II OSK 947/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-08

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Jerzy Stelmasiak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego powinny badać legalność wykonania przyłączy kanalizacyjnych do budynków, które zostały wybudowane wraz z kanalizacją na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w latach 70. XX wieku, mimo braku pełnej dokumentacji projektowej?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie legalności wykonania przyłączy kanalizacyjnych, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym decyzje o pozwoleniu na budowę z lat 70. XX wieku oraz wpisy w księgach inwentarzowych, wskazywał na legalność budowy budynków wraz z kanalizacją. Brak pełnej dokumentacji projektowej z uwagi na upływ czasu nie może dowodzić samowoli budowlanej ani niezgodności z prawem realizacji inwestycji, jeśli nie ma dowodów na wykonanie robót z naruszeniem warunków pozwolenia.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o zbadanie zgodności z prawem sieci kanalizacyjnej oraz modernizacji sieci ciepłowniczej. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając, że budynki wraz z kanalizacją zostały wybudowane legalnie na podstawie pozwoleń z lat 70. XX wieku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Wspólnoty, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organów i WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 lutego 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant: starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej budynków nr. [...],[...],[...],[...],[...] przy ul. M. w Cz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 813/15 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynków nr. [...],[...],[...],[...],[...] przy ul. M. w Cz. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie legalności wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia dniu 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 813/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej budynków nr [...],[...],[...],[...],[...] przy ul. M. w Cz. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynków przy ul. M. [...],[...],[...],[...],[...] w Cz. pismem z dnia 14 października 2013 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Będzinie o "zbadanie zgodności z prawem sieci kanalizacyjnej oraz dokonanej modernizacji sieci ciepłowniczej co. oraz c.w.u.". Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego PINB w Będzinie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zgodności z prawem wymiany sieci co. i c.w.u. i wybudowania sieci kanalizacyjnej przy ul. M. [...] -[...] -[...] -[...] -[...] w Cz. Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. Z. M. wniósł w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto pismem z dnia 27 lipca 2014 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł również Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...],[...],[...],[...],[...] w Cz. Decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] września 2014 r. nr [...] umorzono postępowania odwoławcze od powyższej decyzji PINB w Będzinie w części rozpatrującej odwołanie Z. M., który nie jest stroną w przedmiotowym postępowaniu. Następnie decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] organ drugiej instancji uchylił ww. decyzję organu powiatowego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu ŚWINB wskazał, iż organ pierwszej instancji nie zbadał legalności wykonania przyłącza kanalizacyjnego nieruchomości należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...],[...],[...],[...],[...]w Cz. W toku postępowania ponownego PINB w Będzinie zwrócił się do SRK S.A. w Katowicach, z zapytaniem czy przyłącze kanalizacyjne wykonane do budynku przy ul. M. [...],[...],[...],[...],[...]w Cz. zostało wykonane wraz z budową przedmiotowych budynków mieszkalnych i było objęte pozwoleniem na budowę, czy też zostało wykonane w późniejszym okresie, jeżeli tak to kiedy. Organ poprosił także o przedłożenie wszystkich posiadanych uwierzytelnionych dokumentów w sprawie przyłącza. Z odpowiedzi z dnia 28 października 2014 r. SRK S.A. w Katowicach Oddział w Bytomiu wynika, iż zgodnie z wpisami w księgach inwentarzowych budynki przy ul. M. zostały wybudowane w latach 1978 - 1980 wraz z kanalizacją. Do pisma załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie stron ksiąg inwentarzowych z wpisanymi nr OT potwierdzającymi przyjęcie na majątek KWK Saturn budynków przy ul. M. 3 - 31 w latach 1978 - 1980 oraz kanalizacji do ww. budynków w 1980 r. Z kolei pismem z dnia 4 listopada 2014 r. SRK S.A. Oddział w Bytomiu wskazał, iż z odpowiedzi SRK S.A. Oddział w Dąbrowie Górniczej - Zakład "Kopalnie Węgla Kamiennego w Całkowitej Likwidacji", gdzie mieści się archiwum, wynika, iż brak dokumentacji dotyczącej budowy budynków przy ul. M. 3 - 31 w Cz. W dniu 23 grudnia 2014 r. PINB w Będzinie zwrócił się do UM w Cz. i UM w Będzinie z zapytaniem, czy w archiwach organów znajduje się dokumentacja techniczna wraz z pozwoleniem na budowę przedmiotowej inwestycji. Z pisma z dnia 7 stycznia 2015 r. UM w Będzinie wynika, iż w Będzinie nie figurują dokumenty obejmujące miasto Cz.. Podobne wnioski wynikają z pisma z dnia 15 stycznia 2015 r. Starostwa Powiatowego w Będzinie, natomiast z odpowiedzi UM w Cz. z dnia 27 stycznia 2015 r. wynika, iż organ posiada jedynie część dokumentów dotyczących legalności wybudowania budynku i kanalizacji przy ul. M. [...]-[...] w Cz.. UM w Cz. przekazał m.in. kopię decyzji UM w Cz. z dnia 20 września 1977 r. zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny budynków mieszkalnych przy ul. M. w Cz. pod wskazanymi tam warunkami (m.in. uzgodnienia projektu odprowadzania ścieków z Wojewódzkim Biurem Projektów w Katowicach, które miało opracować projekt kanalizacji dla miasta Cz.), decyzję UM w Cz. z dnia 27 grudnia 1977 r. udzielającej KWK "Czerwonej Gwardii" pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych nr 1, 2, 3 na dz. w Cz. przy ul. M., stanowiącej własność Skarbu Państwa, a także pismo Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji z dnia 20 października 1976 r. dotyczące wydania warunków technicznych podłączenia wody i odprowadzania ścieków dla 3 budynków mieszkalnych przy ul. M. w Cz. – P., 5 budynków mieszkalnych przy ul. M. w Cz. Następnie postanowieniem nr 20.2015 z dnia 3 lutego 2015 r. PINB w Będzinie nakazał na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego SRK z siedzibą w Bytomiu - właścicielowi sieci kanalizacyjnej usytuowanej w Cz. przy ul. M. [...]-[...] przedłożenie protokołu z rocznej kontroli stanu technicznego sieci. Pismem przekazanym do wiadomości PINB w Będzinie z dnia 17 lutego 2015 r. SRK S.A. Oddział w Bytomiu zwróciła się do SM "Saturn" o zlecenie kontroli sieci kanalizacyjnej przy ul. M. [...]-[...] oraz przesłanie protokołu z tychże czynności do organu powiatowego. W dniu 31 marca 2015 r. SM "SATURN" przedłożyła kopię protokołu z rocznej kontroli nieruchomości budynkowych przy ul. M. [...]-[...] w Cz., łącznie z przyłączami do poszczególnych budynków zakończonymi studzienkami kanalizacyjnymi. Zapisano w nim: "przyłącze kanalizacyjne do budynku - drożne" (podpisano: st. inspektor ds. technicznych SM "SATURN" Pani mgr inż. Elżbieta Muś). Zawiadomieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. PINB w Będzinie poinformował o uprawnieniach stron wynikających z art. 10 k.p.a. Decyzją nr 51.2015 z dnia 11 maja 2015 r. PINB w Będzinie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności i zgodności z przepisami wykonania przyłączy kanalizacyjnych do budynków z siecią kanalizacyjną przy ul. M. [...],[...],[...],[...],[...] w Cz.. Organ wskazał, że nie stwierdził na podstawie zgromadzonego materiału nieprawidłowości w zakresie wybudowania przedmiotowej sieci. Odwołanie od ww. decyzji w dniu 27 maja 2015 r. złożył Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, wskazując m.in., iż organ powiatowy w ogóle nie odniósł się do kwestii zbadania zgodności z prawem modernizacji sieci co. i c.w.u. oraz wykonania sieci kanalizacyjnej. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. ([...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego wskazując następnie, iż niniejsze postępowanie toczyło się przed PINB w Będzinie w sprawie legalności obiektu - przyłącza kanalizacyjnego do budynku z siecią kanalizacyjną przy ul. M. [...],[...],[...],[...],[...] w Cz.. Ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji projektowej przekazanej przez Urząd Miasta Cz. w dniu 21 stycznia 2015 r. znak [...], wynika, iż budynki mieszkalne przy ul. M. powstały w oparciu o decyzje z dnia 20 września 1977 r. (zatwierdzenie planu realizacyjnego) oraz z dnia 27 grudnia 1977 r. (pozwolenie na budowę) UM w Cz.. Jak wynika ponadto z pisma SRK S.A. Oddział w Bytomiu z dnia 28 października 2014 r. znak [...] J zgodnie z wpisami w księgach inwentarzowych, budynki przy ul. M. zostały wybudowane w latach 1978-1980 wraz z kanalizacją. Do ww. pisma załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie stron ksiąg inwentarzowych z wpisanymi nr OT potwierdzającymi przyjęcie na majątek KWK Saturn budynków przy ul. M. [...] - [...] w latach 1978 - 1980 oraz kanalizacji do ww. budynków w 1980 r. Wszystkie powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie o tym, że nie można, zdaniem organu, uznać, iż mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Odnosząc się do zarzutu niezbadania przez organ powiatowy zgodności obiektu z przepisami techniczno - budowlanymi, ŚWINB wyjaśnił, iż organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowania w sprawie stanu technicznego jedynie legalnych obiektów. Zatem wszczęcie ewentualnego postępowania w sprawie stanu technicznego będzie zasadne dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie legalności wykonania spornego obiektu. ŚWINB wskazał też, że w świetle art. 2 pkt 4 w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zadania gminy w zakresie obowiązku budowy sieci wodociągowych i kanalizacyjnych realizowane są poprzez tzw. przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne. Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy gmina lub przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w uchwalonym przez gminę regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Sama zaś budowa przyłączy kanalizacyjnych jest obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci. W orzecznictwie przyjmuje się, iż "osobie, która z własnych środków wybudowała urządzenia wodociągowe lub kanalizacyjne przysługuje roszczenie o ich odpłatne nabycie przez gminę" (zob. wyrok SN z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 404/03). Gminny obowiązek przejęcia odcinka sieci nie rozciąga się jednakże na przyłącza do tej sieci (art. 15 ust. 2 u.z.z.w.). Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynków nr [...],[...],[...],[...],[...] wniósł skargę na ww. decyzję ŚWINB wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd odnotował, że przedmiotem kontrolowanej sprawy wbrew twierdzeniom skargi nie był stan techniczny budynków, w tym dostateczna liczba bądź przepustowość przyłączy lecz jedynie legalność i zgodność z przepisami wykonania przyłączy kanalizacyjnych do budynków przy ul. M. [...] -[...] -[...] -[...] -[...] w Cz. Nadto zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, nie jest zaś, jak mylnie formułuje to skarga, decyzją umarzającą postępowanie odwoławcze. Skoro zatem niniejsze postępowanie toczyło się przed PINB w Będzinie w sprawie legalności i zgodności z przepisami wykonania przyłączy kanalizacyjnych do budynków z siecią kanalizacyjną to organy winny były badać wskazane okoliczności w dacie realizacji inwestycji, nie zaś analizować obecny stan techniczny i dostateczną bądź niewystarczającą liczbę przyłączy w świetle obecnych wymogów prawa. Takie badanie wymaga bowiem wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego, nie może natomiast być dokonane w postępowaniu badającym legalność wykonania przyłączy kanalizacyjnych. Odnosząc się do kwestii legalności i zgodności z prawem budowy przyłączy Sąd podkreślił, że ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji projektowej, przekazanej przez Urząd Miasta Cz. w dniu 21 stycznia 2015 r. znak [...], wynika, iż budynki mieszkalne przy ul. M. powstały w oparciu o decyzje z dnia [...] września 1977 r. (zatwierdzenie planu realizacyjnego) oraz z dnia [...] grudnia 1977 r. (pozwolenie na budowę) UM w Cz. Jak wynika ponadto z pisma SRK S.A. Oddział w Bytomiu z dnia 28 października 2014 r. znak [...] zgodnie z wpisami w księgach inwentarzowych, budynki przy ul. M. zostały wybudowane w latach 1978-1980 wraz z kanalizacją. Do ww. pisma załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie stron ksiąg inwentarzowych potwierdzających przyjęcie na majątek KWK budynków przy ul. M. [...] - [...] w latach 1978 - 1980 oraz kanalizacji do ww. budynków w 1980 r. W konsekwencji, choć z uwagi na upływ czasu nie zachowała się całość dokumentacji projektowej i niemożliwe jest odtworzenie obecnie jej szczegółowej treści i założeń projektu budowlanego to niewątpliwym jest, że budynki zostały wybudowane legalnie, na podstawie wydanego przez organ pozwolenia na budowę z 1977 r. Niewątpliwym jest też, iż budynki te zostały wybudowane wraz z kanalizacją. Pomimo braku dokumentów, wskazanych powyżej, trudno byłoby założyć, że dokumentacja projektowa nie przewidywała przyłączenia budynków do sieci kanalizacyjnej, a tym samym domniemywać należy, że także przyłącza zostały wybudowane legalnie. Nie ma też żadnych racjonalnych przesłanek by uznać, iż projekt pozostawał w niezgodzie z obowiązującymi wówczas przepisami, decyzja o pozwoleniu na budowę nie została zresztą nigdy w trybie nadzwyczajnym wyeliminowana z obrotu prawnego, nie ma też przesłanek pozwalających sądzić, iż przyłącza wykonano z odstępstwami od udzielonego pozwolenia. Słusznie bowiem organ II instancji wywodzi, iż fakt nie dysponowania już, w wyniku upływu czasu, przez inwestora i organ administracji architektoniczno-budowlanej dokumentacją, której przechowywanie nie było obligatoryjne, nie może dowodzić ani samowoli budowlanej, ani niezgodności z prawem realizacji inwestycji. Sąd podkreślił, że fakt legalności budowy budynków wraz z przyłączami nie jest w skardze w najmniejszym stopniu kwestionowany przez stronę skarżącą. Skarga formułuje bowiem jedynie zarzuty odnośnie niewystarczającej liczby przyłączy (tylko jednego) w stosunku do potrzeb wynikających z konieczności "obsłużenia" 5 budynków. Zatem skoro postępowanie administracyjne, prowadzone, zdaniem Sądu, starannie i wnikliwie, nie dowiodło by budowa odbyła się samowolnie bądź z naruszeniem przepisów prawa to organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie. Poprawnie zatem ŚWINB odnosząc się do zarzutów odwołania wsparł stanowisko organu pierwszej instancji, trafnie motywując w tej mierze swoje stanowisko. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynków nr [...],[...],[...],[...],[...] przy ul. M. w Cz. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił naruszenie: 1/ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art.145 §1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art.7 i art.77 k.p.a., poprzez oddalenie skargi, mimo braku przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ administracji w celu ustalenia, czy wykonanie jednego przyłącza kanalizacyjnego do pięciu odrębnych budynków wielolokalowych przy ulicy M. [...],[...],[...],[...],[...] w Cz., zrealizowane zostało zgodnie z obowiązującym wówczas prawem; 2/ prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane /Dz.U. z 1974, Nr 38, poz.229/ w brzmieniu obowiązującym w latach 1978-1980 oraz przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne /Dz.U. z 1974, Nr 38, poz.230/ w brzmieniu obowiązującym w latach 1978-1980, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, iż budowa jednego przyłącza kanalizacyjnego do pięciu odrębnych budynków wielolokalowych przy ulicy M. [...],[...],[...],[...],[...] w Cz., wykonana w oparciu o decyzje Urzędu Miasta Cz. - pozwolenie na budowę z dnia [...],[...],[...],[...],[...]grudnia 1977r., zrealizowana została zgodnie z obowiązującym prawem. Podnosząc powyższe zarzuty Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez oddalenie skargo mimo braku postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy wykonanie jednego przyłącza kanalizacyjnego do pięciu odrębnych budynków wielolokalowych przy ulicy M. 3,5,7,9,11 w Cz., zrealizowane zostało zgodnie z obowiązującym wówczas prawem. Przede wszystkim konieczna jest uwaga, że postępowanie dowodowe powinno zmierzać do ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Przedmiotem sprawy była, jak przyjął Sąd pierwszej instancji i czego nie podważyła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, legalność i zgodność z przepisami wykonania przyłączy kanalizacyjnych do budynków nr [...],[...],[...],[...],[...] przy ul. M. w Cz.. Organy powinny były ustalić, czy wykonanie tych przyłączy nastąpiło na podstawie wymaganych w czasie wykonywania robót pozwoleń oraz czy to wykonanie nie naruszało ówczesnych przepisów prawa. Za Sądem pierwszej instancji podkreślić należy, że przedmiotem sprawy nie był stan techniczny tych przyłączy. Obowiązywały wówczas przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W myśl art. 29 ust. 1 tej ustawy, roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Organy ustaliły, na podstawie decyzji Naczelnika Miasta w Cz. z dnia [...]września 1977 r., że zatwierdzono plan realizacyjny dla budynków mieszkalnych dla budynków mieszkalnych przy ul. M. w Cz.. Natomiast decyzja z dnia [...]grudnia 1977 r. udzielono KWK "Czerwonej Gwardii" w Cz. pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych nr [...],[...],[...] przy ul. M.. Ponadto, organy dysponowały innymi dokumentami (pismem Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa i Kanalizacji w Katowicach z dnia 20 października 1976 r., pismem Urzędu Miejskiego w Cz. a dnia 23 listopada 1976 r. uzgadniającym włączenie ścieków z projektowanych budynków, pismem SRK S.A. Oddział w Bytomiu z dnia 28 października 2014 r. o zapisach w księgach inwentarzowych o budowie budynków w latach 1978-1980 wraz z kanalizacją). Oparcie ustaleń faktycznych na tak zebranym materiale dowodowym nie naruszyło przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W odniesieniu do okoliczności istotnych w świetle art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, organy wyczerpująco zebrały materiał dowodowy. Materiał ten jest wystarczający zarówno dla przyjęcia, czy przyłącza kanalizacyjne zostały wykonane na podstawie wymaganego pozwolenia, jak i dla oceny, czy wykonanie to nastąpiło w sposób nienaruszający prawa. Ocena ta jest powiązana z analizą kwestii materialnoprawnych. Od razu stwierdzić należy, że zarzut materialny nie zasługuje na uwzględnienie. Dokumentacja przedstawiona wyżej uprawniała organy i Sąd pierwszej instancji do przyjęcia, że przyłącza kanalizacyjne zostały wykonane na podstawie wymaganego pozwolenia na budowę, a więc nie były rezultatem samowoli budowlanej. Nie wchodził zatem w grę tryb usuwania samowoli budowlanej na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) w związku z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza, że będące przedmiotem pozwolenia roboty budowlane były zgodne z prawem. Ewentualne naruszenia prawa związane z wykonaniem tych robót mogą być usuwane w trybie art. 50-51 w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Zarzucany w analizowanej podstawie kasacji brak zgodności realizacji robót z prawem może być rozumiany, w myśl art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r., jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Badanie zgodności wykonania, robót objętych pozostającym w obrocie prawnym pozwoleniem na budowę, z prawem, w oderwaniu od warunków pozwolenia oraz projektu budowlanego, stanowiłoby niedopuszczalne weryfikowanie ostatecznej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie z żadnego dowodu nie wynika wykonanie robót w sposób niezgodny z pozwoleniem. Natomiast dowód z kopii ksiąg inwentarzowych wskazuje na to, że budynki wraz z kanalizacją zostały przekazane właścicielowi (KWK Saturn) po wybudowaniu w 1980 r. Przekazanie obiektów do użytkowania, bez konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie (patrz art. 41 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.) pozwala na domniemanie, że w trakcie przekazania budynków do użytkowania właścicielowi nie stwierdzono odstępstw od warunków pozwolenia na budowę i projektu budowlanego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło