III SA/Wr 691/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-12-08
Skład orzekający: Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Powiatu o odwołaniu Przewodniczącego Rady została podjęta zgodnie z prawem, w szczególności w zakresie prawidłowości zwołania sesji, zmiany porządku obrad, prowadzenia obrad przez uprawnioną osobę oraz prawidłowości głosowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona uchwała Rady Powiatu o odwołaniu Przewodniczącego została podjęta zgodnie z prawem. Sesja została zwołana prawidłowo przez Przewodniczącego w trybie zwyczajnym, a nie nadzwyczajnym, co wykluczało wymóg zgody Zarządu Powiatu na zmianę porządku obrad. Przerwanie obrad przez Przewodniczącego było bezskuteczne, a dalsze prowadzenie sesji przez najstarszego wiekiem radnego było zgodne z prawem. Głosowanie nad uchwałą było prawidłowe, mimo braku pieczęci na kartach, co wynikało z obiektywnych przyczyn niezależnych od Rady.Stan faktyczny
Skarżący M.S., będący Przewodniczącym Rady Powiatu T., zaskarżył uchwałę Rady o jego odwołaniu z funkcji. Zarzucił, że uchwała została podjęta podczas sesji prowadzonej przez osobę nieuprawnioną, po przerwaniu sesji przez niego i opuszczeniu sali obrad, a także że nie była objęta porządkiem obrad, co naruszało przepisy ustawy o samorządzie powiatowym i statutu powiatu. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące braku wymaganego wniosku o odwołanie oraz nieprawidłowości głosowania (brak pieczęci na kartach). Rada Powiatu wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że sesja została zwołana prawidłowo, a wszelkie procedury były zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), , Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Powiatu T. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji Przewodniczącego Rady Powiatu T. oddala skargę w całości.
Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 595 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.s.p.", Rada Powiatu T. odwołała z funkcji swojego Przewodniczącego M.S.
W uzasadnieniu skargi na wymienioną uchwałę Skarżący M. S. zarzucił, że uchwała została podjęta podczas sesji Rady, którą prowadziła osoba nieuprawniona. Wyjaśnił, że w dniu [...] r. jako Przewodniczący Rady prowadził VIII sesję Rady Powiatu T. Zaskarżona uchwała została podjęta po przerwaniu przez Skarżącego sesji oraz po opuszczeniu przez niego oraz obu wiceprzewodniczących sali obrad. Co za tym idzie, procedowano w trakcie obrad, które ze względu na ogłoszoną przerwę w ogóle nie powinny się toczyć, nadto prowadzone były przez osobę nieuprawnioną albowiem obrad nie prowadził najstarszy radny obecny na sali. W ocenie Skarżącego, opisany sposób procedowania był sprzeczny z art. 14 ust. 3 u.s.p. oraz § 11 ust. 3 statutu powiatu.
Skarżący zarzucił także, że uchwała nie była objęta porządkiem obrad, co stanowiło naruszenie art. 15 ust. 1 u.s.p. oraz § 12 ust. 1 statutu. Sesja zaś jako zwołana przez Zarząd Powiatu stanowiła sesję nadzwyczajną, której porządku obrad nie można zmienić bez zgody wnioskodawcy. W rozstrzyganej sprawie wnioskodawca nie wyraził zaś zgody na zmianę porządku obrad.
W ocenie skarżącego, zmiana porządku obrad naruszyła art. 15 ust. 8 u.s.p. oraz § 12 ust. 8 statutu.
Jako kolejne naruszenie wskazano, że wniosek o odwołanie Skarżącego ze stanowiska Przewodniczącego Rady nie został złożony przez co najmniej 1/4 ustawowego składu rady, co jest sprzeczne z art. 14 ust. 4 u.s.p. oraz § 11 ust. 4 statutu powiatu.
Zarzucił nadto, że zgodnie z § 32 ust. 1 statutu powiatu, głosowanie w sprawie uchwał o odwołaniu z funkcji lub powołaniu do pełnienia funkcji powinno odbywać się na kartach do głosowania opatrzonych pieczęcią rady powiatu. Tymczasem głosowanie odbyło się za pomocą kart do głosowania przygotowanych w trakcie sesji, nie posiadających pieczęci rady. Karty do głosowania wrzucane były zaś do nieopieczętowanej urny, co rodzi wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego głosowania.
Końcowo Skarżący wyjaśnił swój pogląd na charakter sesji rady, na której zapadły zaskarżone uchwały, przytaczając przebieg wypadków. Podał, iż wniosek o zwołanie sesji został złożony przez Zarząd Powiatu w dniu [...] r., wraz z załączonym porządkiem obrad i z projektami uchwał. Po otrzymaniu w dniu [...] roku tego wniosku, Skarżący zlecił pracownikowi biura rady przygotowanie zawiadomień o sesji, które zostały doręczone członkom rady. Wyjaśnił, że zawiadomienia o sesji omyłkowo (błąd pisarski) zostały datowane na dzień [...] r. W rzeczywistości zostały jednak sporządzone dnia [...] r. W zawiadomieniach nie podano także, iż sesja została zwołana na wniosek zarządu. Przepisy prawa nie wymagają jednak zamieszczania w treści zawiadomienia takiej informacji. Zdaniem Skarżącego wskazane okoliczności nie podważają więc tego, że sesja została zwołana w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. Nie podważa tego również okoliczność, że radni pocztą elektroniczną zostali zawiadomieni o terminie sesji już w dniu [...] r. Wiadomość ta miała bowiem charakter wyłącznie sygnalizacyjny i nie stanowiła zwołania sesji rady z inicjatywy jej przewodniczącego w trybie art. 15 ust. 1 u.s.p. Skarżący w nieformalnych kontaktach osobistych z wyprzedzeniem dowiedział się bowiem, że Zarząd Powiatu ma zamiar w dniu [...] r. wystąpić z wnioskiem o zwołanie sesji rady powiatu.
W ocenie Skarżącego przytoczone przez niego w skardze okoliczności świadczą o naruszeniu prawa w stopniu powodującym konieczność stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały.
W odpowiedzi Rada Powiatu T. wniosła o oddalenie skargi. Zdaniem tego organu sesja została zwołana na wniosek Skarżącego jako ówczesnego przewodniczącego Rady w trybie przewidzianym w art. 15 ust. 1 u.s.p. Brak jest zaś podstaw do przyjęcia, że sesja została zwołana na wniosek Zarządu Powiatu w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. Tym samym nie istniały przeszkody prawne, aby w jej trakcie zmienić porządek obrad i podjąć rozstrzygnięcia w sprawach pierwotnie nieprzewidywanych do rozpatrzenia.
Organ podkreślił okoliczność, że radni otrzymali zawiadomienie o zwołaniu sesji rady na dzień [...] r. dwukrotnie. W dniu [...] r. pocztą elektroniczną oraz na piśmie w dniu [...] r. Przy czym to ostatnie datowane było na dzień [...] r. Zdaniem organu, Skarżący nie potrafił przedstawić wiarygodnych wyjaśnień, z jakiego powodu zwołał sesję jeszcze przed wpływem wniosku Zarządu Powiatu o zwołanie sesji. Skoro zaś w żadnym z tych zawiadomień nie wskazano, że sesja jest zwoływana w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p., należy przyjąć, że została zwołana z inicjatywy Przewodniczącego Rady na podstawie art. 15 ust. 1 u.s.p. Zwrócono również uwagę, że wniosek Zarządu z dnia [...] r. nie zawierał projektów uchwał. Okoliczność ta także świadczyć ma o tym, że w rzeczywistości Przewodniczący Rady zaplanował zwołanie sesji w dniu już [...] r., a najpóźniej w dniu [...] r. Przedmiotowa sesja nie miała więc charakteru tzw. sesji nadzwyczajnej.
Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem Skarżącego, że sesję prowadziła osoba do tego nieuprawniona. Wskazał, że sesja została przygotowana i zwołana przez uprawniony - w świetle art. 14 ust. 3 u.s.p. podmiot, tj. Przewodniczącego Rady, który następnie przez kilka godzin prowadził obrady. W ich trakcie część osób, w tym Skarżący, dobrowolnie i bez usprawiedliwienia opuściła salę. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, przedmiotowa uchwała nie została podjęta po przerwaniu przez Skarżącego sesji. Ten bowiem działając samodzielnie jako przewodniczący nie był uprawniony do podjęcia takiej decyzji. Na mocy art. 17 ust. 3, 4 i 5 statutu powiatu, jest ona bowiem zarezerwowana dla rady, a nie jej przewodniczącego. Wniosek o przerwanie obrad nie został zaś złożony i przegłosowany.
Zdaniem organu, po opuszczeniu sali przez Skarżącego, dalsze obrady prowadziła uprawniona do tego osoba - najstarszy obecny na sali radny – uprawniony do prowadzenia obrad. Organ wyjaśnił, że najstarszy obecny na sali radny, z uwagi na pełnioną funkcję członka Zarządu Powiatu, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.s.p. nie mógł objąć przewodniczenia sesji. Obrady poprowadził więc kolejny najstarszy radny.
Podkreślono, że wbrew zarzutom skargi uchwały o odwołaniu zarówno przewodniczącego, jak i wiceprzewodniczącej rady zostały podjęte po uprzednim złożeniu wniosków podpisanych przez 10 radnych. Nadto przed głosowaniem w sprawach personalnych powołano komisję skrutacyjną, a aktu głosowania dokonano przy zachowaniu zasady tajności.
Odnosząc się do zarzutu głosowania na kartach nieopatrzonych pieczęcią wskazano, że pracownicy starostwa na polecenie starosty opuścili salę obrad zabierając pieczęć. Nie było więc możliwe jej użycie.
Organ przedstawił także chronologię wydarzeń, które nastąpiły po opuszczeniu przez Skarżącego i części radnych sali. Między innymi stwierdził, iż w trakcie dalszych obrad zgłoszono wnioski o zmianę porządku obrad, które przegłosowano.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga wniesiona w trybie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz.595 z późn. zm.; dalej w skrócie przywoływana jako "u.s.p." ). Wstępnie badając przedmiotową skargę Sąd ocenił, że spełnione zostały wszystkie wymagane prawem wymogi jej wniesienia do sądu. Zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, pochodzi od podmiotu uprawnionego w rozumieniu art. 87 ust. 1 u.s.p. w związku z art. 50 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."), które przewidują, że taką skargę może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej. Spełniony też został wymóg formalny wniesienia skargi, jej wniesienie poprzedzono bowiem bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia. Niniejsza skarga podlegała zatem merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd.
Kontrolując legalność zaskarżonej uchwały Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm prawa przy podjęciu tego aktu w stopniu, który mógłby obligować do wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego. Należy przy tym zauważyć, że nie każde naruszenie prawa, lecz jedynie mające charakter istotny może skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu (por. art. 147 § 1 p.p.s.a.). Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo "istotnego" naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie sprecyzował tego określenia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących uchybień, przykładowo – w razie podjęcia uchwały przez niewłaściwy organ, braku podstawy prawnej do podjęcia aktu określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenia procedury podejmowania uchwał. Każdorazowo charakter naruszenia prawa podlega ocenie Sądu, na tle występujących w sprawie okoliczności faktycznych danego przypadku, mających walor prawotwórczy, wyznaczony hipotezą stosowanych w sprawie przepisów prawa.
W skardze sformułowano zarzuty podważające procedurę podejmowania uchwały poprzez - poddanie pod głosowanie zmiany porządku obrad sesji oraz ich prowadzenie przez osobę nieuprawnioną, podjęcie uchwały, mimo że nie była objęta porządkiem obrad, wprowadzenie zmiany do porządku obrad oraz objęcie tym porządkiem głosowania nad uchwałą pomimo braku zgody wnioskodawcy (tj. Zarządu Powiatu) na dokonanie takiej zmiany, brak wymaganego wniosku ¼ ustawowego składu Rady o odwołanie z funkcji przewodniczącego Rady, przeprowadzenie głosowania nad zaskarżoną uchwałą za pomocą kart do głosowania nieopatrzonych pieczęcią Rady - co wyrażało się wskazaniem w petitum skargi na naruszenie przepisów art. 14 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 15 ust. 1 i ust. 8 u.s.p., a także uregulowań prawa miejscowego to jest § 11 ust. 3 i 4, § 12 ust.1 i 8, § 32 ust. 1 Statutu Powiatu T. (przyjętego uchwałą nr [...] Rady Powiatu T. z dnia 30 grudnia 1998 r.; Dz. Urz. Woj. Dolnośl. Nr 11, poz. 513 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 u.s.p. rada powiatu obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego rady powiatu w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał. W myśl ust 2 - rada powiatu może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Według ust. 7 zaś - na wniosek zarządu lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady powiatu przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1. Stosownie natomiast do ust. 8 - do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w ust. 7 stosuje się przepis ust. 2, z tym że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy.
Z nadesłanych akt wynika, że VIII sesja, na której w dniu [...] r. podjęto zaskarżoną uchwałę, została zwołana przez Skarżącego – sprawującego funkcję Przewodniczącego Rady - w trybie zwyczajnym (ust. 1 art. 15), nie zaś według trybu nadzwyczajnego przewidzianego w ust. 7 cytowanego artykułu.
Uzasadniając przesłanki powyższej konkluzji przede wszystkim należy najpierw podkreślić, że grupa radnych składała do Przewodniczącego Rady trzy wnioski o zwołanie sesji na podstawie ust. 7 art. 15 u.s.p. – w dniach [...],[...] i wreszcie [...] r., do którego to wniosku dołączyła między innymi projekt uchwały o odwołaniu Skarżącego z pełnionej funkcji. Skarżący bezsprzecznie – jak wskazuje lektura akt – odmawiał zwołania sesji na wniosek radnych pismami - kolejno z [...],[...] i [...] r. Notabene pismo Skarżącego z [...] nie wskazuje konkretnej przyczyny odmowy zwołania sesji nadzwyczajnej na wniosek grupy radnych. Wcześniej, przed wystosowaniem tego pisma, w dniu [...] r., e-mailem , pracownik Starostwa powiadomił radnych, że najbliższa sesja Rady Powiatu odbędzie się [...] r. a porządek obrad wraz z materiałami na sesję otrzymają w terminie późniejszym. Z kolei pismami datowanym na dzień [...] r. Skarżący wystosował podpisane przez siebie zaproszenie do radnych na VIII sesję Rady w dniu [...] r. wraz z załączonym porządkiem obrad oraz projektami uchwał, na co wskazuje wprost tekst pisma. W dniu natomiast 1 kwietnia Zarząd Powiatu złożył wniosek do Przewodniczącego Rady o zwołanie w trybie art. 15 ust. 7 u.s.p. posiedzenia VIII sesji Rady Powiatu, przy czym do wniosku nie załączono projektów uchwał, w każdym bądź razie treść pisma nie wymienia załączników. W tej samej dacie (1 kwietnia) pracownik starostwa wysłał kolejny e-mail do radnych z porządkiem obrad i projektami uchwał na sesję w dniu [...] r. W świetle przytoczonych okoliczności przyjąć należy, że VIII sesja Rady została zwołana formalnie przez Przewodniczącego pismem z [...] r., czyli ta czynność Przewodniczącego Rady – niewadliwa, a przez to skuteczna, albowiem spełniająca wymogi z ust. 1 art. 15 u.s.p. , gdyż do zawiadomienia dołączony został porządek obrad i projekty uchwał, co jest wystarczające dla uznania jej prawidłowości - została dokonana wcześniej niż Zarząd Powiatu sformułował swój wniosek (który zresztą, jak wskazano wyżej, nie spełniał wszystkich wymagań formalnych, wprawdzie bowiem porządek obrad zawierał, lecz bez projektów uchwał). Zważyć także trzeba, że ani w pisemnych zawiadomieniach Przewodniczącego Rady, ani w e-mailach starostwa, nie podano jakiejkolwiek informacji, że zwołanie sesji następuje na wniosek Zarządu Powiatu i jakkolwiek w istocie takiego wprost wymogu obowiązujące przepisy nie nakładają, lecz ta okoliczność na tle twierdzenia Skarżącego, że data [...], jaką opatrzono zawiadomienia, została wpisana omyłkowo, gdyż faktycznie sporządzono je 1 kwietnia - nie popartego żadnym dowodem lub choćby przekonującą argumentacją – dodatkowo pozwala na przyjęcie, że to właśnie w dniu [...] r. Skarżący wyraził w sposób formalny swoją wolę zwołania VIII sesji.
W konsekwencji, skoro VIII sesja Rady nie została zwołana na wniosek Zarządu Powiatu, lecz z inicjatywy Przewodniczącego, w trybie zwykłym, nie zaś nadzwyczajnym, to tym samym nie była konieczna zgoda Zarządu na zmianę porządku obrad.
Zachodzi wobec tego brak podstaw do przyjęcia naruszenia art. 15 ust.1 i ust. 8 u.s.p. oraz § 12 ust.1 i 8 statutu. Co dalej za tym idzie – w świetle ust. 2 art. 15 u.s.p. – można było wprowadzić zmiany w porządku obrad bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady.
Kolejnym problemem do rozważenia jest kwestia, czy doszło do zamknięcia obrad VIII sesji tudzież przeniesienia jej posiedzenia na inny dzień, a to w takim kontekście, że doszło do przerwania tej sesji przez Przewodniczącego i podjęcie uchwały o odwołaniu Skarżącego z pełnionej funkcji oraz uchwały o wyborze nowego przewodniczącego Rady procedowano już po opuszczeniu przez niego sali wraz z innymi radnymi (w sumie salę opuściło 10 radnych, w tym Skarżący oraz dwóch wiceprzewodniczących; na sali obrad pozostało 11 radnych).
W tej materii statut stanowi w § 17 ust. 3, że: "Porządek obrad sesji rady powiatu powinien zostać wyczerpany w zasadzie na jednym posiedzeniu. Na wniosek przewodniczącego rady lub radnego, rada powiatu może postanowić o przerwaniu obrad i ich kontynuowaniu w innym terminie na kolejnym posiedzeniu tej samej sesji."
Tym samym, skoro akt prawa miejscowego w formie statutu jednoznacznie zastrzega kompetencję do przerwania obrad wyłącznie na rzecz Rady, to zarządzenie przerwy przez Przewodniczącego było bez wątpienia czynnością bezskuteczną, przekraczającą jego statutowe uprawnienia, co oznacza, że także po opuszczeniu sali przez część radnych (w tym samego Skarżącego) możliwe było kontynuowanie dalszych obrad na tej sesji, ponieważ liczba pozostających na sali radnych odpowiadała wymaganemu quorum gwarantując zachowanie zdolności do podejmowania uchwał (w tym zaskarżonej) przez Radę Powiatu, a także uprzedniego wprowadzenia zmian w porządku obrad. Sama natomiast ocena przez Skarżącego, że porządek obrad jest zakłócany co najwyżej mógł uzasadniać zgłoszenie przezeń wniosku do Rady o przegłosowanie przerwy (czego nie uczynił), lecz nie mogła stanowić podstawy do samodzielnego przerwania obrad przez Przewodniczącego. Przepisy prawa miejscowego nie przewidują odstępstw w tym względzie.
Nie można się również zgodzić z tezą, że bez obecności Skarżącego oraz dwóch wiceprzewodniczących na sesji nie można było prowadzić dalszych obrad. Ustawa o samorządzie powiatowym nadaje w tym względzie szczególne znaczenie najstarszemu wiekiem radnemu. Zasada starszeństwa wynika z normy ustępu 3 art. 14 u.s.p., który to przepis stanowi, że: "Zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem." Zgodnie zaś z ustępem 2 tego artykułu – "Radny wchodzący w skład zarządu nie może pełnić funkcji, o których mowa w ust. 1." Według natomiast brzmienia ustępu 1 art. 14 u.s.p. "Rada powiatu wybiera ze swego grona przewodniczącego i jednego lub dwóch wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym."
W sytuacji, która zaistniała, należało uznać, że kwalifikuje się ona do przypadku objętego hipotezą normy ujętej w zdaniu trzecim ustęp 3 zacytowanego art. 14 u.s.p. Wbrew twierdzeniom skargi analiza protokołu prowadzi do konstatacji, że wymogi do zastosowania tej normy zostały spełnione. Zważyć bowiem trzeba, że skoro przepis art. 14 ust. 2 u.s.p. wyklucza aby radny wchodzący w skład zarządu mógł pełnić funkcje, o których mowa w ust. 1., czyli występować w charakterze przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego rady, a obecny na dalszej części obrad VIII sesji najstarszy wiekiem radny J.H. zrezygnował z prowadzenia obrad właśnie zważywszy na okoliczność pełnienia funkcji członka zarządu, to obradom – zgodnie ze zdaniem 3 ust. 3 art. 14 u.s.p. - mógł przewodniczyć obecny na sesji, następny w kolejności najstarszy wiekiem radny, tj. radny A. G. Z protokołu z obrad prowadzonych po opuszczeniu sali przez Skarżącego z grupą radnych wynika, że radny D. S. był protokolantem, a nie prowadzącym obrady.
W tym stanie rzeczy zarzuty o dalszym prowadzeniu obrad oraz poddawanie w ich toku wniosków formalnych pod głosowanie (co dotyczy również wniosków o zmianę porządku obrad zgłoszonych w drugiej części sesji) przez osobę nieuprawnioną nie mogły się ostać. Skoro nie naruszono normy art. 14 ust. 3 u.s.p. (a tym samym odpowiadającego mu przepisu § 11 ust. 3 statutu), to nie można kwestionować legalności przejęcia przewodnictwa obrad Rady.
Również porządek obrad został zmieniony bez naruszenia prawa, przyjęty wymaganą, bezwzględną większością głosów przy obowiązującym quorum stosownie do reguł art. 15 ust.2 u.s.p. (oraz w zgodzie z § 12 ust. 2 statutu).
Wniosek o rozszerzenie porządku obrad w sprawie odwołania Przewodniczącego został złożony przez radną M. M.
Zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 4 u.s.p. (oraz powielającego ten przepis § 11 ust. 4 statutu) odwołanie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego rady następuje na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady powiatu, w trybie określonym w ust. 1, co oznacza, że dokonuje się bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym.
Stosowny wniosek na piśmie, został przedstawiony w dniu sesji – 8 kwietnia 2015 r. i został podpisany przez 10 radnych, zatem przez wymaganą przepisem art. 14 ust. 4 u.s.p. liczbę radnych (abstrahując od faktu, że był przedkładany już we wcześniejszym terminie przy nieuwzględnionych przez Skarżącego wnioskach grupy radnych o zwołanie sesji – co dotyczy w szczególności ich wniosku z dnia [...] r.; rozpatrywane wobec tego na VIII sesji wnioski o zmianę w porządku obrad oraz o odwołanie Przewodniczącego nie stanowiły nie tylko zaskoczenia dla radnych, ale były też skutkiem braku reakcji Przewodniczącego).
W sprawie niniejszej nie można również skutecznie zarzucić naruszenia § 32 ust. 1 statutu. Zgodnie z tym przepisem, w głosowaniu tajnym radni głosują na kartach opatrzonych pieczęcią rady.
W tej materii Sąd w pierwszym rzędzie wskazuje, że po myśli art. 178 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Przechodząc do rozważenia tej kwestii wypada podkreślić, że z lektury akt, w szczególności z protokołu wynika, że pracownica starostwa zabrała na polecenie zwierzchnika służbowego (starosty) między innymi pieczęcie oraz przygotowane karty do głosowania. Abstrahując od oceny tego przypadku w kategorii co najmniej sprzeczności z dobrymi obyczajami, godzi się wspomnieć, że rolą zarządu powiatu oraz starostwa (urzędu) jest wspieranie a nie utrudnianie czy uniemożliwianie wykonywania zadań konstytucyjnie i ustawowo przypisanych organowi stanowiącemu powiatu jakim jest rada powiatu. Za pomocą takich praktyk można by całkowicie i trwale blokować prace rady. Tego rodzaju działanie nie może zatem korzystać z ochrony prawnej poprzez powoływanie się na regulacje statutowe, to znaczy wymieniony § 32. Brak dostępu przez radę powiatu do pieczęci spowodowany czynnikami obiektywnymi, niezależnymi od rady, wskutek poczynań instytucji, osób, organów, które z założenia i woli ustawodawcy (por. art. 32 i art. 33 u.s.p., § 16 ust. 4 statutu) mają przyczynić się do zapewnienia sprawnej obsługi i stosownych warunków materialno-technicznych dla wykonywania prac przez radę nie może uniemożliwiać demokratycznego procesu podejmowania uchwał i wykonywania przez ten organ stanowiący jego ustawowych funkcji. Z tego względu nie można stwierdzić nielegalności głosowania tylko dlatego, że było przeprowadzone na nieopieczętowanych kartach i z wykorzystaniem nieopieczętowanej urny skoro nastąpiło to wyłącznie z powodu zlikwidowania dostępu do pieczęci. Poza tym, co do wykorzystywania urny podczas aktu głosowania tajnego w statucie nie zamieszczono uregulowań, więc ten aspekt sprawy nie ma znaczenia.
Brak pieczęci na kartach do głosowania zastąpiono przez złożenie na nich podpisów przez trzech członków wyłonionej komisji skrutacyjnej i można uznać, że był to zabieg wystarczający w tych warunkach dla zapobieżenia potencjalnym nadużyciom. Procedura głosowania przebiegała w sposób nie nasuwający wątpliwości i zgodnie z prawem. Analiza sporządzonego protokołu odzwierciedlającego przebieg obrad oraz załączników w postaci protokołów komisji skrutacyjnej z głosowań tajnych nie wzbudza zastrzeżeń co do poprawności glosowania z zachowaniem demokratycznych mechanizmów, zresztą w skardze nie sformułowano konkretnych zarzutów.
Z tych powodów, wobec braku naruszeń prawa, Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło