II SA/Wa 335/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie WSA Adam Lipiński Danuta Kania (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku – oddala skargę – Prokurator Generalny decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdzającą, że A. K. utracił prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż Prokurator Generalny, na podstawie art. 7 ust. 5 w związku z ust. 4 i art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1998 r. Nr 98, poz. 607), wszczął w dniu [...] września 2014 r. postępowanie o wydanie wobec A. K. - prokuratora Oddziałowej Komisji [...] w [...] w stanie spoczynku - decyzji w przedmiocie utraty przez niego prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Podstawą wszczęcia postępowania było prawomocne orzeczenie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...] stwierdzające, że A. K. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze zm.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone A. K. w dniu [...] września 2014 r. Nie skorzystał on z prawa do przedłożenia dowodów ani z prawa do zapoznania się z aktami sprawy. Natomiast w piśmie z dnia [...] października 2014 r., stwierdził, że nie będzie odnosił się do wyroków polskich sądów, gdyż tok instancyjny został już wyczerpany. Poinformował, że z powodu upływu czasu nie podejmował żadnych działań, uznając sprawę za ostatecznie zakończoną. Zauważył, iż pozbawienie go prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, bowiem jego stan zdrowia pogorszył się w związku z wieloletnim [...], co znacznie ogranicza jego możliwości poszukiwania pracy. Powołał się także na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie nr 37469/05, podnosząc, iż Trybunał stwierdził, że wyroki lustracyjne zapadające w Polsce nie były zgodne z prawem, a strona obwiniona w tej sprawie nie miała pełnego prawa do obrony - co miało miejsce również w jego przypadku. Poinformował, że podjął działania w celu ustalenia przysługującego mu prawa do uchylenia w trybie prawa europejskiego wyroków wydanych w jego sprawie przez polskie sądy. Prokurator Generalny wskazał, iż przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw stanowi, że sędziowie w stanie spoczynku i prokuratorzy w stanie spoczynku, którzy złożyli fałszywe oświadczenia dotyczące pracy, służby lub współpracy z organami, o których mowa w art. 2 ustawy o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne, tracą prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Przepis ten dotyczy, bez wyjątków, wszystkich prokuratorów w stanie spoczynku. Prokurator Generalny uznając, że podniesione przez A. K. zarzuty są bezprzedmiotowe i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2014 roku nr [...] stwierdził, że wyżej wymieniony utracił prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Decyzja ta doręczona została stronie w dniu [...] grudnia 2014 r. A. K. złożył w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołując się na treść art. 21f ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1388), który - w jego ocenie - jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o ustroju sądów powszechnych, zaznaczył, że podczas prowadzonego wobec niego postępowania lustracyjnego w 1997 r. obowiązywały ówczesne "przepisy lustracyjne". W związku z tym wniósł o przekazanie sprawy Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej celem przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego przez Sąd Dyscyplinarny. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Prokurator Generalny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Organ stwierdził, że wskazany przez A. K. przepis art. 21f ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 -1990 oraz treści tych dokumentów, stosuje się do czynnych prokuratorów. Natomiast procedura dotycząca utraty przez prokuratora prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku jest odrębna i uregulowana została ustawą z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że podczas prowadzonego wobec niego postępowania lustracyjnego obowiązywały ówczesne "przepisy lustracyjne", nie zmienia jego sytuacji prawnej. Przepisy ww. ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, dotyczą bowiem wszystkich prokuratorów w stanie spoczynku, którzy złożyli fałszywe oświadczenia lustracyjne, niezależnie od tego, czy oświadczenia te składali przed, czy po przejściu w stan spoczynku. Organ zaznaczył, że przepisy ww. ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, nakładają na Prokuratora Generalnego obowiązek wszczęcia - wobec prokuratora w stanie spoczynku, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu - postępowania o wydanie decyzji w przedmiocie utraty przez niego prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Z tego względu podjęcie rozstrzygnięcia w okolicznościach niniejszej sprawy było w pełni uzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] stycznia 2015 r. A. K. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. W motywach skargi podniósł, że Prokurator Generalny wydał swoją decyzję z uwagi na prawomocne orzeczenie Sądu Apelacyjnego Wydziału Lustracyjnego w [...], stwierdzające iż skarżący dopuścił się tzw. "kłamstwa lustracyjnego". Złożył więc niezgodne z prawdą oświadczenie, naruszając dyspozycję art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne. Jako podstawę prawną decyzji Prokurator Generalny powołał przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Całkowicie zignorował natomiast przepisy ww. ustawy lustracyjnej z 2006 r. Tymczasem art. 21f ust. 1 tej ustawy w sposób jednoznaczny określa, iż w kwestii pozbawienia prokuratora, który złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, pełnionej przez niego funkcji publicznej, właściwy jest Sąd Dyscyplinarny. Skarżący złożył oświadczenie lustracyjne podczas pełnienia służby w Instytucie Pamięci Narodowej. Sprzeczność pomiędzy przepisami ustawy lustracyjnej a przepisami ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych winna być rozstrzygnięta na korzyść skarżącego. Sprawa utraty prawa do stanu spoczynku i uposażenia powinna zostać przekazana Dyrektorowi Generalnemu Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w celu powołania Sądu Dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę Prokurator Generalny wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prokuratora Generalnego z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. nie naruszają prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1998 r. Nr 98, poz. 607 ze zm.), zgodnie z którym, sędziowie w stanie spoczynku i prokuratorzy w stanie spoczynku, którzy pełnili służbę lub pracowali w organach albo komórkach organizacyjnych wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 1 - 4 lub złożyli fałszywe oświadczenia dotyczące pracy, służby lub współpracy z organami, o których mowa w art. 2 ustawy o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne, tracą prawo do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się w trybie określnym w art. 7 ust. 4 i 5. Utrata uprawnień następuje z dniem wydania decyzji (ust. 3). Zgodnie z art. 7 ust. 4 ww. ustawy, okoliczności wymienione w ust. 1 pkt 1 - 5, ust. 2 i 3 w stosunku do sędziów lub członków ich rodzin stwierdza Krajowa Rada Sądownictwa, w drodze uchwały. W stosunku do prokuratorów przepisy ust. 1 - 4 stosuje się odpowiednio, z tym że uprawnienia Krajowej Rady Sądownictwa przysługują Prokuratorowi Generalnemu (ust. 5). Z powołanych przepisów wynika, że w stosunku do prokuratorów w stanie spoczynku, w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, o utracie prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku rozstrzyga w drodze decyzji Prokurator Generalny, przy czym utrata uprawnień następuje z dniem wydania decyzji. Prokurator Generalny ma zatem obowiązek stwierdzenia utraty przez prokuratora w stanie spoczynku prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku, w przypadku złożenia przez niego niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Obowiązujące przepisy nie przewidują innego trybu postępowania wobec wymienionych prokuratorów w stanie spoczynku, ani terminu przedawnienia, po upływie którego Prokurator Generalny nie mógłby stwierdzić w drodze decyzji utraty prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Sąd Apelacyjny w [...] [...] Wydział [...] prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...] stwierdził, że A. K. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze zm.). W dniu [...] sierpnia 2006 r. zapadło orzeczenie tego Sądu w II instancji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...] Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez obrońcę lustrowanego - A. K. - kasację oddalił. W związku z powyższym Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] w dniu [...] lipca 2007 r., działając na podstawie art. 63a ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.) w związku z art. 28 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944 - 1990 osób pełniących funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428 ze zm.), podał do publicznej wiadomości, że Sąd Apelacyjny w [...] [...] Wydział [...] prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...] stwierdził niezgodność z prawdą oświadczenia lustracyjnego złożonego przez A. K. Powyższe okoliczności faktyczne i prawne stworzyły podstawę do wydania przez Prokuratora Generalnego decyzji administracyjnej stwierdzającej utratę przez A. K. prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 21f ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów. Zgodnie z jego brzmieniem, przepisy art. 21e ust. 1 i 3 nie dotyczą sędziów, prokuratorów, radców i starszych radców Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, adwokatów, radców prawnych, notariuszy i komorników, którzy w tym zakresie podlegają sądownictwu dyscyplinarnemu. Powołany przepis, jak prawidłowo wskazał organ, stosuje się do czynnych prokuratorów, natomiast procedura dotycząca utraty przez prokuratora w stanie spoczynku prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku, została odrębnie uregulowana w ustawie z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Przepisy ww. ustawy dotyczą wszystkich prokuratorów w stanie spoczynku, którzy złożyli fałszywe oświadczenia lustracyjne, niezależnie od tego, czy oświadczenia te składali przed, czy po przejściu w stan spoczynku. Zaznaczyć również należy, że postępowanie lustracyjne względem A. K. zostało wszczęte na podstawie ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne. Zatem Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], podając do publicznej wiadomości prawomocne orzeczenie Sądu z dnia [...] stycznia 2006 r., w sposób uprawniony zastosował przepisy ww. ustawy w związku z art. 63a ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 -1990 oraz treści tych dokumentów. Wykluczało to stosowanie w przedmiotowym zakresie przepisów nowej ustawy lustracyjnej, w tym odpowiednie zastosowanie art. 21e ust. 2, zobowiązującego prezesa sądu do przesłania prawomocnego orzeczenia sądu podmiotowi właściwemu w sprawie pozbawienia osoby lustrowanej pełnienia funkcji publicznej. Brak możliwości zastosowania przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. wynikał przede wszystkim z sytuacji prawnej, w której pozostawał A. K. W dacie wydania orzeczenia Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji, tj. w dniu [...] maja 2007 r., skarżący był już prokuratorem w stanie spoczynku. Status ten nabył z dniem [...] maja 2006 r. na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego z dnia [...] maja 2006 r. wydanej na podstawie art. 71 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) oraz w zw. z art. 47 ust. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016 ze zm.) - wobec niepełnienia służby przez okres roku. Jak już wyżej wskazano, procedura dotycząca utraty przez prokuratora w stanie spoczynku prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku jest odrębna. Przepisy regulujące tę procedurę, prawidłowo zastosowane w niniejszej sprawie, zawarte zostały w ustawie z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.