II GZ 240/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T.S. i M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3695/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego C. z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie ze skargi T.S. i M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 3695/15 odmówił T.S. i M.S. wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] marca 2015 r. wydanej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji został zawarty w skardze do WSA w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia 16 marca 2015 r. Sąd I instancji oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. stanął na stanowisku, że na gruncie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania innych niż zaskarżony bezpośrednio do sądu akt, pod warunkiem, że akty te zostały wydane "w granicach tej samej sprawy" rozumianej, jako sprawa w sensie materialnoprawnym. Tożsamość sprawy w takim ujęciu będą więc wyznaczały elementy stosunku prawnego wynikającego z zaskarżonego aktu, a więc identyczność podmiotowa i przedmiotowa, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Sąd I instancji stwierdził, że nie można mówić o tożsamości podmiotowej zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] marca 2015 r. Brak jest tożsamości przedmiotowej, gdyż przedmiotem postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w C. w przypadku decyzji z dnia [...] marca 2015 r. było wymierzenie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, zaś przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia jest dopuszczalność odwołania. Inna jest zatem podstawa prawna obu rozstrzygnięć. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli T.S. i M.S. zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] marca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności (w całości lub w części), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest zatem we wskazanych sytuacjach szczególną, a jednocześnie przejściową formą zabezpieczenia ważnych interesów strony. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że pojęcie wstrzymania wykonania użyte przez ustawodawcę w art. 61 p.p.s.a. należy odnosić do wszelkich aktów i czynności poddanych kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. w zakresie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W ocenie Sądu I instancji rozpatrując skargę na tego typu postanowienie, nie można w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. objąć skarżącego ochroną tymczasową w zakresie wykonywania decyzji wydanej w I instancji. Nie można podzielić tego stanowiska, gdyż zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do zasady nic nie stoi na przeszkodzie, aby w przypadku wniesienia skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd administracyjny udzielił ochrony tymczasowej, w zakresie decyzji wydanej w I instancji. Brzmienie zdania 3 art. 61 § 3 p.p.s.a. odnoszące się do zakresu przedmiotowego udzielenia ochrony tymczasowej uzasadnia takie stanowisko, gdyż decyzja organu I instancji, mieści się w pojęciu aktu wydanego w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy. "Prawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. przewidział rozszerzenie możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. będą objęte akty administracyjne wydane w pierwszej instancji oraz akty administracyjne w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie zwyczajnym albo w trybie nadzwyczajnym..." (R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2015, s. 386). Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. ponownie rozpoznając sprawę powinien zatem zbadać w pierwszej kolejności, czy decyzja organu I instancji - Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] marca 2015 r. posiada przymiot wykonalności, a w następnej kolejności - czy istnieją przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.