I SAB/Wa 502/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi I. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...] ozn. hip. "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz I. Z. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Z. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata I. R. wniosła 29 kwietnia 2015 r. skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy Al. [...], ozn, hip. jako "[...]" dz. [...] i [...]. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo że postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] i [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenia za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od daty doręczenie postanowienia. Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji merytorycznej. Ponadto pismem z dnia 2 lipca 2015 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta [...] mająca mieć miejsce przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. dalej ugn), odszkodowania za utraconą nieruchomość położoną w [...] przy [...]. Bezczynność organu zachodzi zaś wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności te będą miały natomiast znaczenie podczas oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), czy też nie. Zgodnie natomiast z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...]. Wniosek o ustalenie odszkodowania z utraconą nieruchomość do organu wpłynął 22 maja 2013 r. Jednak w tym czasie toczyło się postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do tej samej nieruchomości w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m. st. Warszawy. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku spadkobierców dawnych właścicieli o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość do czasu zakończenia postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Decyzja o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego zapadła [...] czerwca 2014 r. Wniosek o podjęcie zawieszonego wpłynął do organu 15 lipca 2014 r. zaś postanowienie o podjęcie zawieszonego postępowania zostało wydane [...] listopada 2014 r. Po tej dacie organ zaczął gromadzić stosowną dokumentację. W dniu 26 października 2014 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących nieruchomości. Pismem zaś z dnia 2 lipca 2015 r. poinformował pełnomocnika skarżącej, że decyzja w przedmiotowej sprawie zastanie wydana do 30 września 2015 r. Taki sposób procedowania sprawy w sposób oczywisty uzasadnia zarzut bezczynności. To z kolei implikowało po stronie Sądu obowiązek wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, a ponadto oceny charakteru tej zwłoki, o czym stanowi ww. artykuł w § 1 zdaniu drugim. Wyznaczając zaś czteromiesięczny termin załatwienia sprawy (którego bieg rozpoczynał się będzie do daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem) Sąd miał na względzie, że nie wszystkie poszukiwane dokumenty niezbędne dla merytorycznego załatwienia sprawy organ uzyskał oraz wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia - w sytuacji potwierdzenia spełnienia przesłanek z art. 215 ust. 2 u.g.n. – wymagać będzie także sporządzenia opinii uprawnionego rzeczoznawcy o wartości utraconej nieruchomości, do której to opinii strony mogą wnosić zastrzeżenie. Z tych względów rozsądnym i realnym terminem w jakim możliwe jest zakończenia postępowania - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, czas pozyskania wszystkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów oraz uwzględniającym obligatoryjności przeprowadzenia dowodu z wyceny nieruchomości (w przypadku decyzji pozytywnej) - jest termin czterech miesięcy. W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Stwierdzenie, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Zważywszy na charakter niniejszej sprawy, która z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów, jak też znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Ponadto należy zauważyć, że wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony w toku postępowania o przyznania prawa użytkowania wieczystego do tej samej nieruchomości, co do pewnego momentu wstrzymywało orzekanie w przedmiocie złożonego o przyznanie odszkodowania. Ta okoliczność dwutorowego prowadzenie postępowania przez stronę skarżącą– zdaniem sądu- również wpływa na uznanie bezczynności organu za nie mającej charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono zaś na podstawie art. 200 powołanej ustawy.