II SA/Po 863/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-12-03
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Elwira Brychcy, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości zajętej pod drogę gminną, której własność przeszła na gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., może skutecznie dochodzić odszkodowania, jeśli wniosek o jego ustalenie złożył po upływie terminu zawitego określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, której własność przeszła na jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., wygasa, jeśli właściciel nie złoży wniosku o jego ustalenie w terminie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Termin ten jest terminem zawitym prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, a jego bezskuteczne upływ skutkuje brakiem podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania, niezależnie od ewentualnych szczególnych okoliczności faktycznych po stronie właściciela.Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustalenia odszkodowania za część nieruchomości zajętą pod drogę gminną, która z mocy prawa przeszła na własność gminy z dniem 1 stycznia 1999 r. Starosta umorzył postępowanie, uznając, że wniosek o odszkodowanie nie został złożony w ustawowym terminie (1 stycznia 2001 r. - 31 grudnia 2005 r.). Wojewoda uchylił decyzję Starosty i odmówił ustalenia odszkodowania, podtrzymując stanowisko o wygaśnięciu roszczenia z powodu niezłożenia wniosku w terminie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwe przyjęcie, że ich roszczenie wygasło, oraz nieprecyzyjność uchwały kwalifikującej drogę jako gminną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi B. K. i H. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2015r. Nr ... w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę oddala skargę
Decyzją z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), Starosta R. działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 247 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za przejętą pod drogę gminną działkę nr (...) (obecnie działka nr [...]) o pow. (...) ha, położonej w obrębie ewidencyjnym P., gm. B.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że B. i H. K. w dniu (...) kwietnia 2015 r. złożyli wniosek w sprawie ustalenia odszkodowania za przejętą pod drogę gminną część nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencyjnym jako działka nr (...) (obecnie [...]) położona w P. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że przedmiotowa część nieruchomości (obecnie działka nr [...]) w dniu (...) grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę gminną, zgodnie z uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w sprawie zakwalifikowania dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich na terenie województwa leszczyńskiego. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.), wskazana droga stała się z dniem 01 stycznia 1999 r. droga gminną. W związku z powyższym, zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, przedmiotowa część nieruchomości z mocy prawa stała się z dniem 01 stycznia 1999 r. własnością Gminy B. Stosownie do treści art. 73 ust. 4 powołanej powyżej ustawy za przejętą nieruchomość przysługuje, będącym w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielom nieruchomości odszkodowanie, które jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Jednakże z wnioskiem o ustalenie odszkodowania właściciel zajętej nieruchomości powinien wystąpić do Starosty R. w okresie od (...) stycznia 2001 r. do (...) grudnia 2005 r. Jest to o tyle istotne, że w dniu (...) czerwca 2015 r. B. i H. K. oświadczyli, że do dnia (...) grudnia 2005 r. nie został przez nich złożony wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania, z uwagi na fakt, że nie zostali oni poinformowani przez Gminę B. o takiej możliwości. W ocenie Starosty fakt, że wniosek o ustalenie odszkodowania nie został złożony w ustalonym terminie spowodował, że roszczenie o ustalenie odszkodowania wygasło, a postępowanie należało umorzyć.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i H. K, wskazując, że w okresie od (...) stycznia 2001 r. do (...) grudnia 2005 r. nie występowali z wnioskiem do Starosty R. o ustalenie odszkodowania, gdyż nie wiedzieli o regulacji, zgodnie z którą część ich działki stała się z dniem 01 stycznia 1999 r. drogą gminną. O fakcie przejęcia części działki pod drogę gminną nie powiadomiła ich również Gmina B. (nowy użytkownik) mimo, że była w posiadaniu uchwały w sprawie zakwalifikowania dróg do kategorii dróg gminnych. Zdaniem odwołujących, Gmina B. miała obowiązek przystąpić niezwłocznie do podziału działki (...) i uregulować stan faktyczny i prawny powyższej działki. Jak wyjaśniono, dopiero na wniosek odwołujących z 2012 r. Gmina B. zleciła upoważnionemu geodecie sporządzenie mapy podziału geodezyjnego, w oparciu o który to burmistrz B. wydał decyzję zatwierdzającą podział działki nr (...) na trzy części, z których dz. (...) o pow. (...) ha została zajęta pod drogę gminną, porządkując tym samym stan prawny nieruchomości. Odwołujący podali następnie, że Gmina B. zleciła dokonanie wyceny wartości rynkowej przedmiotowej działki uprawnionemu rzeczoznawcy, przy czym w odwołaniu zakwestionowano wartość działki podaną przez biegłego.
Wojewoda decyzją z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 09 czerwca 2015 r. w całości i odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę gminną, położoną w gm. B., oznaczoną w ewidencji gruntów jako obręb P., ark. mapy (...), dz. (...) cz. (obecnie dz. nr (...)), dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr (...).
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując dodatkowo, że w aktach sprawy znajduje się również decyzja Wojewody z dnia (...) kwietnia 2015 r., znak (...), w której Wojewoda, działając w oparciu o przepis art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stwierdził, że droga znajdująca się na działce nr (...) stała się z dniem 01 stycznia 1999 r. droga gminną. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy wyjaśnił, że Gmina B. stalą się właścicielem części dawnej działki nr (...) zajętej pod drogę publiczną z dniem 01 stycznia 1999 r. Nie ma przy tym znaczenia, że wydana na podstawie art. 73 ust. 3 powołanej powyżej ustawy decyzja Wojewody, stwierdzająca fakt przejścia prawa własności przedmiotowej nieruchomości na gminę B., została wydana po dniu 31 grudnia 2005 r. Przedmiotowa decyzja ma bowiem charakter deklaratoryjny, tj. nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie potwierdza istniejące prawa i obowiązki jego adresatów. Jednocześnie jest ona podstawą do ujawnienia przejścia prawa własności w księdze wieczystej. Fakt ten w połączeniu z treścią art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oznaczają, że wydanie przez wojewodę decyzji stwierdzającej przejście prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną po 31 grudnia 2005 r. nie zwalniało osoby uprawnionej od obowiązku złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania między 01 stycznia 2001 r. a 31 grudnia 2005 r. Ponadto fakt, że przejście prawa własności części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na gminę B. nastąpiło z mocy prawa z dniem 01 stycznia 1999 r. prowadzi również do wniosku, że kwestia podziału działki nr (...) miała charakter wtórny. Do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania nie było zatem potrzebne uprzednie dokonanie podziału nieruchomości – warunkiem wystarczającym do ustalenia i wypłaty przez właściwy organ odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną był fakt przejścia własności nieruchomości na własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego i złożenie przez uprawnionych wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania we wskazanym wyżej terminie.
Z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, w tym z oświadczenia odwołujących się, jednoznacznie wynika, że wniosek o wypłatę i ustalenie odszkodowania nie został złożony we wskazanym wyżej przedziale czasowym. Oznacza to niemożność uwzględnienia przez organ żądania stron. W ocenie Wojewody nie ma przy tym znaczenia fakt, że byli właściciele nieruchomości nie zostali poinformowani przez gminę o zajęciu nieruchomości, tudzież o możliwości ubiegania się o odszkodowanie. Ustawodawca bardzo precyzyjnie określił termin składania wniosków o odszkodowanie, nie przewidując od niego żadnych wyjątków. Organ odwoławczy podkreślił, że określony w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną termin jest terminem zawitym prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Tym samym organ I instancji prawidłowo ustalił, że roszczenie odszkodowawcze w niniejszej sprawie wygasło z uwagi na fakt, że strony nie złożyły stosownego wniosku w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Jednakże, zdaniem Wojewody, orzeczenie w tej sytuacji o umorzeniu postępowania było działaniem nieprawidłowym, stąd też decyzja organu I instancji podlega uchyleniu. Brak złożenia wniosku w terminie przewidzianym w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie powodował bowiem bezprzedmiotowości postępowania, lecz powinien skutkować odmową wypłaty odszkodowania.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. i H. K. zarzucając jej: naruszenie art. 6 oraz art. 107 § 1 K.p.a. polegające na brak powołania w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisów prawa materialnego; naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 K.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności brak ustalenia, która z dróg na terenie wsi P. została zaliczona uchwałą do dróg gminnych; naruszenie art. 73 ust. 1 i 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący mogli złożyć wniosek o odszkodowanie do dnia 31 grudnia 2005 r., a ich roszczenie wygasło. Mając powyższe na względzie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne zarzuty, wskazując w szczególności, że nieprecyzyjna treść uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w sprawie zakwalifikowania dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich na terenie województwa leszczyńskiego nie pozwala wskazać, czy to istotnie działka skarżących (oznaczona obecnie nr [...]) została zaliczona do dróg gminnych. Zwrócono przy tym uwagę, że działka powyższa została wyodrębniona geodezyjnie w 2012 r., natomiast decyzja o przejściu jej własności na gminę została wydana w kwietniu 2015 r. Oznacza to, że w dacie podjęcia uchwały z 1987 r. nie sposób było określić, czy to właśnie działka skarżących została zajęta pod drogę publiczną. Brak wyjaśnienia powyższej okoliczności prowadzi, w ocenie skarżących, do wniosku, że decyzja Wojewody z dnia (...) kwietnia 2015 r. była w istocie decyzją konstytutywną, a nie deklaratoryjną, a co za tym idzie, dopiero od momentu jej wydania skarżącym zaczął biec termin do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania. Skarżący wskazali wreszcie, że właściwe organy administracji publicznej, w okresie od stycznia 1998 r. do grudnia 2005 r. nie podjęły żadnych działań, które umożliwiłby skarżącym przyjęcie, że nieruchomość skarżących została faktycznie przejęta pod drogę publiczną.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie, argumentując, że dla skuteczności wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie jest konieczne wskazanie geodezyjnego oznaczenia wydzielonej i zajętej pod drogę działki, lecz wystarczające jest jej ogólniejsze określenie, chociażby poprzez podanie numeru jej księgi wieczystej. Ponieważ w przedmiotowej sprawie w ustawowym terminie skarżący nie złożyli wniosku o ustalenie odszkodowania, brak było podstaw do jego ustalenia.
Pismem procesowym z dnia 18 listopada 2015 r. skarżący uzupełnili skargę, wskazując, że w ich przypadku doszło do szczególnych okoliczności faktycznych. I tak, uchwała w sprawie zaliczenia ich nieruchomości do dróg publicznych była wysoce nieprecyzyjna; zarówno Burmistrz jak i Starosta nie mieli, aż do 2012 r. wiedzy, ani dokumentów wskazujących na przejęcie działki nr (...) przez Gminę; zmiany w ewidencji gruntów i w Księdze Wieczystej zostały dokonane dopiero w 2015 r., przy czym skarżący do tego czasu ponosili koszty utrzymania działki, w tym opłacali podatek od nieruchomości.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 03 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że w jego ocenie decyzja Wojewody z dnia (...) kwietnia 2015 r. miała charakter konstytutywny, a nie deklaratoryjny, co oznacza, że termin do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania powinien być liczony od dnia doręczenia powyższej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia oceny prawidłowości decyzji Wojewody, który
odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę gminną, położoną w gm. B., oznaczoną w ewidencji gruntów jako obręb Pakówka, ark. mapy (...), dz. (...) cz. (obecnie dz. nr [...]), dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr (...).
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Stosownie do treści art. 73 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 01 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Samo odszkodowanie było ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 01 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., przy czym po upływie tego okresu roszczenie wygasło (art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną).
Należy w tym miejscu wskazać, iż celem wprowadzenia wywłaszczenia z mocy prawa było generalne i jednolite uporządkowanie kwestii własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne w różnym okresie i w zróżnicowanych okolicznościach faktycznych. Przepis art. 73 ust. 1 powołanej powyżej ustawy znajduje bowiem zastosowanie, niezależnie od okoliczności, w jakich nastąpiło zajęcie nieruchomości i wybudowanie drogi publicznej. Potwierdzenie wywłaszczenia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną następowała w drodze decyzji wojewody (art. 73 ust. 3 ustawy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną). Co istotne, decyzja taka nie tworzyła nowego stanu prawnego, potwierdzając jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r., i mając tym samym charakter deklaratoryjny. Stanowiła ona wiążące potwierdzenie ex lege zmian w sytuacji prawnej określonych podmiotów, co wywołuje skutki ex tunc (od chwili, gdy dany stan prawny zaistniał). Zatem funkcją decyzji wydanej na podstawie art. 73 przepisów wprowadzających jest potwierdzenie wywłaszczenia konkretnej nieruchomości od dnia 1 stycznia 1999 r. Stosując zaś powołany przepis Wojewoda obowiązany był badać stan faktyczny i prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r., a następnie wykazać, iż w odniesieniu do danej nieruchomości zostały spełnione (bądź nie) przesłanki wskazane w tym przepisie.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zauważyć należy, że ostateczną decyzją z dnia (...) kwietnia 2015 r., znak (...) (k. 16 akt administracyjnych), Wojewoda, działając w oparciu o przepis art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stwierdził, że droga znajdująca się na działce nr (...) stała się z dniem (...) stycznia 1999 r. droga gminną. Decyzją powyższą, stanowiącą jak wyżej wskazano decyzję deklaratoryjną, Wojewoda przesądził więc, że skarżący utracili z dniem (...) stycznia 1999 r. własność działki stanowiącej obecnie działkę nr (...), przy czym, co niezwykle istotne, rozstrzygnięcie powyższe nie zostało przez skarżących zakwestionowane.
Kwestia powyższa miała przy tym istotny wpływ na prowadzone obecnie postępowanie dotyczące wypłaty odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości. Badając zasadność odmowy ustalenia odszkodowania, sąd administracyjny, nie może bowiem zakresem swojej kontroli objąć również kwestii spełnienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, gdyż wykraczałoby to poza zakres sądowej kontroli, określony w art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważyć przy tym należy, że podnoszone przez skarżących zarzuty koncentrujące się wkoło nieprecyzyjnej treści uchwały w sprawie zakwalifikowania dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich na terenie województwa, która nie pozwala wskazać, czy to istotnie działka skarżących (oznaczona obecnie, na mocy decyzji podziałowej wydanej w 2012 r. jako działka nr [...]) została zaliczona do dróg gminnych, w istocie zmierzały do zakwestionowania decyzji Wojewody z dnia (...) kwietnia 2012 r. Jednakże decyzja powyższa, mająca charakter zagadnienia wstępnego w stosunku do problematyki wypłaty odszkodowania, nie podlegała sądowej kontroli.
W powyższym świetle obowiązkiem Sądu administracyjnego było jedynie ustalenie, czy istotnie, roszczenie skarżących już wygasło. Jak powyżej wskazano, stosownie do treści 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wypłata odszkodowania za nieruchomość utraconą na podstawie art. 73 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, następuje na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 01 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Jak zasadnie wyjaśnił Wojewoda, termin powyższy miał charakter terminu zawitego, a więc niemożliwe było jego przedłużenie, jak również ewentualne złożenie wniosku o jego przywrócenie. Przepis powyższy był przy tym przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09, OTK-A 2011, Nr 4, poz. 35 uznał, że przepis ten jest zgodny z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Trybunału wskazanie terminu zawitego, przy zachowaniu odpowiedniej vacatio legis, nie może zostać uznane za nadmierne obciążenie. Każdy bowiem właściciel nieruchomości zajętej pod drogę publiczną powinien we własnym zakresie zadbać o swoje interesy. Trybunał podkreślił, że wprowadzenie 5-letniego okresu, w którym możliwe było dochodzenie roszczenia odszkodowawczego, przy jednoczesnych minimalnych wymogach proceduralnych, nie niweczy istoty prawa do słusznego odszkodowania. Kształtując taki a nie inny sposób dochodzenia roszczenia odszkodowawczego ustawodawca po pierwsze – odsunął w czasie możliwość jego zgłoszenia dając uprawnionym podmiotom dwa lata na uzyskanie informacji o przyjętym rozwiązaniu legislacyjnym i przygotowanie niezbędnych dokumentów, a po drugie – wyznaczył stosunkowo długi –bo 5-letni termin na wystąpienie z wnioskiem o odszkodowanie. Konkludując Trybunał stwierdził, że art. 73 ust. 4 jest zgodny z zasadą dopuszczalnych i proporcjonalnych ograniczeń konstytucyjnego prawa do słusznego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia.
W realiach przedmiotowej sprawy okolicznością bezsporną pozostaje, że skarżący, w ustawowym terminie nie złożyli wniosku o ustalenie odszkodowania. Tym samym, jak zasadnie wskazał Wojewoda brak było podstaw do jego wypłaty, a co za tym idzie, konieczne stało się wydanie decyzji o odmowie ustalenia odszkodowania.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że niewątpliwie, jak wskazali skarżący, ich sytuacja faktyczna, a w szczególności brak wiedzy na temat przejęcia nieruchomości na własność Gminy (o czym dowiedzieli się, jak sami wskazują dopiero w kwietniu 2012 r), była szczególna na tle innych spraw dotyczących ustalenia odszkodowania. Zauważyć jednak należy, że skarżący, wskazując na fakt korzystania z ich nieruchomości jako drogi, aż od lat 80-tych ubiegłego stulecia, dopiero w 2012 r. zwrócili się do Burmistrza z prośbą o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości. Tym samym, wobec braku regulacji nakazującej organom administracji publicznej informowania stron o regulacji zawartej w ustawie Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie można było skutecznie podnosić zarzutu wyłącznej winy organów w uniemożliwieniu uzyskania przez skarżących odszkodowania za utracone prawo własności.
Odnosząc się do zarzutu braku powołania w sentencji zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego, wskazać należy, że naruszenie powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy.
Podsumowując dotychczasowe rozważania powtórzyć należy, że wobec braku złożenia przez skarżących w terminie, o jakim mowa w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość utraconą na podstawie art. 73 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, Wojewoda był zobowiązany do odmowy ustalenia odszkodowania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło