i profili stalowych jest niestabilna, a pokrycie nieszczelne. Budynek jest usytuowany wzdłuż granicy działki nr [...]. Przedmiotowy obiekt jest użytkowany jako budynek gospodarczy, a wiata przeznaczona do przechowywania materiałów budowlanych. Wg oświadczenia właściciela, co nie zostało zakwestionowane część drewniana budynku powstała w latach 60-ych ub. wieku, natomiast w latach 70-ych dobudowano część murowaną jako kurnik. W roku 1995 od strony wschodniej budynku została dobudowana wiata. Właściciel nie dysponuje dokumentami, potwierdzającymi legalność powstania budynku gospodarczego oraz dobudowanej wiaty. Wobec tego PINB wydał postanowienie nr [...] z dnia 10.12.2012r. zobowiązujące właściciela do dostarczenia inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej z oceną stanu technicznego budynku. Wymagana dokumentacja techniczna została dostarczona dnia 27.05.2013 r. oraz uzupełniona dnia 14.01.2014 r. Do akt sprawy dołączono inwentaryzację architektoniczno -budowlaną oraz ocenę stanu technicznego obiektu, sporządzoną przez inż. J. P. (upr. bud. nr [...]). Autor ekspertyzy technicznej, analizując stan techniczny budynku gospodarczego, oceniła stan techniczny części budynku o konstrukcji drewnianej jako zły, w tym zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz stwarzający zagrożenie przeciwpożarowe dla samego siebie jak i budynków sąsiadujących, z uwagi na wiek budynku i zużycie-spękanie, miejscowe zmurszenie drewna powodują zagrożenie dalszego użytkowania. Nadto, iż budynek od strony elewacji południowej posiada duży otwór w ścianie zewnętrznej, wobec tego istnieje potencjalne zagrożenie podmuchu wiatru, który może naruszyć stateczność zużytych elementów konstrukcji co może doprowadzić do zawalenia się budynku. Natomiast, część budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej może być bezpiecznie użytkowana, jedynie należy zadbać o estetykę budynku. Wobec tego po analizie organ nadzoru budowlanego uznał, iż budynek gospodarczy z dobudowaną wiatą nie spełnia warunków określonych w art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy 24 października 1974r. - Prawo budowlane. Z uwagi na zakres nieprawidłowości nie jest możliwe zastosowanie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawa budowlanego, tj. nakazanie wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. W ocenie PINB roboty budowlane, które należałoby wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, wymagają opracowania projektu budowlanego i zatwierdzenia go przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w drodze decyzji - w zależności od woli inwestora na przebudowę lub odbudowę całości lub części obiektu. Stąd nałożono obowiązek wykonania rozbiórki części drewnianej budynku gospodarczego. Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. M. wskazując, iż ze sporządzonej opinii jaką organ wziął pod uwagę wynika jednak, że obiekt nadaje się do remontu ze względu na zachowanie elementów nośnych konstrukcji, a także zabezpieczenie środkami ogniochronnymi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 28 maja 2015r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał właścicielowi W. M. wykonanie rozbiórki części drewnianej budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 4,00m x 10,85m oraz wiaty o wymiarach 4,00m x 4,20m (zlokalizowanej przy ścianie wschodniej budynku), usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości S., gmina [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż powodem uchylenia było umieszczenie w decyzji I instancji informacji o załącznikach nr 1 i 2, które faktycznie nie występują zarówno w treści samej decyzji ani w aktach PINB. Organ podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i dokonując oceny prawnej wskazał, iż PINB orzekł w swojej decyzji zarówno co do drewnianej części obiektu budowlanego jak i co do wiaty. Obiekty powstały, co nie jest kwestionowane przez strony niniejszego postępowania, pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie WINB, zalecenie wskazane w ekspertyzie technicznej mieści się w zakresie możliwych do wykonania w ramach art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. robót budowlanych. Ich zakres mieści się w pojęciu remontu (art. 3 pkt 8 tej ustawy - odtworzenie stanu pierwotnego, a niestanowiące bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym), zatem nie wymagają one wyrażonego w formie decyzji administracyjnej pozwolenia na budowę. Zakres tych robót nie wskazuje również, iż w ich wyniku może dojść do odbudowy obiektu budowlanego (czyli do budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 tej ustawy). Taki wniosek poparty jest treścią wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt: II SA/Po 459/14. Jednak powyższa okoliczność nie wpływa na ocenę możliwości jego legalizacji w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Z uwagi na to, iż przedmiotowy obiekt jest samowolą budowlaną, postępowanie organu nadzoru budowlanego ukierunkowane jest na osiągniecie celu w postaci wyeliminowania stanu niezgodności obiektu z przepisami prawa. W czasie badania przesłanek umożliwiających legalizację samowolnie wybudowanego obiektu organ stosuje przepisy aktualne, gdyż proces legalizacji zawsze ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dlatego przy ocenie, czy możliwe do dokonania zmiany i przeróbki doprowadzą do stanu zgodnego, z prawem zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt: II SA/Bd 71/13). Orzecznictwo sądowoadministracyjne określa, iż przez niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r.) należy rozumieć takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 tej ustawy z uwagi na przykład na lokalizację obiektu (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt: II SA/Bk 81/11). Organ odwoławczy wskazał także na przepisy przeciwpożarowe § 226 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ, posiłkując się uwierzytelnioną kserokopią inwentaryzacji powykonawczej budynków wraz z przestrzennym rozmieszczeniem elementów zagospodarowania, przyjętej do państwowego zasobu kartograficznego w dniu 23 sierpnia 2012 r. (k. 9 akt PINB) dokonał pomiaru od przedmiotowego obiektu do budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] w S., stwierdzając, iż odległość ta wynosi ok. 5m, przy minimalnej dopuszczalnej odległości zawartej w warunkach technicznych - 8m (która z uwagi na drewnianą konstrukcję ścian przedmiotowego budynku powinna ulec zwiększeniu o 50% przy założeniu, że ściany oraz przekrycie dachu budynku mieszkalnego nie jest wykonane z materiału rozprzestrzeniającego ogień lub o 100% jeżeli te elementy budynku mieszkalnego są wykonane z materiału rozprzestrzeniającego ogień. Występowanie w/w odległości uniemożliwia w ocenie WINB legalizację obiektu bowiem budynek przez samą swoją lokalizację narusza przepisy przeciwpożarowe, a tym samym wypełnia przesłankę zawartą w art. 37 ust. 1 pkt 2, co obliguje organ do orzeczenia rozbiórki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył W. M., podnosząc, iż inwentaryzacja budynku gospodarczego została przeprowadzona rzetelnie, i dokładnie odzwierciedla stan przedmiotowego budynku o czym świadczy fakt iż WINB powołuje się na niniejszą ekspertyzę, przy pominięciu uwag i wniosków zawartych na str. 33, 34, 35 ekspertyzy, gdzie jest mowa jakie prace należy wykonać aby budynek spełniał wymogi budowlane, techniczne, estetyczne i nadawał się do użytkowania. Skarżący zarzucił także, iż wymiary budynku podane w uzasadnienie WINB są niezgodne ze stanem faktycznym i załączoną dokumentacją techniczną. Budynek gospodarczy wybudowany jest w strefie budynków rolno gospodarczych i w bliskim sąsiedztwie (kilka metrów) znajdują się budynki o podobnym wyglądzie, wykonane z podobnych materiałów, stąd nie szpeci on otoczenia. Bliskie sąsiedztwo budynku mieszkalnego w stosunku do budynku gospodarczego jest niesprawdzonym i nierzetelnym argumentem, gdyż w sprawie budynku mieszkalnego toczy się postępowanie w PINB w sprawie legalności jego budowy. Budynek mieszkalny postawiony jest w granicy działki, i ze względu na zadaszenie, dodatkowo otwory okienne i drzwiowe wychodzące na posesję skarżącego, budynek nie spełnia podstawowych przepisów Prawa Budowlanego, stąd nie może być powodem nakazania wyburzenia innego budynku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nie uwzględnienia skargi, Sąd ją oddala. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zawarte w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z ustaleń organu jednoznacznie wynika i zresztą nie było to przez skarżącego kwestionowane, że sporny budynek wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej, a nadto sporna decyzja o nakazie rozbiórki dotyczy tylko części drewnianej budynku gospodarczego o wskazanych w decyzji wymiarach oraz wiaty przy ścianie wschodniej budynku, a nie innych części murowanych tego budynku. Stąd jedynie w zakresie w/w części drewnianych uwagi i wnioski zawarte w inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej oraz ocenie stanu technicznego obiektu były przez skarżony organ oceniane pod kątem przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.) przy wydaniu decyzji rozbiórkowej. Fakt samowoli budowlanej przedmiotowego obiektu, skutkuje trafnością zastosowania przez organ przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Sądu, skoro obiekt powstał w latach sześćdziesiątych, to skarżony organ prawidłowo zastosował ustawę Prawo budowlane z 1974r. Art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowił o tym, że obiekt budowlany, wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, podlega rozbiórce, jeżeli powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dopiero wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 w związku z postanowieniami w/w rozporządzenia, mogło otwierać drogę do legalizacji obiektu na podstawie art. 40 – po ewentualnym dokonaniu zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego prawem. Zdaniem Sądu, zarówno niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia jak i niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2) zostało prawidłowo ocenione przez skarżony organ. Zasadnie przyjęto w oparciu o przeprowadzone dowody w postaci zarówno oględzin, fotografii, jak i części wniosków z dokumentacji inwentaryzacyjnej przedstawionej przez skarżącego, iż nastąpiło naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. tj. jego legalizację. Niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia wystąpiły w niniejszej sprawie, o czym decyduje opis i fotografie dotyczące stanu budynku, który charakteryzuje się zniszczonymi elementami drewnianymi konstrukcji obiektu – zawilgocenia, pleśnie i grzyby, a także stanem poważnego zniszczenia i nieszczelności ściany północnej budynku oraz niestabilnością konstrukcji wiaty i zadaszenia, przy dosyć dużych gabarytach ze względu na wysokość ok. 5,0 m. Z uwagi na wiek budynku i zużycie – spękanie oraz miejscowe zmurszenie drewna stwarza to zagrożenie przeciwpożarowe dla samego budynku jak i budynków sąsiadujących. Budynek od strony elewacji południowej posiada duży otwór w ścianie zewnętrznej, wobec tego istnieje potencjalne zagrożenie podmuchu wiatru, który może naruszyć stateczność zużytych elementów konstrukcji co może doprowadzić do zawalenia się budynku. Elementy te, w ocenie Sądu, przesądzają, iż stan techniczny części budynku o konstrukcji drewnianej jest zły i zagraża w efekcie bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz dalszemu użytkowaniu. Dodatkowo przesłanka niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia została prawidłowo zinterpretowana przez skarżony organ poprzez zasadne odniesienie się do lokalizacji spornego obiektu, na co wskazuje się w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.11.2009r.- VII SA/Wa 558/09, wyrok WSA w Kielcach z 24.09.2008r. II SA/Ke 358/08; wyrok WSA w Gliwicach – I SA/GL 895/07 z 18.04.2008r; wyrok NSA z 19.08.1998r. – IV SA 1620/96). Istotne są w tym względzie przepisy przeciwpożarowe zawarte w § 226 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Dokonana przez skarżony organ analiza odległości jaka dzieli sporny budynek od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], na podstawie dokumentu inwentaryzacji powykonawczej budynków wraz z przestrzennym rozmieszczeniem elementów zagospodarowania, przyjętej do państwowego zasobu kartograficznego w dniu 23 sierpnia 2012 r. (k. 9 akt PINB) wskazuje, iż 5m, przy minimalnej dopuszczalnej odległości zawartej w warunkach technicznych - 8m, z uwagi na drewnianą konstrukcję ścian przedmiotowego budynku i wykonanie ich z materiału rozprzestrzeniającego ogień, również uniemożliwia legalizację obiektu ze względu właśnie na naruszanie przez samą swoją lokalizację przepisów przeciwpożarowych. Niezasadne przy tym jest powoływanie się w niniejszej sprawie przez skarżącego na nielegalność sąsiedniego budynku mieszkalnego i toczące się postępowanie w PINB w sprawie legalności jego budowy. W postępowaniu będącym przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy Prawo budowlane z 1974r., który to przepis nakazuje ze względów bezpieczeństwa dla ludzi i mienia do podjęcia przez organy nadzoru budowlanego działań mających na celu w pierwszej kolejności ochronę tych wartości. Wobec tego fatalny stan techniczny spornego budynku stwarzający niebezpieczeństwo pożaru lub zawalenia nie może być chroniony poprzez odwołanie się do okoliczności legalności sąsiedniego budynku mieszkalnego, która to kwestia jest dopiero badana w innym odrębnym postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze oddalono skargę.