VII SA/Wa 225/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] spółka akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie naruszenia przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz [...] spółka akcyjna z siedzibą w [...] kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) zwanej dalej k.p.a., art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 205b ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz.U. z 2013 r., poz. 1393), art. 5, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z 17 lutego 2004 r.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem", którą - w pkt I. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2014 r. oraz decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r., - w pkt II uchylił decyzję z dnia [...] maja 2014 r. w całości albo w części i w tym zakresie: - stwierdził naruszenie przez [...] S.A.; - określił zakres nieprawidłowości na naruszenie obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 2 rozporządzenia poprzez nieudzielenie H. W. zam. W [...] oraz C. T. informacji o przysługującym im prawach określonych przepisami rozporządzenia; - nałożył [...] S.A karę w łącznej wysokości 400,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w wyniku przeprowadzonych postępowań wszczętych na wniosek pasażerów lotu z dnia [...] stycznia 2013 r. na trasie [...] / [...] - [...] o oznaczeniu kodowym [...] wydał: - w dniu [...] marca 2014 r. decyzję znak: [...], którą stwierdzono naruszenie przez przewoźnika lotniczego - [...] art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia polegające na zaniechaniu obowiązku udzielenia A. K. oraz L. K. w czasie oczekiwania na alternatywny lot bezpłatnej pomocy w postaci posiłków, napojów, zakwaterowania w hotelu wraz z transportem oraz dwukrotnego dostępu do środków telekomunikacji oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia polegające na zaniechaniu obowiązku wręczenia pasażerom ulotki informującej o przysługujących im prawach oraz nałożył na [...] S.A. karę pieniężną w łącznej wysokości 800,- zł,; - w dniu [...] maja 2014 decyzję znak: [...], którą stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia, polegające na niewypłaceniu H. W. oraz C. T. odszkodowania w wysokości 600 euro oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia polegające na zaniechaniu obowiązku wręczenia pasażerom ulotki informującej o przysługujących im prawach, ustalił termin usunięcia w/w nieprawidłowości na 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na [...] S.A. karę pieniężną w łącznej wysokości 2.400,- zł,; - w dniu [...] czerwca 2014 r. decyzję znak: [...], którą stwierdzono naruszenie przez przewoźnika lotniczego - [...] art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia polegające na zaniechaniu obowiązku udzielenia J. K. w czasie oczekiwania na alternatywny lot bezpłatnej pomocy w postaci posiłków, napojów, zakwaterowania w hotelu wraz z transportem oraz dwukrotnego dostępu do środków telekomunikacji oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia polegające na zaniechaniu obowiązku wręczenia pasażerom ulotki informującej o przysługujących im prawach oraz nałożył na [...] S.A. karę pieniężną w łącznej wysokości 800,- zł, Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli: A. K. oraz L. K., J. K. oraz od każdej z ww. trzech decyzji [...] S.A. Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Urzędu Lotnictwa wskazał, że każda ze stron skarżących (pasażerów) posiadała rezerwację na lot z dnia [...] stycznia 2013 r. na trasie [...] / [...] - [...] o oznaczeniu kodowym [...]. Lot nie odbył się. Wskazał, że do odwołania lotu doszło w następstwie decyzji organu właściwego do certyfikacji, więc przewoźnik nie był zobowiązany do wypłaty odszkodowania za odwołanie lotu. Natomiast przewoźnik lotniczy nie wywiązał się z obowiązku opieki nad pasażerami, udzielenia informacji. Organ przytoczył treść art. 2 lit. 1, art. 5 ust. 1 lit. a, lit. b i lit. c, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1 i ust. 2, rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictw Cywilnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] S.A. z siedzibą w [...]. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego: a. 138 § 1 k.p.a. poprzez brak sprecyzowania przez organ odwoławczy, czy uchylił decyzję organu I instancji w całości czy też w części, czy pozostawił ją w mocy; b. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez subiektywną ocenę sytuacji, niepopartą wcześniejszym zebraniem i rozpatrzeniem pełnego materiału dowodowego i uznanie, iż przewoźnik nie udzielił pasażerom skarżonego rejsu informacji o przysługującym im prawach, podczas gdy pełna ocena materiału dowodowego, prowadzi do twierdzeń przeciwnych; oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 2 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wyłożenie przez przewoźnika broszur o przepisach rozporządzenia na pulpitach stanowisk odprawy w porcie lotniczym nie stanowi poinformowania pasażerów o przysługujących im prawach i nie udowadnia braku naruszenia przez przewoźnika art. 14 ust. 2 rozporządzenia. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzje: z dnia [...] marca 2014 r., z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz z dnia [...] maja 2014 r. w zakresie naruszenia art. 14 ust. 2 rozporządzenia i nałożenia na przewoźnika kary oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, w dniu 3 grudnia 2015 r. pełnomocnik organu złożył do akt postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r., wydane na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. o sprostowaniu z urzędu zaskarżonej decyzję z dnia [...] września 2014 r. uznając, że zawiera ona oczywisty błąd pisarski. Usunięto w pkt II rozstrzygnięcia słowa "albo w części." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), cyt. dalej p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Pomimo wniesienia skargi na decyzję w części, Sąd dokonał oceny skargi pod względem zgodności z prawem sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), zwłaszcza że zaskarżona decyzja wskazuje dwie podstawy prawne, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. bez uszczegółowienia, która podstawa prawna jest właściwa do której części rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została wydana po połączeniu spraw na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek złożonych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy od trzech różnych decyzji. Stosownie do art. 62 k.p.a. organ może dokonać połączenia spraw. Przepis ten stanowi, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony, przy czym ujęte w tym przepisie tzw. współuczestnictwo formalne, polegające na łącznym prowadzeniu w wielu sprawach administracyjnych jednego postępowania, nie zwalnia organu z obowiązku wydania w każdej z tych spraw odrębnej decyzji. Ponadto nie jest możliwe zastosowanie wskazanego przepisu przy wielości spraw administracyjnych, jeżeli materialnoprawne podstawy działania organu i żądania wniosku są różne. Czym innym jest natomiast obowiązek wynikający z art. 131 k.p.a., na który to przepis powołał się organ informując strony z trzech różnych postępowań, że będzie prowadził jedno postępowanie. Na etapie postępowania odwoławczego brak jest już podstawy prawnej do łączenia spraw, połączenie spraw mogło odbyć się na etapie początkowym postępowania. Natomiast o wniesieniu odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) organ, stosownie do art. 131 k.p.a., winien zawiadomić strony, ale tylko strony a nie inne osoby, które organ uznał zupełnie bezpodstawnie za strony postępowania naruszając tym samym również przepis art. 28 k.p.a. O tym więc, czy mamy do czynienia z wielością stron w jednej sprawie, przesądza to, jaki wpływ wywrze rozpatrzenie danej sprawy administracyjnej na ukształtowanie sytuacji wszystkich podmiotów. Warunkiem uznania, że podmiot będzie stroną danej sprawy jest natomiast to, by rozstrzygnięcie ukształtowało jego sytuację prawną, a nie sytuację faktyczną. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Odnosząc się do przedmiotowej sprawy, o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od poszczególnych trzech decyzji winny być powiadomione strony poszczególnego postępowania a nie inne strony z innego postępowania. Na "sprawę administracyjną" składają się elementy podmiotowe – podmiot będący adresatem praw lub obowiązków, oraz elementy przedmiotowe – treść tych praw i obowiązków oraz podstawa faktyczna i prawna. Organ rozstrzygając zaskarżoną decyzją trzy sprawy administracyjne rozstrzygniętych indywidualnymi decyzjami naruszył art. 62 k.p.a. Jak już wskazano, w obowiązującym porządku prawnym brak jest podstawy do połączenia spraw na etapie postępowania odwoławczego. W rezultacie organ po połączeniu wszystkich wniesionych wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał zaskarżona decyzję, która jest zupełnie nieczytelna, niejasna, co uzasadnia postawienie również zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Sprostowanie jej postanowieniem wydanym w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie zmieniło tej oceny. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit c p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a.