III SA/Wr 516/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA, Sędzia WSA Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z/s w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...]) na podstawie art. 216 § 1, art. 262 § 1 pkt 2, § 5, § 5a, art. 263 § 1 o.p., w związku z art. 23b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., o grach hazardowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.; dalej "u.g.h." albo "ustawa hazardowa") Naczelnik Urzędu Celnego w L. obciążył Spółkę z o.o. "A" (dalej "strona skarżąca") kosztami postępowania podatkowego, w kwocie [...] zł, na które złożyły się koszty badania oraz sporządzenia opinii z dnia [...] stycznia 2014 r., (nr [...]) z badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych [...], nr fabr. [...], nr poświadczenia rejestracji [...]. Badanie przeprowadziła w dniach [...] i [...] stycznia 2015 r. Jednostka Badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych – Politechnika R. Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Metrologii i Systemów Diagnostycznych. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia wynika, iż pełnomocnik strony skarżącej odebrał postanowienie w dniu [...] marca 2015 r. Pismem z dnia [...] marca 2015 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym dniu [...] marca 2015 r., strona skarżąca wniosła od tego rozstrzygnięcia zażalenie. Tymczasem zgodnie z art. 239 w związku z art. 236 § 2 pkt 1 o.p., termin na złożenie zażalenia od tegoż postanowienia upłynął w dniu [...] marca 2015 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej we W. (dalej: "organ"), działając m.in. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. w związku z zażaleniem strony skarżącej na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. (dalej: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...]) obciążającej kosztami postępowania podatkowego – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 o.p. i stwierdził, że skoro zażalenie zostało wniesione z przekroczeniem terminu do jego wniesienia, nie jest dopuszczalne, aby mógł on przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W sytuacji bowiem merytorycznego rozpoznania spóźnionego środka odwoławczego orzeczenie organu odwoławczego zapada z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 3 o.p. Strona skarżąca, niezadowolona z takiego rozstrzygnięcia, zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jego uchylenie z uwagi na naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 i w związku z art. 162 § 1 o.p. – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia pomimo tego, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że zażalenie zostało sporządzone i podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji w ostatnim dniu terminu do jego wniesienia i w tym samym dniu miało zostać wysłane Pocztą Polską. Jednakże z uwagi na nagłe zdarzenie – skręcenie kostki przez pracownika odpowiedzialnego za nadanie korespondencji – było to niemożliwe. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem skargi, a więc także oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, jest – co wymaga podkreślenia Sądu – jedynie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Nie może nim być zatem ocena zasadności postanowienia, którego dotyczy zażalenie, czy też ocena przesłanek stanowiących podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia tegoż zażalenia. Postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. wydane przez organ I instancji w przedmiocie obciążenia strony skarżącej kosztami postępowania podatkowego (koszty badania oraz koszty sporządzenia opinii z badania sprawdzającego automat do gier o niskich wygranych) stało się ostateczne z upływem terminu do wniesienia zażalenia przez stronę skarżącą. Z tego powodu rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie podlega kontroli instancyjnej, czy sądowoadministracyjnej. Zaskarżone postanowienie ma charakter formalny, bo stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem tego postanowienia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przez Dyrektora Izby Celnej we W.przepisów postępowania co do terminowości wniesienia zażalenia. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z treścią art. 239 reguły te stosuje się odpowiednio do zażaleń. Można o tym mówić wyłącznie wówczas, gdy wcześniej doszło do skutecznego doręczenia przesyłki. W ocenie Sądu tak właśnie było w rozpatrywanej sprawie. Z akt sprawy wynika, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...]) obciążające stronę skarżącą kosztami postępowania podatkowego zostało – skutecznie – doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] marca 2015 r. (k. 14 akt administracyjnych). W myśl art. 239 w zw. z art. 236 § 2 pkt 1 o.p. termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Skoro zatem postanowienie merytoryczne zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu [...] marca 2015 r., to – stosownie do treści wymienionych przepisów – termin do wniesienia zażalenia od tegoż postanowienia upłynął bezskutecznie w dniu [...] marca 2015 r. Strona skarżąca wniosła wprawdzie zażalenie na postanowienie z dnia [...] marca 2015 r., jednakże uczyniła to z uchybieniem terminu. Z akt sprawy bezspornie bowiem wynika, że pismem datowanym na dzień [...] marca 2015 r. strona skarżąca wywiodła zażalenie, ale zażalenie to nadała w Urzędzie Pocztowym "[...]" dopiero w dniu [...] marca 2015 r. (k. 16 akt administracyjnych), a zatem z trzydniowym uchybieniem terminu do jego wniesienia. Tymczasem treść art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 o.p. została sformułowana w sposób jasny, kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Zasadnym jest wręcz stwierdzenie, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną. Po stwierdzeniu tego organ odwoławczy nie może już merytorycznie rozpatrzeć odwołania/zażalenia. Ma bowiem obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Uchybienie terminu nie jest ani oceniane, ani stopniowane. Stąd także nieznaczne (tak jak miało to miejsce w sprawie) przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, co uczyniono w rozpatrywanej sprawie. Tym samym pozostałe zarzuty skargi zawierające de facto argumentację uprawdopodobniającą brak winy strony skarżącej w dochowaniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia [...] marca 2015 r. (w szczególności okoliczność związana z niedyspozycją pracownika odpowiedzialnego za nadanie zażalenia w terminie) nie mogą podlegać ocenie przez Sąd w tej sprawie. Dobitnego podkreślenia wymaga bowiem, że w zażaleniu nie został zawarty wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, a jedynie w razie złożenia takiego wniosku, organ wyższego stopnia musiałby dokonać oceny okoliczności faktycznej. Która spowodowała uchybienie terminu, przez pryzmat ewentualnego zawinienbia żalącej się strony. Z tych względów skargę należało oddalić w całości, na podstawie art. 151 p.p.s.a.