VI SA/Wa 935/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-03
Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Jacek Fronczyk, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując odwołanie od decyzji wydanej przed wejściem w życie nowej ustawy, powinien zastosować przepisy uchylone, czy też przepisy nowej ustawy, jeśli ustawa nowa nie zawiera przepisów przejściowych, a przepisy wspólnotowe nie mają zastosowania do sytuacji powstałych przed ich wejściem w życie?Ratio decidendi
W przypadku braku przepisów przejściowych w ustawie nowej, należy przyjąć zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że istnieją ważne racje systemowe lub aksjologiczne przemawiające przeciwko temu. Milczenie ustawodawcy w kwestii przepisów intertemporalnych należy interpretować jako wolę stosowania nowego prawa. Przepisy wspólnotowe, nawet jeśli regulują te same kwestie, nie mają zastosowania do sytuacji powstałych przed ich wejściem w życie, jeśli nie zawierają przepisów przejściowych.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadził kontrolę napoju alkoholowego na bazie piwa "C.", stwierdzając szereg nieprawidłowości w oznakowaniu, które sugerowały, że produkt jest napojem winiarskim. W związku z tym wydano decyzję zakazującą wprowadzania produktu do obrotu. Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym stosowanie przepisów, które w międzyczasie zostały uchylone.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz P. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] października 2014 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] (dalej Wojewódzki Inspektorat), działając na podstawie upoważnienia nr [...] z [...] października 2014 r., wydanego przez Wojewódzki Inspektorat, przeprowadzili w związku
z wniesioną skargą, kontrolę w zakresie jakości handlowej napoju alkoholowego
na bazie piwa musujący gazowany pod nazwą C. (dalej C.), produkowanego przez spółkę P. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] (dalej spółka, skarżąca).
W toku przeprowadzonej kontroli, w celu sprawdzenia poprawności oznakowania, pobrano próbki z partii produktu C., alk. 8% vol., 700 ml, wielkość partii magazynowej 1.168 szt., tj. 817,6 l, kraj pochodzenia: Polska, numer partii: brak.
Przeprowadzona kontrola oznakowania wykazała następujące nieprawidłowości, a mianowicie:
- kształt butelki, sposób zabezpieczenia folią aluminiową oraz umieszczenie przez producenta paska papieru imitującego banderolę sugeruje, że produkt jest fermentowanym musującym napojem winiarskim, co narusza art. 4 ust. 1 w związku z art. 5 w związku z art. 6 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 669 ze zm.; dalej "ustawa o jakości") w związku
z art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.
o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.; dalej "ubżż.");
- oznakowanie produktu, w tym zapisanie części nazwy handlowej cyrylicą,
tj. "[...]" oraz zastosowanie określenia "C." sugeruje, że jest to wyrób winiarski importowany z [...], co narusza art. 4 ust. 1 w związku
z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w związku art. 46 ust. 1 pkt 1 ubżż.;
- zastosowanie w nazwie określenia musujący, wskazujące na inny rodzaj produktu, co narusza art. 4 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w związku art. 46 ust. 1 pkt 1 ubżż.,
- brak numeru partii produkcyjnej – zgodnie z informacją umieszczoną
w oznakowaniu produktu, numer partii określa numer banderoli, jednak pasek papieru imitujący banderolę nie posiada żadnego numeru, co stoi w sprzeczności
z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości w związku z § 2 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych;
- brak określenia "najlepiej spożyć przed końcem..." poprzedzającego datę minimalnej trwałości oznakowanej miesiącem i rokiem, co narusza 4 ust. 1 ustawy
o jakości w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych.
Ponadto stwierdzono rozbieżność pomiędzy przedłożonymi dokumentami produkcyjnymi a atestami, tj. brak w karcie kupażu i metryczce nastawu informacji
o dodatku chmielu, która to informacja znajduje się w oznakowaniu wyrobu oraz brak informacji o dodatku substancji konserwujących, która również znajduje się
w oznakowaniu produktu. Zwrócono również uwagę na niejednoznaczną datę minimalnej trwałości – nacięcie na butelce znajduje się pomiędzy rokiem 2014
a 2015, czego nie uznano za nieprawidłowość z uwagi na skrócenie ww. daty, co nie wprowadza konsumenta w błąd.
W odniesieniu do stwierdzonej rozbieżności pomiędzy kartą kupażu
i metryczką nastawu, jak również do nieprecyzyjnego wskazania daty minimalnej trwałości, organ I instancji uznał wyjaśnienia producenta złożone w tym zakresie.
Jak ustalono w czasie kontroli, wyprodukowana partia obejmowała 3.186 szt., z czego sprzedano 2.016 szt. W związku z tym, w dniu [...] października 2014 r. dokonano zabezpieczenia partii produktu – C., alk. 8%, vol. 700 ml, wielkość partii magazynowej 1.168 szt., tj. 817,6 l, numer partii: brak.
Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] (dalej Wojewódzki Inspektor) w dniu
[...] października 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i zakończył je wydaniem w dniu [...] października 2014 r. decyzji zakazującej wprowadzenia
do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, wyprodukowanego i wprowadzonego do obrotu przez spółkę, tj. napoju C.,
alk. 8%, vol. 700 ml, wielkość partii magazynowej 1.168 szt., tj. 817,6 l, kraj pochodzenia: Polska, numer partii: brak. Jednocześnie w dniu [...] października
2014 r. Wojewódzki Inspektor zwolnił z zabezpieczenia partię ww. produktu.
Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie, zarzucając wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do zakazu wprowadzenia do obrotu przedmiotowego artykułu;
- art. 29 ust. 1 pkt 2 o jakości, poprzez jego niezastosowanie a poddanie artykułu rolno-spożywczego niewielkim zabiegom byłoby wystarczające, by osiągnąć cele określone w ww. ustawie;
- § 23 pkt 1 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, poprzez powołanie się na ten przepis, w sytuacji, gdy nie miał on zastosowania w sprawie;
- § 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, poprzez przyjęcie, że przedmiotowy artykuł nie spełnia wymogów tego przepisu;
- art. 4 ust. 1 w powiązaniu z art. 5 oraz art. 6 ust. 3 ustawy o jakości w związku
z art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 46 ust. 2 ubżż., poprzez błędne zastosowanie
i w konsekwencji przypisanie znacznie poważniejszych naruszeń, niż wynika to
z ustalonego stanu faktycznego.
Spółka postawiła też zarzut naruszenia przepisów postępowania, mających,
w jej ocenie, wpływ na wydanie decyzji, tj.:
- art. 6 w związku z art. 8 Kpa., poprzez naruszenie zasady zaufania organów władzy publicznej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób mający udowodnić zasadność wydanego zakazu, bez uwzględnienia okoliczności prawnych
i faktycznych;
- art. 80 Kpa., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;
- art. 77 § 1 Kpa., przez niezebranie oraz nierozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;
- art. 107 § 3 Kpa., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, która ma charakter "sprawozdawczy", w szczególności niewskazanie przyczyn nieuwzględnienia wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść spółki.
Podniosła również sprzeczność ustaleń organu I instancji z treścią zebranego materiału dowodowego.
Spółka wniosła o uwzględnienie odwołania, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Główny Inspektor), działając
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości w związku
z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1 ustawy o jakości oraz art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 16,
art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady prawa żywnościowego powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z dnia 1 lutego 2002 r., str. 1, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Główny Inspektor w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał na wstępie, że
z dniem 13 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r.
o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy
o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2014 poz. 1722), która uchyliła
m.in. przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47
i art. 48 ust. 1 tej ustawy. Niemniej jednak, jak podkreślił Główny Inspektor, uchylone przepisy miały zastosowanie w czasie przeprowadzonej przez organ I instancji urzędowej kontroli w spółce oraz w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Jak przypomniał Główny Inspektor, w niniejszej sprawie zostało zakwestionowane oznakowanie produktu o nazwie C. z uwagi na fakt, że zarówno kształt butelki, sposób zabezpieczenia jej za pomocą folii aluminiowej oraz umieszczenie paska papieru imitującego banderolę sugeruje, że ww. produkt jest fermentowanym napojem winiarskim.
Zdaniem Głównego Inspektora, organ I instancji słusznie wskazał, że zarówno kształt butelki (zupełnie niecharakterystyczny dla piwa lub też produktów powstałych na jego bazie), sposób zabezpieczenia szyjki za pomocą folii (łudząco podobny
do zabezpieczeń napojów winiarskich) oraz umieszczenie paska papieru imitującego banderolę, sugeruje konsumentowi, że ma on do czynienia z innym produktem (fermentowanym musującym napojem winiarskim), niż napój alkoholowy na bazie piwa. W ocenie Głównego Inspektora, wszystkie ww. elementy wprowadzają konsumenta w błąd, sugerując, że ma on do czynienia z fermentowanym napojem winiarskim.
Główny Inspektor przyznał rację organowi I instancji, że zapis C. sugeruje,
że produkt pochodzi z innego kraju niż Polska i w związku z tym wprowadza konsumenta w błąd co do pochodzenia produktu, gdyż zarówno określenie c./c. jest charakterystyczne nie tylko dla [...], ale innych państw. Zdaniem Głównego Inspektora, kwestia podniesiona w odwołaniu, że ww. nazwa jest nazwą handlową, nie jest w rozpatrywanej sprawie istotna.
Główny Inspektor podał, że samo wskazanie w oznakowaniu produktu danych producenta nie zwalnia z obowiązku umieszczania pozostałych danych w sposób rzetelny i zgodny z obowiązującymi przepisami.
Główny Inspektor stanął na stanowisku, że w przypadku napoju C. umieszczenie w oznakowaniu danych dotyczących producenta nie jest dla konsumenta jasnym przekazem co do miejsca pochodzenia produktu, zwłaszcza, że producentem może być podmiot nie produkujący faktycznie, tylko np. paczkujący albo wprowadzający produkt do obrotu na terytorium Polski. Dodał też, że określenie "musujące" jest charakterystyczne dla produktów winiarskich, stąd umieszczenie go może również sugerować konsumentowi, że ww. produkt należy do tej grupy napojów alkoholowych.
Główny Inspektor nie zgodził się z argumentacją spółki, że słowa "musujący"
i "gazowany" stanowią synonimy, stwierdzając, że gdyby określenia te faktycznie miały to samo znaczenie, niezrozumiałym jest wskazanie w nazwie produktu C. obu przymiotników, tj. Napój alkoholowy na bazie piwa musujący gazowany.
Jak podał Główny Inspektor, analiza oznakowania wykazała, że producent umieścił w oznakowaniu informację: "Data minimalnej trwałości", pod którą umieścił datę w formie "kalendarzyka", na którym za pomocą podłużnych nacięć wskazał miesiąc oraz rok. Zdaniem Głównego Inspektora, taka forma podania daty minimalnej trwałości nie tylko nie spełnia wymagań zawartych w § 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, ale również nie przekazuje konsumentowi precyzyjnej informacji na temat terminu, do którego produkt należy spożyć. Nadto, w ocenie Głównego Inspektora, brak umieszczenia informacji na temat numeru partii produkcyjnej narusza § 2 ww. rozporządzenia.
W ocenie Głównego Inspektora, stwierdzone nieprawidłowości nie wskazywały na zafałszowanie produktu w myśl art. 3 pkt 10 ustawy o jakości, nie mniej jednak
z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości należało zakazać wprowadzenia do obrotu ww. partii produktu.
Zdaniem Głównego Inspektora, by wprowadzić partię do obrotu, należałoby zmienić jej opakowanie i tak skonstruować nazwę, by produkt końcowy nie tylko nie wprowadzał w błąd co do jego tożsamości, jak również pochodzenia, ewentualnie
po pozostawieniu aktualnego opakowania w całości zmienić oznakowanie produktu, zwłaszcza zastosować nazwę zgodną z jego charakterem.
Główny Inspektor stwierdził, że stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE)
nr 178/2002 bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz,
z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.
W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora spółka postawiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:
- art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o jakości w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 Kpa. oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i art. 16 i 17 w związku z art. 52 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, poprzez nieproporcjonalną ingerencję w prawa skarżącego i zastosowanie najbardziej dotkliwego środka przewidzianego przez ustawę oraz niezastosowanie przepisu przewidującego łagodniejszą formę ingerencji w prawa jednostki, w sytuacji gdy poddanie artykułu rolno-spożywczego niewielkim zabiegom byłoby wystarczające dla osiągnięcia celów określonych w ustawie
o jakości, nie było konieczne wydanie zakazu wprowadzania do obrotu, a organ
nie wskazał dlaczego wykorzystanie tej formy reakcji byłoby niewystarczające
do osiągnięcia założonych celów;
- § 23 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten nie ma zastosowania w sprawie;
- § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, poprzez jego błędną wykładnię skutkująca przyjęciem, że kwestionowany artykuł nie spełnia wymogów określonych w tym paragrafie;
- art. 4 ust. 1 w powiązaniu z art. 5 oraz art. 6 ust. 3 ustawy o jakości, w powiązaniu
z art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 46 ust. 2 ubżż., poprzez błędną wykładnię
a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie skutkujące przypisaniem znacznie poważniejszych naruszeń przepisów niż wynika to z ustalonego stanu faktycznego;
- art. 45, art. 46, art. 48 ubżż. oraz art. 6 ust. 2 ustawy o jakości, poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy w dniu wydania decyzji przez organ drugiej instancji przepisy te już nie obowiązywały.
Skarżąca spółka postawiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:
- art. 6 Kpa., poprzez naruszenie zasady działania organów na podstawie przepisów prawa polegające na utrzymaniu decyzji o zakazie mimo braku obowiązywania podstawy prawnej do wydania zakazu w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, pomimo że przepisy w nowym brzmieniu są względniejsze dla strony;
- art. 6 w związku z art. 8 Kpa., poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania
do organów władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania w sposób mający jedynie udowodnić zasadność zakazu wprowadzenia do obrotu artykułu rolno- spożywczego, bez uwzględnienia okoliczności prawnych i faktycznych przemawiających za zastosowaniem bardziej łagodnego środka;
- art. 80 Kpa., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny oczywiście dowolnej, w szczególności wskutek nieuwzględnienia szeregu okoliczności przemawiających na korzyść spółki;
- art. 77 § 1 Kpa., poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
- art. 107 § 1 Kpa., poprzez brak wskazania pełnej podstawy prawnej decyzji organu odwoławczego, w szczególności w zakresie wskazania konkretnych przepisów dotyczących jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i ich naruszenia;
- art. 107 § 3 Kpa., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, które ma charakter wyłącznie sprawozdawczy i zmierzający do potwierdzenia słuszności zastosowania przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności brak wskazania przyczyn nieuwzględnienia wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść spółki.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazała w szczególności, że ustawa o zmianie ustawy o jakości oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie zawiera przepisów przejściowych, dlatego w dniu wydania decyzji organu I instancji brak było podstawy prawnej do jej wydania. Spółka uznała za nietrafną argumentację Głównego Inspektora, zgodnie z którą odmowa zastosowania nowych przepisów naruszyłaby zasadę lex retro non agit. Skarżąca podkreśliła, że Konstytucja nie zawiera zakazu retroaktywności prawa, wręcz przeciwnie, nakazuje stosować przepisy nowe, jeśli są one korzystniejsze dla strony. W opinii skarżącej, w niniejszej sprawie zmiany w prawie żywnościowym są korzystniejsze dla strony z uwagi
na zmiany w sankcjonowaniu w zakresie postępowań tożsamych z postępowaniem prowadzonym w niniejszej sprawie.
Jak podała skarżąca, organy Inspekcji Handlowej stosując zakaz wprowadzenia do obrotu zignorowały zasadę proporcjonalności, gdyż jest to najbardziej dotkliwy dla jednostki środek przewidziany ustawą, zwłaszcza że organ nie wskazał dlaczego wybór innego środka (np. zmiany oznakowania produktu) nie został zastosowany.
Skarżąca spółka, odnosząc się do kwestii oznakowania produktu C., wskazała na sprzeczność ustaleń organu I instancji z treścią zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego i stwierdziła, że odnotowane przez organ nieprawidłowości nie uzasadniają zakazu wprowadzenia tego produktu do obrotu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z [...] listopada 2015 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu ze zdjęć piw zagranicznych w podobnej butelce i o podobnym zamknięciu, jak
w kwestionowanym przez organ produkcie spółki oraz zdjęć etykiet i opisów krajowych piw, które sugerują, że produkt jest produktem innego kraju pochodzenia niż Polska, co nie ma miejsca w przypadku produktu należącego do spółki.
Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. Sąd na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądu w zakresie subsumpcji stanu faktycznego sprawy do określonych przepisów prawnych.
Na wstępie należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 w art. 8 wyraźnie stanowią, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Według tego przepisu prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom, b) fałszowaniu żywności oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd.
W pierwszej kolejności rozważenia wymagały zarzuty skargi skierowane pod adresem przepisów prawa zastosowanych przez organ.
Sąd wskazuje, że z dniem 13 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2014 r., poz. 1722 dalej ustawa zmieniająca), która uchyliła m.in. przepisy art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz przepisy art. 45 ust. 1 i 2, art. 46 , art. 47 i art. 48 ust. 1 ubżż. Zgodnie z art. 5 ustawy zmieniającej dokonane zmiany weszły w życie z dniem 13 grudnia 2014 r.
Przede wszystkim należy zauważyć, że ustawodawca wprowadzając zmianę przepisów nie uregulował kwestii intertemporalnych.
Sytuacja w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący:
Zarówno kontrola jak i decyzja organu I instancji zostały wydane przed 13 grudnia 2014 r., a więc miały niewątpliwie do nich zastosowanie przepisy w tym art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 ubżż, które zostały uchylone ustawą zmieniającą z dnia 7 listopada 2014 r.
Rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wskazał na zaistniałą zmianę przepisów i wyjaśnił, że w jego ocenie w sytuacji kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie. Przyjęcie stanowiska, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy krajowe i wspólnotowe, prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Na poparcie swoich twierdzeń organ przytoczył wyrok NSA. Szerzej powyższą kwestię organ omówił w odpowiedzi na skargę. W tym miejscu Sąd zauważa, że odpowiedź na skargę nie jest ani suplementem decyzji, ani jej uzupełnieniem i jako taka nie jest brana pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji. Wobec czego argumenty ponoszone przez organ w odpowiedzi na skargę, a przemawiające za zastosowaniem starych przepisów nie mogą być ocenione przez Sąd, gdyż nie są zawarte w zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie argumentacja organu w tym zakresie jest co najmniej niewystarczająca.
Sąd podziela stanowisko organu, że ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności, która to ustawa uchyliła art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 45 ust. 1 i 2, art. 46 i art. 47 oraz 48 ust. 1 ubżż nie zawiera przepisów przejściowych. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że organ winien stosować przepisy dotychczasowe.
Sam brak przepisów przejściowych nie przesądza samo przez się o luce w zakresie przepisów intertemporalnych. W kulturze prawnej zostały wykształcone reguły międzyczasowe, które znajdują zastosowanie w procesie stosowania prawa. Jeżeli brak jest wyraźnie wyrażonej w tej mierze woli ustawodawcy, sąd i inne organy stosujące prawo muszą kwestię intertemporalną rozstrzygnąć na podstawie tych właśnie reguł, mając wybór między zasadą działania ustawy dawnej i zasady bezpośredniego skutku ustawy nowej. W ocenie Sądu "Milczenie ustawodawcy" należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa.
W postanowieniu z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt SK 26/09 Trybunał Konstytucyjny powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku z 8 grudnia 2009 r., sygn. SK 34/08 wskazał, że w braku regulacji intertemporalnej należy przyjąć, że ustawodawca opowiedział się za bezpośrednim działaniem nowego prawa od momentu jego wejścia w życie do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy nawiązały się wcześniej.
W wyroku z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt K 3/10 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw zastosowaniu go przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.
Według ogólnej zasady prawa intertemporalnego, w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Zasadę taką tłumaczy się domniemaniem, że ustawa nowa powinna być lepszym odbiciem aktualnych stosunków normatywnych, bardziej dostosowanym do aktualnego stanu prawnego. Z całą pewnością jest ona wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później aniżeli wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny.
W wyroku z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt P 9/04 TK stwierdził, że zasada natychmiastowego (bezpośredniego) działania nowych przepisów do sytuacji istniejących w momencie ich wejścia w życie jest uznawana za podstawową regułę międzyczasową zarówno we współczesnej doktrynie, w prawie państw członkowskich, jak i w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. TSUE nadał zasadzie działania natychmiastowego charakter ogólnej zasady intertemporalnej. Nowe przepisy mają wtedy natychmiastowe zastosowanie do przyszłych skutków sytuacji, które powstały na podstawie dawnych przepisów.
Sąd wskazuje ponadto, że przepis art. 54 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 wskazuje, że środki spożywcze wprowadzone na rynek i opatrzone etykietą przed dniem 13 grudnia 2014 r., które nie spełniają wymogów niniejszego rozporządzenia, mogą pozostać w obrocie do czasu wyczerpania zapasów tych środków.
Tak więc nie jest słuszny argument organu z odpowiedzi na skargę, że w nowych przepisach - art. 7 ust. 1 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego, zostały uregulowane te same kwestie, co w uchylonym art. 6 ust. 2 ustawy o jakości i art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Uregulowania te są co prawda te same jednak zgodnie z art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia nie ma zastosowania do środków spożywczych wprowadzonych na rynek i opatrzonych etykietą przed 13 grudnia 2014 r.
Wobec powyższego w ocenie Sądu należy uznać, że w chwili orzekania przez organ II instancji brak było wzorca normatywnego do którego możnaby przyrównać stan prawny powstały w dacie kontroli, ponieważ stare przepisy tj. art. 6 ust. 2 ustawy o jakości oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zostały uchylone a przepisy nowe z uwagi na treść art. 54 ust. 1 rozporządzenia nie mają w sprawie zastosowania.
Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące przepisów intertemporalnych, organ orzekając ponownie rozpoznając sprawę oceni kwestie związane z zastosowaniem odpowiednich przepisów, a ocenę swą uzasadni w sposób umożliwiający jej kontrolę, mając na względzie treść art. 15 k.p.a. tj. to, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę w całości oraz fakt, że niewątpliwie obecne przepisy zastosowane do sprawy w toku są korzystniejsze dla skarżącego.
Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło