II OZ 541/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 563/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 563/15 w sprawie ze skargi W. [...] C. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania nałożonych obowiązków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 563/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 563/15 w sprawie ze skargi W. [...] C. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi W. [...] C. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązków, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł uczestnik postępowania M. G. Sąd powołał treść art. 176 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., stwierdzając, iż w § 2 powołanego przepisu ustawodawca wprowadził obowiązek zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia strony o zrzeczeniu się rozprawy. Sąd podkreślił, iż jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, stosownie do art. 177a p.p.s.a. Następnie Sąd wskazał, że zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku skargi kasacyjnej przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Sąd zaznaczył dalej, iż zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez zgłoszenie wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu kasacyjnie w dniu 3 lutego 2016 r. Termin do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej upływał z dniem 10 lutego 2016 r. W zakreślonym terminie uiszczono należny wpis sądowy, natomiast pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie zgłosił wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie ani nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 177 a i art. 178 p.p.s.a. postanowił o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. G., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia, polegający na stwierdzeniu, że zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez zgłoszenie wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, podczas gdy wskazanym i doręczonym zarządzeniem wezwano jedynie do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, jednak z innych przyczyn niż podniesione w zażaleniu. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) zmodyfikowała treść art. 176 p.p.s.a., stanowiącego podstawę rozważań poczynionych przez Sąd I instancji. Nowe brzmienie komentowanego przepisu oparte jest obecnie zasadniczo na rozwiązaniu przyjętym w art. 3984 KPC. Stosownie do § 1 przepisu art. 176 p.p.s.a. w znowelizowanym brzmieniu, skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. § 2 tego przepisu stwierdza zaś obecnie, iż poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W przepisie tym wyszczególniono również te elementy skargi kasacyjnej, których pominięcie stanowi usuwalny brak formalny. Potwierdza to brzmienie przepisu art. 177 a p.p.s.a., wprowadzonego ustawą z dnia 9 lipca 2015 r. ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1191), który to przepis znajduje zastosowanie także do skarg kasacyjnych wniesionych przed 1 września 2015 r. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W kontekście przedmiotowej sprawy na uwagę zasługuje wymóg o charakterze formalnym w postaci konieczności określenia na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej, czy strona wnioskuje o jej rozpoznanie na rozprawie, czy też zrzeka się prawa do rozprawy, gdyż rozwiązania tego nie przewidywał przepis art. 176 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. W ramach nowelizacji z dnia 9 kwietnia 2015 r. przyjęto regułę intertemporalną natychmiastowego skutku działania ustawy nowej, w związku z czym znowelizowane przepisy stosuje się w nowym brzmieniu również w postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, z pewnymi jednak wyjątkami. W szczególności, stosownie do art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepis art. 176 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym mu przez ustawę nowelizującą, nie ma zastosowania do postępowań wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. Ta bowiem norma w znowelizowanym kształcie znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniach sądowych wszczętych po dacie wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. W przedmiotowej sprawie skarga W. [...] C. została wniesiona do Sądu za pośrednictwem organu w dniu 14 maja 2015 r., na co wskazuje data stempla pocztowego. Podstawowym zaś skutkiem wniesienia skargi za pośrednictwem organu jest uruchomienie postępowania przed sądem administracyjnym. Z tą chwilą między skarżącym a organem, którego działanie lub bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) zakwestionowano, został rozpoczęty spór o legalność zaskarżonego aktu lub czynności (bezczynności), który ma zostać rozstrzygnięty orzeczeniem sądu. Z konstrukcji, że wniesienie skargi automatycznie wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne, wynika, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte zostało w dniu 14 maja 2015 r., a zatem przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. Okoliczność ta, w kontekście brzmienia art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., nie pozwala na przyjęcie, iż w niniejszej sprawie mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 176 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez powołaną ustawę nowelizującą. Oznacza to, iż w realiach niniejszej sprawy nie można uznać, że niezawarcie w skardze kasacyjnej wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy stanowiło brak formalny podlegający uzupełnieniu. Konsekwentnie zatem, niezastosowanie się przez skarżącego kasacyjnie do obowiązku nałożonego przez Sąd niezgodnie z obowiązującymi przepisami intertemporalnymi, nie powinno skutkować odrzuceniem wniesionej skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Nie zasądzono kosztów postępowania, ponieważ nie ma podstawy prawnej do ich zasądzenia w postępowaniu zażaleniowym.