II FZ 356/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia [...] "A." [...] sp. j. w likwidacji z siedzibą w R. (dawniej: [...] "A." [...] sp. j. z siedzibą w R.) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1212/15 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi [...] "A." [...] sp. j. w likwidacji z siedzibą w R. (dawniej: [...] "A." [...] sp. j. z siedzibą w R.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1212/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie [...] A. [...] sp. j. w likwidacji z siedzibą w R. (dalej "spółka", "skarżąca") w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2015 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oznaczone w sentencji niniejszego postanowienia. Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie spółka wniosła sprzeciw, który postanowieniem z dnia 7 czerwca 2016 r. został odrzucony, jako wniesiony po terminie. Orzeczenie to zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 27 października 2016 r. oddalił zażalenie. Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 listopada 2016 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 22 grudnia 2015 r. na postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r. w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpowiadając na wezwanie, strona skarżąca wniosła o zwolnienie z obowiązku poniesienia tej opłaty. Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy pozostawił ww. wniosek strony skarżącej bez rozpoznania. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone. W tym stanie rzeczy na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 marca 2017 r. wezwano stronę skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 15 listopada 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 22 grudnia 2015 r. na postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r. w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka polecona zawierająca wezwanie została doręczona stronie skarżącej w dniu 28 marca 2017 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca spółka, powołując się na trudną sytuację materialną, wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia. Natomiast wymagany wpis sądowy od zażalenia nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 7 grudnia 2015 r., wskazał, że wyznaczony termin do uiszczenia wpisu od zażalenia upłynął w dniu 4 kwietnia 2017 r. Skarżąca, mimo prawidłowego wezwania, zawierającego pouczenie o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, należnej opłaty sądowej nie uiściła. Sąd podkreślił, że bieg terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia nie mógł zostać przerwany przez ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na powyżej powołane postanowienie spółka wniosła zażalenie, uzasadniając, że brak było podstaw do odrzucenia zażalenia, bowiem złożono je w terminie, opłacono oraz jest ono zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że w następstwie prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd ten miał obowiązek - stosownie do art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") - wezwać stronę do uiszczenia wpisu od zażalenia, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu od środka zaskarżenia, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia środka zaskarżenia nie zostaje przerwany. Ocena przedstawionego wyżej zagadnienia odnosi się również do sytuacji, w której złożony w postępowaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięty został prawomocnym orzeczeniem formalnym (tj. zarządzeniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, które nie zostało zaskarżone). Odmienna ocena tego zagadnienia mogłaby doprowadzić do uniemożliwienia, z przyczyn dotyczących wyłącznie strony, kontynuowania postępowania sądowego wskutek rozpoznawania przez sąd kolejnych, obarczonych brakami formalnymi lub wniesionych po terminie wniosków o przyznanie prawa pomocy, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania lub nawet niemożnością jego zakończenia. Ponadto należy podkreślić, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FZ 38/17). Należy również podkreślić, że wbrew twierdzeniom strony, z akt sprawy nie wynika, aby wpis sądowy od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2015 r. został uiszczony. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie na to postanowienie. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia