VI SA/Wa 671/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-04
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sławomir Kozik, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania certyfikatu instalatora OZE, oparta na interpretacji art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne, zgodnie z którą dyplom ukończenia studiów wyższych musiał być uzyskany po wejściu w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (1 września 2005 r.), jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ naruszył prawo materialne, błędnie interpretując art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne. Sąd stwierdził, że przepis ten należy rozumieć w taki sposób, iż kryterium posiadania dyplomu ukończenia studiów wyższych na wskazanych kierunkach jest spełnione niezależnie od daty jego uzyskania, w tym również przed 1 września 2005 r. Taka interpretacja jest zgodna z zasadą równości i zakazem dyskryminacji wynikającymi z art. 32 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie certyfikatu instalatora OZE. Prezes UTD odmówił wydania certyfikatu, wskazując na niespełnienie wymogu art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne, dotyczącego posiadania dyplomu ukończenia studiów wyższych wydanego na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Komitet Odwoławczy przy Prezesie UTD utrzymał w mocy odmowę, interpretując przepis jako wykluczający dyplomy uzyskane przed 1 września 2005 r. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony akt Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na akt Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania certyfikatu instalatora OZE uchyla zaskarżony akt
A. C. (dalej "skarżący") w dniu [...] listopada 2014 r. złożył w Urzędzie Dozoru Technicznego Odział w W. (dalej "UTD") wniosek o wydanie certyfikatu instalatora OZE wraz z wymaganymi załącznikami.
Prezes UDT pismem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] odmówił skarżącemu wydania certyfikatu instalatora OZE, wskazując za podstawę niespełnienie wymagań art. 20h, ust. 4 pkt. 3. ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012, poz. 1059 ze zm., dalej także "ustawa Prawo energetyczne").
Skarżący odwołał się powyższego rozstrzygnięcia.
Komitet Odwoławczy przy Prezesie UTD pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, zaproponował oddalenie odwołania na podstawie art. 20z, ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo energetyczne, w związku z niespełnieniem warunku wynikającego z art. 20h, ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne.
Komitet Odwoławczy przy Prezesie UTD wskazał, że uzasadnienie oddalenia wynika z faktu, że ustawodawca wyraźnie poczynił rozróżnienie w zakresie wymogów stawianym instalatorom co do posiadanego dyplomu ukończenia studiów wyższych ze szczególnym wskazaniem przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm., dalej także "ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym"). Odwołując się wprost do tych przepisów ustawodawca uczynił to w sposób zamierzony i celowy, wykluczając tym samym osoby, które uzyskały dyplomy studiów wyższych wydanych przed wejściem w życie ww. ustawy (czyli 1 września 2005 r.). Jeśli intencją ustawodawcy byłoby jednakowe podejście do terminów wydawania dyplomów w tej materii, w art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne zostałoby użyte określenie "lub dokument równoważny", jak to ma miejsce w art. 20h ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo energetyczne.
Komitet Odwoławczy przy Prezesie UTD stwierdził, że żaden z wyjątków wymienionych w art. 20h ust. 4 pkt 1-3 ustawy Prawo energetyczne, dających możliwość uzyskania certyfikatu instalatorom odnawialnych źródeł energii bez odbywania stosownych szkoleń oraz zdawania egzaminu nie znajduje zastosowania w przypadku skarżącego.
Komitet Odwoławczy przy Prezesie UTD jednocześnie wskazał, że przepisy ustawy Prawo energetyczne nie tworzą (co do zasady nowego zawodu) tylko stwarzają fakultatywną możliwość uzyskania dodatkowych kwalifikacji/kompetencji przez osoby funkcjonujące na rynku zawodowym. Ustawa nie zamyka dostępu do możliwości uzyskania certyfikatu instalatorom odnawialnych źródeł energii. Co do zasady, każdy może je uzyskać spełniając warunki wynikające z art. 20h ust. 3 ustawy Prawo energetyczne (tj. po odbyciu stosownych szkoleń i zdaniu egzaminu przed Komisją egzaminacyjną).
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę akt Komitetu Odwoławczego przy Prezesie UDT z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych skutkujących naruszeniem przepisów postępowania w postaci obrazy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu.
W odpowiedzi na skargę Komitet Odwoławczy przy Prezesie UTD wniósł o oddalenie skargi.
Skarżący na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. poparł skargę. Wskazał, że prowadzi szkolenia z zakresu odnawialnych źródeł energii, które stanowią podstawę do ubiegania się o wydanie certyfikatu instalatora. Nie ma wymogów kto może być osobą szkolącą w tym zakresie. Certyfikat jest niezbędny aby producent udzielił gwarancji oraz w przypadku dotacji unijnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem godności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa").
Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie.
Kontrolując zaskarżony akt Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest akt Komitetu Odwoławczego przy Prezesie UTD z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wydania certyfikatu OZE.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu prawidłowo odmówiono wydania certyfikatu instalatora OZE.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, którego treścią jest żądanie wydania certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii (OZE) w zakresie systemów fotowoltaicznych. Warunki i tryb wydawania certyfikatów instalatorom mikroinstalacji i małych instalacji oraz akredytowania organizatorów szkoleń regulują przepisy rozdziału 3b ustawy Prawo energetyczne.
Zgodnie z obowiązującym w momencie wydania zaskarżonego aktu art. 20h ust. 1 ww. ustawy Prawo energetyczne, osoba dokonująca instalacji mikroinstalacji lub małych instalacji, zwana "instalatorem", może wystąpić z pisemnym wnioskiem do Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego o wydanie certyfikatu. Z ustępu 2 tego przepisu wynika, że certyfikat jest dokumentem potwierdzającym posiadanie przez instalatora kwalifikacji do instalowania następujących rodzajów odnawialnego źródła energii:
1) kotłów i pieców na biomasę lub
2) systemów fotowoltaicznych, lub
3) słonecznych systemów grzewczych, lub
4) pomp ciepła, lub
5) płytkich systemów geotermalnych.
W ustępie 3 natomiast określono przesłanki uzyskania certyfikatu, wskazując, że certyfikat może być wydany instalatorowi, który spełnia następujące warunki:
1) posiada:
a) pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych,
b) dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) lub inny równoważny dokument potwierdzający kwalifikacje do instalacji urządzeń i instalacji sanitarnych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych lub elektrycznych lub
c) udokumentowane trzyletnie doświadczenie zawodowe w zakresie instalowania lub modernizacji urządzeń i instalacji: sanitarnych, energetycznych, grzewczych, chłodniczych lub elektrycznych, lub
d) świadectwo ukończenia co najmniej dwusemestralnych studiów podyplomowych lub równorzędnych, których program dotyczył zagadnień zawartych w zakresie programowym szkoleń określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 20v pkt 2, lub
e) zaświadczenie o ukończeniu szkolenia u producenta danego rodzaju odnawialnego źródła energii, które w części teoretycznej i praktycznej zawierało zagadnienia w zakresie projektowania, instalowania, konserwacji, modernizacji lub utrzymania w należytym stanie technicznym odnawialnego źródła energii;
2) nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów i obrotowi gospodarczemu;
3) ukończył szkolenie podstawowe dla osób ubiegających się o wydanie certyfikatu instalatora mikroinstalacji lub małej instalacji, poświadczone zaświadczeniem, przeprowadzone przez akredytowanego organizatora szkoleń, o którym mowa w art. 20q ust. 1 lub w art. 20w, w zakresie dotyczącym instalowania danego rodzaju odnawialnego źródła energii;
4) złożył z wynikiem pozytywnym egzamin przeprowadzony przez komisję egzaminacyjną, odpowiednio dla danego rodzaju odnawialnego źródła energii, nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia ukończenia szkolenia podstawowego.
Z kolei ustęp 4 powyższego przepisu wprowadza wyjątki, kiedy możliwe jest wydanie certyfikatu instalatorom odnawialnych źródeł energii bez odbywania stosownych szkoleń oraz zdawania egzaminu. Ustęp ten stanowi, że instalator, który posiada:
1) dyplom potwierdzający kwalifikacje w zawodzie technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej lub
2) dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zakresie urządzeń i systemów energetyki odnawialnej wydany na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty, lub
3) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku lub w specjalności w zakresie odnawialnych źródeł energii, albo urządzeń i instalacji sanitarnych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych, cieplnych i klimatyzacyjnych lub elektrycznych wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) – może uzyskać certyfikat, jeżeli spełnia warunki, o których mowa w ust. 3 pkt 1 lit. "a" oraz w pkt 2.
Z przepisu art. 20j ust. 1 ww. ustawy Prawo energetyczne wynika, że postępowanie w sprawie wydania przedmiotowego certyfikatu wszczynane jest na wniosek osoby zainteresowanej, która zobowiązana jest załączyć do niego stosowne dokumenty (art. 20j ust. 2 i 3 tej ustawy). Przed wydaniem certyfikatu Prezes Urzędu Dozoru Technicznego dokonuje sprawdzenia spełnienia przez instalatora ubiegającego się o wydanie certyfikatu wymagań, o których mowa w art. 20h ust. 3 lub 4. Prezes UDT, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia złożenia wniosku, jest obowiązany do wydania certyfikatu albo zawiadomienia o odmowie wydania certyfikatu (art. 20k ust. 1 i 2 ww. ustawy). W myśl art. 20l ustawy Prawo energetyczne, Prezes UDT odmawia wydania certyfikatu po stwierdzeniu, że instalator ubiegający się o wydanie certyfikatu nie spełnia któregokolwiek z wymagań określonych w art. 20h ust. 3 lub 4, albo, gdy instalatorowi cofnięto certyfikat, a od cofnięcia certyfikatu nie upłynął rok.
Z przepisu art. 20h ust. 2 ww. ustawy Prawo energetyczne wynika, że certyfikat jest dokumentem potwierdzającym jedynie posiadanie przez instalatora kwalifikacji do instalowania określonych rodzajów odnawialnych źródeł energii. Certyfikat nie nadaje uprawnień, lecz zaświadcza tylko, że wnioskodawca posiada ustawowe kwalifikacje zawodowe do instalowania odnawialnych źródeł energii. Zatem jego wydanie poprzedzone jest jedynie sprawdzeniem, czy dana osoba spełnia ustawowe warunki. Nie ma tu więc rozstrzygania w sposób władczy o przysługujących stronie uprawnieniach, jak w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji, regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz organ podejmuje jedynie czynność materialno – techniczną, jak w przypadku zaświadczenia, polegającą na sprawdzeniu, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania certyfikatu. Jeśli warunki są spełnione, wówczas dochodzi do wydania certyfikatu, natomiast niespełnienie wymogów ustawowych prowadzi do odmowy wydania certyfikatu. Choć treść art. 20l ww. ustawy Prawo energetyczne może sugerować, że odmowa wydania certyfikatu powinna nastąpić w formie władczego rozstrzygnięcia, to jednak przepis art. 20k ust. 2 ustawy Prawo energetyczne nie pozostawia wątpliwości, że również odmowa wydania certyfikatu w tym przypadku następuje także w drodze czynności materialno – technicznej, bowiem organ ma jedynie obowiązek zawiadomienia o odmowie wydania certyfikatu. Zawiadomienie o odmowie wydania certyfikatu nie ma charakteru decyzji administracyjnej, lecz stanowi czynność materialno – techniczną organu. Odmowa wydania certyfikatu jest negatywnym wynikiem sprawdzenia warunków ustawowych, o którym to wyniku Prezes UDT ma jedynie obowiązek zawiadomić wnioskodawcę, nie wydając przy tym żadnej decyzji.
Skoro więc ustawodawca przyjął konstrukcję zawiadomienia o odmowie wydania certyfikatu, to uznać należy, że wydawanie przedmiotowych certyfikatów odbywa się w ramach szczególnej procedury, do której nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie podejmowania decyzji (lex specialis derogat legi generali). Czynności materialno – techniczne dla swej ważności i skuteczności nie wymagają uzyskiwania odrębnych upoważnień piastuna funkcji organu. Mogą być one podejmowane przez osoby pozostające w strukturze administracyjnej organu, a więc przez osoby realizujące bezpośrednio jego ustawowe zadania. W odróżnieniu od kwalifikowanych aktów administracyjnych, w przypadku czynności materialno – technicznych nie dochodzi do podejmowania władczych rozstrzygnięć, a zatem ich realizowanie może następować w ramach zwykłych obowiązków osób przygotowujących sprawy do ich końcowego załatwienia. Potwierdzeniem prezentowanego przez Sąd stanowiska są kolejne przepisy omawianej ustawy, które także w sposób szczególny (w oderwaniu od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego) regulują dalszą procedurę w przedmiocie odmowy wydania certyfikatu.
Zgodnie z art. 20y ust. 1 ww. ustawy Prawo energetyczne, w przypadku:
1) odmowy wydania certyfikatu, cofnięcia certyfikatu oraz odmowy przedłużenia ważności certyfikatu,
2) odmowy udzielenia akredytacji lub cofnięcia akredytacji
- przysługuje odwołanie. Odwołanie, o którym mowa w ust. 1, wnosi się za pośrednictwem Prezesa UDT do Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o odmowie wydania certyfikatu, cofnięcia certyfikatu, odmowie przedłużenia ważności certyfikatu, odmowie udzielenia akredytacji lub cofnięcia akredytacji (ust. 2). Odwołanie rozpatruje trzyosobowy zespół, wyznaczony spośród członków Komitetu przez Przewodniczącego Komitetu, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia odwołania (ust. 3). Przepis art. 20z ust. 1 tej ustawy stanowi, że po rozpatrzeniu odwołania, o którym mowa w art. 20y ust. 1, Komitet Odwoławczy:
1) stwierdza zasadność odwołania i przekazuje sprawę Prezesowi UDT do ponownego rozpoznania albo
2) oddala odwołanie.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, osobie lub podmiotowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego, za pośrednictwem Komitetu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o oddaleniu odwołania; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji (ust. 2).
Jakkolwiek przewidziany przez ustawodawcę, w przypadku odmowy wydania certyfikatu, środek zaskarżenia został nazwany "odwołaniem", co może wskazywać na podobieństwo do środka zaskarżenia przewidzianego przy wydawaniu decyzji, to jednak z uwagi na sposób rozpoznawania tegoż odwołania przez Komitet Odwoławczy nie można przyjąć, by ów sposób dotyczył władczego rozstrzygnięcia (decyzji administracyjnej) i sam też następował w takiej formie. Oddaleniu odwołania, analogicznie jak w przypadku odmowy wydania certyfikatu, jedynie zawiadamia się osobę zainteresowaną, która w terminie 30 dni ma prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nader istotne jest to, że przepis ten wprost wskazuje, iż w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji. Skoro więc w tym przypadku rzecz nie dotyczy decyzji, lecz aktu administracyjnego (czynności), do którego jedynie mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji, to nie może budzić wątpliwości, że ani odmowa wydania certyfikatu, ani stanowisko Komitetu Odwoławczego przy Prezesie UDT nie przybierają formy decyzji administracyjnej. Zatem wszelkie zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego są nietrafne.
Sąd jednak oceniając merytoryczną prawidłowość stanowiska Komitetu Odwoławczego przy Prezesie UTD jako aktu administracyjnego (czynności), do którego – zgodnie z powołanymi wyżej przepisami – stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu decyzji stwierdził, że organ naruszył dyspozycję art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne. W przepisie tym, którego treść została przywołana wyżej, ustawodawca zastrzegł, że z obowiązku odbywania stosownych szkoleń oraz zdawania egzaminu zostali zwolnieni jedynie ci wnioskodawcy, którzy legitymują się dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku lub w specjalności w zakresie odnawialnych źródeł energii, albo urządzeń i instalacji sanitarnych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych, cieplnych i klimatyzacyjnych lub elektrycznych, wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.).
Zdaniem Sądu organ nieprawidłowo przyjął, że ustawodawca chciał wykluczenia z kręgu osób uprawnionych do otrzymania certyfikatu w trybie wyjątkowym tych, którzy uzyskali dyplom ukończenia studiów wyższych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, czyli przed dniem 1 września 2005 r. Takie rozumienie tych przepisów wskazywałoby, że ustawodawca wprowadza dyskryminację z uwagi na wiek, czyli moment uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych, nie zaś na wiedzę czy umiejętności osób uprawnionych do otrzymania certyfikatu w trybie wyjątkowym. Z treści art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne nie wynika wprost, że uzyskanie dyplomu ukończenia studiów musi nastąpić po 1 września 2005 r. Przepis ten wskazuje jedynie, że uzyskanie dyplomu ukończenia studiów musi nastąpić na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Ustawa ta nie powołuje systemu szkolnictwa wyższego "na nowo", ani nie wprowadza dyskryminacji osób z wyższym wykształceniem, które uzyskały dyplomy przed 1 września 2005 r.
Stosując reguły wnioskowania prawniczego reductio ad absurdum – sprowadzenie do absurdu, można wnioski organu sprowadzić do tezy, że świeżo upieczeni absolwenci studiów wyższych są bardziej predysponowani do uzyskania certyfikatu instalatora OZE niż osoby z wieloletnim doświadczeniem, np. wykładowcy akademiccy z uwagi na uzyskanie dyplomu ukończenia studiów wyższych przed 1 września 2005 r. W ocenie Sądu nie można zakładać, że racjonalny ustawodawca premiuje w uzyskaniu certyfikatu instalatora OZE osoby niedoświadczone, kosztem osób posiadających fachową wiedzę i umiejętności.
Sąd pragnie pokreślić, że z uwagi na postęp techniczny i dynamicznie zmieniającą się rzeczywistość przepis art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne należy rozmienić w taki sposób, że odnosi się on do osób, które posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku lub w specjalności w zakresie instalacji odnawialnego źródła energii albo urządzeń i instalacji sanitarnych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych, cieplnych i klimatyzacyjnych lub elektrycznych, niezależnie od daty ukończenia studiów, tj. także przed 1 września 2005 r.
Za taką interpretacją art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne przemawia również treść art. 32 Konstytucji RP. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Z kolei w myśl art. 32 ust. 2 Konstytucji RP nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się (m. in. wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt P 14/10, OTK z 2011 r. Nr 6/A, poz. 49; wyrok z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt P 41/11, OTK z 2012 r., Nr 4/A, poz. 41; wyrok z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt P 6/12, OTK z 2014 r., Nr 6/A, poz. 62), że zasada równości nakazuje identyczne traktowanie podmiotów znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji prawnie relewantnej. Równość wobec prawa zakłada zatem istnienie wspólnej cechy istotnej, uzasadniającej równe traktowanie podmiotów.
W wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. akt K 63/07, OTK z 2010 r. Nr 6/A, poz. 60) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zakaz dyskryminacji wynikający z art. 32 ust. 2 Konstytucji nie jest tożsamy z zakazem różnicowania sytuacji podmiotów prawa. Jest to natomiast zakaz nieuzasadnionego, różnego traktowania podobnych podmiotów prawa, w procesie stanowienia oraz stosowania prawa. Dyskryminacja oznacza zatem nienadające się do zaakceptowania tworzenie różnych norm prawnych dla podmiotów prawa, które powinny być zaliczone do tej samej klasy (kategorii), albo nierówne traktowanie podobnych podmiotów prawa w indywidualnych przypadkach, gdy zróżnicowanie nie znajduje podstaw w normach prawnych. Tak więc dla oceny danej sytuacji jako dyskryminacji, albo jej braku, istotne jest określenie kryterium zróżnicowania, a także ocena zasadności jego wprowadzenia. W przypadku podmiotów podobnych, należących do tej samej klasy (kategorii) istotnej, domniemanie przemawia za brakiem zróżnicowania."
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że przepis art. 20h ust. 4 pkt 3 ustawy Prawo energetyczne należy rozumieć w taki sposób, że wprowadza on kryterium posiadania dyplomu ukończenia studiów wyższych na kierunku lub w specjalności wskazanej przez ustawodawcę niezależnie od daty ukończenia studiów, tj. także przed 1 września 2005 r.
Z uwagi na powyższe naruszenie prawa materialnego niezbędnym stało się uchylenie zaskarżonego aktu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem Komitetu Odwoławczego przy Prezesie UTD będzie uwzględnienie powyższych uwag Sądu i usunięcie w toku postępowania administracyjnego wskazanego naruszenia prawa.
Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że obowiązujący obecnie art. 136 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. poz. 478) stanowi powtórzenie poprzednio obowiązującego art. 20h ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo energetyczne, dodanego ustawą z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 984).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło