II GSK 2176/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-21

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Anna Robotowska, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfy za zbiorowe odprowadzanie ścieków, oparta na algorytmie matematycznym uwzględniającym sezonowość i zróżnicowane ilości zrzutu ścieków, prowadzi do subsydiowania skrośnego w rozumieniu przepisów prawa?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo istnienie wątpliwości co do występowania subsydiowania skrośnego, wynikające z analizy materiału dowodowego, nie jest wystarczające do stwierdzenia naruszenia prawa. Brak jednoznacznego dowodu na subsydiowanie skrośne, czyli pokrywanie kosztów jednej grupy taryfowej przychodami innej, nie stanowi podstawy do uchylenia uchwały rady gminy zatwierdzającej taryfy.
Stan faktyczny
Rada Gminy [A.] podjęła uchwałę zatwierdzającą taryfy za zbiorowe odprowadzanie ścieków na rok 2010, opierając się na algorytmie matematycznym uwzględniającym sezonowość i zróżnicowane ilości zrzutu ścieków. Z. S. wniósł skargę, zarzucając naruszenie prawa, w tym subsydiowanie skrośne. Po wielokrotnych postępowaniach przed WSA i NSA, Sąd pierwszej instancji ponownie stwierdził naruszenie prawa, uznając, że sposób kalkulacji cen nie eliminował subsydiowania skrośnego. Rada Gminy i Spółka [B.] wniosły skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, oddalił skargę Z. S. i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Rady Gminy [A.] oraz [B.] Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 475/15 w sprawie ze skargi Z. S. na uchwałę Rady Gminy [A.] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe odprowadzanie ścieków 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia od Z. S. na rzecz Rady Gminy [A.] oraz [B.] Sp. z o.o. w S. kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 3 grudnia 2015 r. po rozpoznaniu skargi Z. S. na uchwałę Rady Gminy [A.] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe odprowadzenie ścieków na rok 2010, stwierdził że zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem prawa. I Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Rada Gminy w [A.], działając na podstawie art. 24 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) w skrócie: ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz w związku z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. Nr 142, poz.1591 z późn. zm.) w dniu [...] listopada 2009 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe odprowadzanie ścieków na rok 2010. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Z. S. (dalej: skarżący) wezwał Radę Gminy w [A.] do usunięcia naruszenia prawa wskazaną uchwałą podnosząc, że jest ona sprzeczna z prawem zarówno w zakresie wyodrębnienia grup taryfowych, jak też w zakresie zatwierdzenia przypisanych do tych grup cen jednostkowych za 1m3 oraz opłat abonamentowych. Rada Gminy w [A.] uchwałą z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu uchwały jako kryterium przynależności podmiotu do odpowiedniej grupy taryfowej przyjęto zasadę przyporządkowania użytkowników w oparciu o algorytm matematyczny zrzutu ścieków. Obliczenie zrzutu ścieków obejmuje średnioroczny 12-miesięczny zrzut ścieków przez poszczególne podmioty pomniejszony o wskaźnik korygujący 0,5 w porównaniu do uśrednionego okresu poza sezonem letnim (lipiec, sierpień, wrzesień) tj. pozostałe 9 miesięcy. Zgodnie z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, wyboru struktury rodzaju taryfy dokonuje się uwzględniając lokalne uwarunkowania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Organ podniósł, że na terenie Gmin [A.] i S. występuje specyfika sezonowości - 50% całości oczyszczonych ścieków w skali roku przyjmowana jest przez oczyszczalnię w sezonie letnim. Sezon letni na Mierzei Wiślanej obejmuje okres od lipca do września, w konsekwencji przez pozostałe 9 miesięcy urządzenia i obiekty kanalizacyjne są w niedużym stopniu obciążone. Biorąc pod uwagę art. 5 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przedsiębiorstwo kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń kanalizacyjnych do realizacji odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny. Z uwagi na powyższe pociąga to za sobą dodatkowe koszty utrzymania w gotowości urządzeń. Specyfika ta uzasadnia wprowadzenie zróżnicowanych opłat z podziałem na odbiorców, celem eliminacji tzw. finansowania skrośnego. Brak wprowadzenia zróżnicowanych opłat z podziałem na grupy taryfowe przerzucałby cały ciężar utrzymania infrastruktury przez odbiorców odprowadzających ścieki przez 12 miesięcy w roku. Z tych przyczyn Rada Gminy w [A.] uznała wezwanie Z. S. do usunięcia naruszenia prawa za bezprzedmiotowe i bezzasadne. Jej zdaniem zatwierdzone uchwałą Nr [...] taryfy za zbiorowe odprowadzanie ścieków spełniają warunki i wymagania określone przepisami ustawy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Z. S. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w [A.] z dnia [...] listopada 2009 r. podnosząc, iż rażąco narusza ona prawo. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 377/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie Sądu wyodrębnienie taryfowej grupy odbiorców w myśl przepisu art. 2 pkt 13 ustawy następuje na podstawie charakterystyki odprowadzanych ścieków, warunków zbiorowego odprowadzania ścieków, a także sposobu rozliczeń za świadczone usługi. Natomiast wykorzystanie algorytmu matematycznego jest niczym innym, jak uzależnieniem wysokości stawki za odprowadzanie ścieków od ilości zrzutu tych ścieków przez poszczególnych odbiorców. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1080/11 orzekając na skutek skargi kasacyjnej Rady Gminy [A.] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA trafny był zarzut naruszenia przez Sąd art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Brak w aktach sprawy pisemnego stanowiska wójta (burmistrza, prezydenta miasta) nie oznacza automatycznie, że organ nie dokonał czynności nakazanych przepisem art. 24. ust. 4 ustawy. W ocenie NSA zasadny był także zarzut naruszenia przez WSA art. 2 pkt 13 ustawy. Sąd administracyjny nie może "nakazywać" zastosowania określonej taryfy, bowiem to przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne dokonuje wyboru struktury i rodzaju taryfy, na podstawie kryteriów, o których mowa w § 13 ust. 2 i 3 rozporządzenia, o czym jednoznacznie stanowią przepisy §§ 13 i 14 rozporządzenia. Wyrokiem z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 881/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę Z. S.. Sąd stwierdził, że organ (wójt Gminy [A.]) dokonał czynności nakazanych przepisem art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, a Naczelny Sąd Administracyjny uchylając poprzedni wyrok WSA, przesądził, że uchwała jest zgodna z prawem materialnym, jako że nie narusza ani art. 2 pkt 13 ustawy, ani też § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Powyższe orzeczenie, na skutek skargi kasacyjnej Z. S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1557/12 uchylił i przekazał sprawę WSA do ponownego rozpoznania. Sąd kasacyjny wskazał, że WSA przeprowadzi prawidłową ocenę, czy w przedmiotowej sprawie taryfowe ceny i stawki opłat zostały skalkulowane i zróżnicowane w taki sposób, że zapewniają eliminację subsydiowania skrośnego. Wyrokiem z 3 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 707/12 WSA w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, a NSA orzeczenie to następnie wyrokiem z 21 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2574/13 uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał zbadanie, czy nie zachodzi subsydiowanie skrośne, w tym dokonanie oceny całości uregulowań przyjętych w taryfach i argumentów, które legły u podstaw takiego wyboru, w szczególności przy ocenie wyeliminowania, bądź nie, subsydiowania skrośnego. Zaskarżonym wyrokiem z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 475/15 WSA w Gdańsku stwierdził, że zaskarżona uchwała Rady Gminy [A.] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] podjęta została z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu treść zaskarżonej uchwały, a w szczególności jej uzasadnienie nie wskazują, by sposób obliczenia wysokości cen i opłat abonamentowych dla poszczególnych trzech grup odbiorców tych usług na terenie gminy [A.] eliminował subsydiowanie skrośne poszczególnych grup taryfowych odbiorców usług odbierania ścieków zabronione przez § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosków o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. WSA wskazał, że dołączona do uchwały tabela wskazuje, że ze względu na specyfikę terenu objętego działalnością Spółki [B.], tj. sezonowość działalności większych usługobiorców (Spółki) jak i zależność tej działalności od pogody, kalkulację cen i stawek abonamentowych oparto o algorytm matematyczny zrzutu ścieków, pomniejszony o wskaźnik korygujący 0,5 w porównaniu do uśrednionego okresu poza sezonem letnim i zaproponowano różną cenę jednostkową za 1 m3 ścieków i różną stawkę abonamentową w zależności od ilości odprowadzanych ścieków, jakości i charakteru korzystania z obiektów (w celach wypoczynkowych, zarobkowych) (zob. uzasadnienie do uchwały). W ocenie Sądu zaskarżona uchwała podjęta została zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. dotyczących subsydiowania skrośnego między poszczególnymi grupami odbiorców usług; nie została w należyty sposób sprawdzona przez Wójta Gminy [A.], jak również podjęto ją z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Rada Gmina [A.] oraz uczestnik postępowania [B.] Sp. z o.o. w [A.], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) w skrócie: p.p.s.a.: a) naruszenie prawa materialnego poprzez: 1. błędną wykładnię § 19 ust. 2 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosków o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886), w skrócie: rozporządzenia z 28 czerwca 2006 r. polegające na błędnym uznaniu przez Sąd, że uzasadnienie wniosku o zatwierdzenie taryfy winno zawierać kalkulację cen i stawek opłat zawierającą wszelkie dane niezbędne do weryfikacji zgodności taryfy określonej przez przedsiębiorstwo z prawem, w szczególności zaś winna wskazywać na sposób, w jaki przedsiębiorstwo zapewniło warunki dla wyeliminowania subsydiowania skrośnego, podczas gdy z treści przepisu § 19 ust. 2 rozporządzenia taki obowiązek nie wynika; 2. naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez błędne przyjęcie, że kalkulacja cen i stawek opłat dołączona do wniosku o zatwierdzenie taryfy przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, bez szczegółowego uzasadnienia w jaki sposób przedsiębiorstwo zapewniło warunki dla wyeliminowania subsydiowania skrośnego wyklucza możliwość sprawdzenia, czy taryfa została opracowana zgodnie z przepisami ustawy, a więc także w zakresie spełnienia wymogu eliminowania subsydiowania skrośnego, podczas gdy żaden z przepisów prawa nie zabrania gromadzenia przez organy gminy dodatkowych materiałów, czy dokumentów uzasadniających zatwierdzenie taryfy, a wójt mógł osobiście zlecić przeprowadzenie stosownych analiz, a następnie wysłuchać ich zreferowania i przedstawienia na komisji przed sesją Rady Gminy; 3. naruszenie art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 20 ust. 4 pkt 1 i art. 24 ust. 4 o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz § 58 Statutu Gminy [A.] poprzez błędne uznanie, że uzasadnienie przedmiotowej uchwały winno być podpisane przez przewodniczącego Rady Gminy [A.] oraz poprzez uznanie, że uzasadnienie to nie może być podpisane przez Wójta Gminy; b) naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 4. art. 133 p.p.s.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, w szczególności nieuwzględnienie znajdującej się w tych aktach kalkulacji, z której wynika zasadność zróżnicowania taryf za odprowadzane ścieki w poszczególnych grupach odbiorców, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego wniosku, że ocena zgodności z prawem taryfy określonej we wniosku, przeprowadzona zarówno przez Wójta Gminy [A.], jak również przez Radę Gminy [A.] ma charakter oceny iluzorycznej, albowiem zarówno Wójt, jak i radni w ocenie Sądu nie dysponowali niezbędnymi danymi do stwierdzenia czy taryfa prowadzi do subsydiowania skrośnego, czy też do jego wyeliminowania; 5. art. 190 p.p.s.a. przez niezastosowanie się przez WSA w Gdańsku do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2015 r. sygn. II OSK 2574/13, w szczególności poprzez niezbadanie, czy zachodzi subsydiowanie skrośne. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie: organ Gminy i Spółka wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie procesowym Z. S. (osobiście) wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty są zasadne choć nie można podzielić wszystkich argumentów i wniosków w niej sformułowanych. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że w tej sprawie zaskarżony wyrok jest czwartym wyrokiem wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po trzykrotnym uchyleniu poprzednich wyroków Sądu pierwszej instancji i przekazywaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W każdym z poprzednio wydanych wyroków NSA (z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1080/11; z dnia 25 września 2012 r., II OSK 2574/13; z dnia 21 maja 2015 r., II OSK 2574/13) przedstawione były oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania, które wiązały Sąd pierwszej instancji i Naczelny Sąd Administracyjny. Łączna analiza wskazanych wyroków NSA prowadzi do wniosku, że ponownie rozpoznając sprawę, po wyroku NSA z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2574/13, jedyną kwestią, która wymagała wyjaśnienia i oceny było to, czy ceny za odprowadzanie ścieków i stawki opłaty abonamentowej w taryfie za zbiorowe odprowadzanie ścieków na rok 2010 zatwierdzonej wskazaną uchwałą z dnia [...] listopada 2009 r. powodują subsydiowanie skrośne w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r., przy czym wyjaśnienie i ocena tej kwestii powinna być dokonana nie tylko na podstawie uchwały i jej uzasadnienia, ale także na podstawie całego materiału dowodowego, który jest zgromadzony i może być zgromadzony w toku postępowania sądowego. Inne kwestie związane z oceną legalności zaskarżonej uchwały, w tym kwestie proceduralne dotyczące wydania zaskarżonej uchwały, zostały już ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednich prawomocnych wyrokach tego sądu. Jakkolwiek Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nadzwyczaj obszernie przytoczył rozważania i oceny zawarte w poprzednich wyrokach NSA, to jednak nie uwzględnił w pełni tych ocen. Dotyczy to w szczególności zakwestionowania zaskarżonej uchwały z tego powodu, że uchwała jest podpisana przez przewodniczącą Rady Gminy, natomiast pod uzasadnieniem uchwały i załącznikiem brak jakiegokolwiek podpisu, z tym że są również w aktach egzemplarze uchwały, na których pod uzasadnieniem jest podpis Wójta Gminy. W ocenie Sądu pierwszej instancji oznacza to, że doszło do naruszenia § 58 statutu Gminy [A.], który stanowi, że uchwały Rady podpisuje przewodniczący Rady, oraz art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a także art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym. Stanowisko to jest wadliwe, ale także wyrażone w sposób całkowicie niezrozumiały, co uzasadnia uwzględnienie przytoczonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji. Jeżeli nie jest kwestionowane to, że zaskarżona uchwała Rady Gminy [A.] z dnia [...] listopada 2009 r. została podjęta przez Radę, podpisana przez przewodniczącą Rady Gminy D. M., to nie można zakwestionować legalności tej uchwały tylko z tego powodu, że nie zostało podpisane przez przewodniczącą Rady uzasadnienie tej uchwały. Uzasadnienie uchwały Rady Gminy nie jest częścią uchwały i brak podpisu pod uzasadnieniem uchwały nie może samo przez się skutkować oceną, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 133 i art. 190 p.p.s.a. oraz art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a także § 19 ust. 2 w związku z § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. są uzasadnione o tyle, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał takiej oceny, czy zatwierdzone w taryfie ceny i stawki opłat powodują subsydiowanie skrośne w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia, tj. pokrywanie kosztów dotyczących jednej z grup taryfowych odbiorców usług przychodami pochodzącymi od innej taryfowej grupy odbiorców. Wbrew twierdzeniu podnoszonemu w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji przedstawił taką ocenę, jednakże ocena ta nie uwzględnia w pełni stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z dnia 21 maja 2015 r. II OSK 2574/13, pomimo że został zgromadzony obszerny materiał dowodowy i obszerne wyjaśnienia stron. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdza się, że "treść zaskarżonej uchwały, a w szczególności jej uzasadnienie nie wskazują, by sposób obliczenia wysokości cen i opłat abonamentowych dla poszczególnych trzech grup odbiorców tych usług na terenie Gminy [A.] eliminował zabronione przez § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia subsydiowanie skrośne poszczególnych grup taryfowych odbiorców usług odbierania ścieków. Wręcz przeciwnie, tak uzasadnienie jak i dołączona do uchwały tabela wskazują, że ze względu na specyfikę terenu objętego działalnością Spółki "[B.]", tj. sezonowość działalności większych usługobiorców (Spółek) jak i zależność tej działalności od pogody, kalkulację cen i stawek abonamentowych oparto o algorytm matematyczny zrzutu ścieków, pomniejszony o wskaźnik korygujący 0,5 w porównaniu do uśrednionego okresu poza sezonem letnim i zaproponowano różną cenę jednostkową za 1 m3 ścieków i różną stawkę abonamentową w zależności od ilości odprowadzanych ścieków, jakości i charakteru korzystania z obiektów (w celach wypoczynkowych, zarobkowych)". Takie rozumowanie przedstawione przez Sąd pierwszej instancji nie było w żadnym razie wystarczające do stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa, przy czym nie wskazano wprost jaki przepis został naruszony przez Radę Gminy, można bowiem jedynie przypuszczać, że w ocenie Sądu pierwszej instancji został naruszony przepis § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 28 czerwca 2006 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, ale także mając na uwadze, że został uchylony już czwarty wyrok wydany w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji oraz to, że okoliczności dotyczące istoty sprawy są dostatecznie wyjaśnione w stanowiskach prezentowanych przez strony oraz zgromadzony materiał dowody, rozpoznał skargę na podstawie art. 188 p.p.s.a. Skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., ponieważ brak jest wystarczających podstaw do stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem przepisów prawa. W zakresie zakreślonym poprzednio wydanymi w tej sprawie wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, istota sprawy sprowadza się do tego, czy można stwierdzić, że ceny i opłaty w taryfie zatwierdzonej zaskarżoną uchwałą powodują subsydiowanie skrośne w rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia z 28 czerwca 2006 r., polegające na tym, że pokrywanie kosztów dotyczących jednej z grup taryfowych odbiorców usług następuje z przychodów pochodzących od innej grupy odbiorców. Takie stwierdzenie nie może opierać się tylko na tym, że sposób kalkulowania i różnicowania cen i stawek opłat przedstawiony przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie pozwala w sposób jednoznaczny wykluczyć, że przyjęte ceny i opłaty dla poszczególnych grup odbiorców taryfowych powodują pokrywanie kosztów dotyczących jednej grupy odbiorców przychodami innej grupy odbiorców. W okolicznościach tej sprawy chodzi przecież o trudne do precyzyjnego określenia czynności wynikające zarówno z różnego korzystania z urządzeń kanalizacyjnych w czasie przez poszczególne grupy odbiorców, jak i prowadzenia różnej działalności przez odbiorców poszczególnych grup. Ponadto z materiałów zgromadzonych w sprawie oraz wyjaśnień stron wynika, że kalkulowanie cen i stawek opłat opiera się na prognozach, przy czym ma to służyć także motywowaniu odbiorców usług do racjonalnego korzystania z wody i ograniczenie zanieczyszczania ścieków. Analiza dokumentów zgromadzonych w tej sprawie, a w szczególności tabel dołączonych do wniosku oraz wyjaśnień przedstawionych w stanowiskach stron nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że zatwierdzone ceny i stawki opłat w taryfie na 2000 r. powodują subsydiowanie skrośne, a można jedynie mówić o wątpliwościach co do tego. Trafne jest stanowisko organu, że wymóg zapewnienia eliminacji subsydiowania skrośnego, o którym mowa w § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 28 czerwca 2006 r., nie może być rozumiany w ten sposób, że zostanie to wykazane ponad wszelką wątpliwość w uzasadnieniu uchwały albo we wniosku przedsiębiorstwa, które występuje o zatwierdzenie taryfy. Problem w tej sprawie polega właśnie na tym, że zgromadzony materiał pozwala jedynie na wnioskowanie, bo nie można na jego podstawie jednoznacznie stwierdzić, że konsekwencją zatwierdzonych cen i opłat jest subsydiowanie skrośne odbiorców grupy I przez odbiorców grupy II i III. To zaś nie jest wystarczające do uznania, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem § 13 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 28 czerwca 2006 r. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Mając na względzie szczególne okoliczności sprawy, a przede wszystkim z uwagi na długotrwałość postępowania sądowego spowodowaną wielokrotnym rozpoznawaniem tej sprawy przez sądy administracyjne, należało odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego wywołanego rozpoznawaną skargą kasacyjną na podstawie art. 207 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło