II SA/Rz 1288/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-12-03
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której dochód wynosi 1595,95 zł miesięcznie, a miesięczne wydatki 1490 zł, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i charakter ponoszonych wydatków?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni przysługuje częściowe prawo do pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, mimo ponoszenia wydatków związanych z niezbędnym utrzymaniem, pozwala na pokrycie części kosztów postępowania. Dochód wnioskodawczyni, po odliczeniu wydatków na niezbędne utrzymanie, pozwala na poczynienie oszczędności, a możliwość korzystania ze wsparcia rodziny dodatkowo uzasadnia przyznanie pomocy jedynie w ograniczonym zakresie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. P. złożyła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni uzasadniła wniosek swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na niski dochód z emerytury, wysokie miesięczne wydatki oraz straty z posiadanej nieruchomości rolnej. Do wniosku dołączyła dowody dotyczące wydatków i kosztów leczenia.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - postanawia - I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałych kosztów sądowych.
A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewody [...] o w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W sprawie tej wymieniona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że ze względu na sytuację materialną nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Utrzymuje się bowiem z emerytury wynoszącej 1595,95 zł. Wnioskodawczyni zajmuje mieszkanie o pow. 48,9 m.kw. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 2,05 ha, z czego 1,05 ha porośnięta jest krzewami, które jednak zamiast spodziewanych korzyści przynoszą straty z uwagi na zanieczyszczenie spowodowane działalnością gospodarczą sąsiada. Comiesięczne wydatki strony to: 300 zł – opłata za mieszkanie, 120 zł – centralne ogrzewanie, 100 zł – energia elektryczna, 110 zł – gaz, 80 zł – wywóz nieczystości, 70 zł - telefon, 200 zł – lekarstwa, 500 zł –wyżywienie. Do wniosku skarżąca dołączyła fakturę wskazującą na fakt zapłaty przez nią kwoty 2700 zł tytułem operacji zaćmy.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych składa się na prawo pomocy w częściowym zakresie, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.". Powyższy wymiar pomocy stronie odnosi się do osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma wyjątkowy charakter. Zasadniczo bowiem – w myśl art. 199 P.p.s.a. - to strony postępowania sądowego obowiązane są do ponoszenia związanych z nim kosztów. Z uwagi na powyższe, to wnioskodawca, którego celem jest uzyskanie żądanego wsparcia winien wykazać, że odnoszące się do niego okoliczności związane z sytuacją materialną uprawniają do uwzględnienia jego wniosku. Powyższy wymóg wynika zresztą wprost z brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, A. P. wykazała, że zasadnym jest udzielenie jej częściowego wsparcia. Dokonując analizy wniosku strony o prawo pomocy podstawową kwestią jest porównanie wysokości ciążących na niej comiesięcznych wydatków i prawdopodobnej wysokości łączących się ze sprawą kosztów. Ponadto, potrzebna jest ocena charakteru ponoszonych wydatków pod kątem ich kwalifikacji jako tzw. koniecznych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. I tak, jak wynika z przedstawionych przez wnioskodawczynię danych, w skali miesiąca wydaje ona kwotę 1490 zł, na którą składa się koszt wyżywienia, leczenia, opłat za mieszkanie i telefon. Zasadniczo wszystkie podane wyżej obciążenia domowego budżetu strony mieszczą się w wydatkach związanych z tzw. niezbędnym utrzymaniem. Jedynie kwota 70 zł przeznaczana na korzystanie z telefonu może budzić wątpliwości w tym zakresie. Przechodząc z kolei do kosztów niniejszego postępowania należy wskazać, że obecnie stronę z powyższego tytułu obciąża wpis od złożonej przez nią skargi w kwocie 200 zł. Następne, ewentualne koszty, których konieczność poniesienia może pojawić się w sprawie to łącznie także wskazana kwota 200 zł tj. z tytułu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w razie oddalenia skargi (100 zł) oraz tytułem wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej (100 zł). Jak wyżej wskazano, dochód wnioskodawczyni wynosi 1595,95 zł, zaś comiesięczne wydatki to 1490 zł. Oznacza to, że skarżąca jest w stanie poczynić co miesiąc oszczędności wynoszące ok. 100 zł. Dlatego też uznano, że adekwatnym do jej sytuacji materialnej będzie zwolnienie od uiszczenia połowy wpisu od skargi wynoszącego 200 zł. Poniesienie zaś przez wymienioną dalszych kosztów sądowych w sprawie, jeśli oczywiście zaistnieje w tym zakresie potrzeba, będzie się mieściło w zakresie jej możliwości płatniczych. Należy w tym miejscu dodać, że jak wynika z danych przedłożonych przez A. P. w innej sprawie - także zainicjowanej jej skargą (oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 1059/15) - koszt operacji zaćmy tj. 2700 zł pokrył syn wymienionej. Możliwość korzystania ze wsparcia rodziny także uzasadnia częściowe tylko uwzględnienie żądania wnioskodawczyni.
Z podanych wyżej względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło