II SA/Rz 577/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-12-08
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal, ale twierdzi, że zostało to spowodowane działaniami innych osób (wymiana zamków) i nie było dobrowolne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo fizycznego opuszczenia lokalu i wymiany zamków, brak było dowodów na podjęcie przez skarżącego kroków prawnych lub faktycznych umożliwiających mu powrót do lokalu. W związku z tym, opuszczenie lokalu zostało uznane za trwałe i dobrowolne w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a wymeldowanie miało charakter ewidencyjny.Stan faktyczny
Przedmiotem skargi była decyzja o wymeldowaniu E.T. z pobytu stałego. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, wskazując na opuszczenie lokalu i zmianę centrum życiowego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak zbadania dobrowolności opuszczenia lokalu, wskazując na wyrzucenie go siłą i wymianę zamków. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r.nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi E.T. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na wniosek M.C. zostało wszczęte przez Burmistrza Miasta [...] postępowanie administracyjne o wymeldowanie E.T. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w J. przy Osiedlu [...] 2/9.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta J. orzekł o wymeldowaniu E.T. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w J. przy Osiedlu [...] 2/9 wyjaśniając w uzasadnieniu, że nie zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu z uwagi na zmianę swojego centrum życiowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji E.T. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając, iż decyzja o jego wymeldowaniu została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.) oraz z naruszeniem przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." — poprzez błędne wskazanie lokalu którego dotyczy, oraz z naruszeniem prawa cywilnego tj. art. 448 poprzez zawarcie nieprawdziwych na jego temat danych i informacji naruszających dobra osobiste odwołującego.
Wojewoda [...] wymienioną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2015 r w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 5 ust. 1, art. 35 i art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2010 r. Nr 217, poz. 1427 z późn. zm.), zwanej dalej "U.e.l.".
Organ wyjaśnił, że w związku z wejściem w życie w dniu 1 marca 2015 r. U.e.l. postępowania administracyjne wszczęte na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie przepisu art. 35 U.e.l.
Podstawą orzekania w niniejszej sprawie jest art. 35 w związku z art. 28 ust. 1 i 2 U.e.l. Z przepisów tych wynika, że organ gminy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, w której zamieszkuje obywatel polski, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawę wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Przesłanką opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zatem w postępowaniu dowodowym konieczne jest ustalenie nie tylko faktu fizycznego nieprzebywania osoby w lokalu, ale także tego, czy opuszczając lokal osoba działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji należycie, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. ustalił stan faktyczny, zapewniając jednocześnie stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu, zaś ocena tego organu - którą Wojewoda [...] w całości podziela - iż E.T. opuścił przedmiotowy lokal w J. przy Osiedlu [...] 2/9, nie narusza art. 80 K.p.a. jest logiczna, nie nosi cech dowolności, jest przekonująca i odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a.
W ślad za ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji Wojewoda [...] wskazał, że państwa T. rozstali się, są obecnie w trakcie rozwodu. E.T. nie przebywa i nie nocuje w spornym lokalu od maja 2014 r. Opuszczając lokal zabrał ze sobą część swoich rzeczy osobistych wyjeżdżając do pracy w M.M. Obecnie w lokalu tym zamieszkuje M.C. wraz z dwójką małoletnich synów M. i K.T. Ponosi ona wszystkie koszty związane z utrzymaniem lokalu łącznie ze spłatą kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup mieszkania. E.T. wprawdzie odwiedza lokal w określonych na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2014 r. terminach, jednakże po odwiedzinach dzieci opuszcza lokal, poza nim sypia, spożywa posiłki, wychodzi do pracy i powraca z niej. Od maja 2014 r. E.T. ma utrudniony dostęp do spornego mieszkalnia z uwagi na wymianę zamków w drzwiach wejściowych. Z pism Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...].09.2014 r. i pisma Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...].10.2014 r. wynika, iż od maja 2014 r. nie zarejestrowano postępowań w sprawie uniemożliwiania swobodnego korzystania, bądź utrudniania zamieszkania E.T. powodowanego bezprawnym postępowaniem innych osób w lokalu przy Osiedlu [...] 2/9 w J. Komenda Powiatowa Policji w [...] odnotowała dwie interwencje w dniu [...].01.21014 r. i w dniu [...].05.2014 r. dotyczące nieporozumień z żoną M.C., które nie skutkowały wszczęciem formalnych postępowań karnych dotyczących utrudniania dostępu do ww. lokalu.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie ustalono na podstawie zeznań świadków K.C., M.P., E.K., S.M. oraz strony M.C. i E.T. którzy zeznali, iż E.T. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania od maja 2014 r. Przeprowadzone w dniu 19.09.2014 r. oględziny lokalu w J. przy Osiedlu [...] 2/9 wykazały, iż nie ma w nim rzeczy osobistych E.T., które wskazywałyby na fakt jego zamieszkiwania nim.
W tej sytuacji, wobec niezamieszkiwania E.T. w przedmiotowym lokalu, uzasadnione jest wydanie decyzji o jego wymeldowaniu. Opuszczenie lokalu przez odwołującego się należy rozpatrywać także w aspekcie "zamiaru" powrotu do dotychczasowego miejsca pobytu stałego przy czym wola odwołującego powrotu do przedmiotowego lokalu nie znajduje potwierdzenia w faktycznych okolicznościach. Do okoliczności takich należeć będzie między innymi ograniczenie się odwołującego jedynie do słownego wyrażenia chęci powrotu do niego, bez jakichkolwiek działań zmierzających do realizacji swej woli. Miejsce pobytu stałego osoby to miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj., w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (żywność, meble, odzież codziennego użytku), przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych. Żadnej z powyżej wskazanych funkcji E.T. nie realizuje w miejscu pobytu stałego w ww. lokalu, a realizuje je w innym miejscu. Ponadto okoliczność niemożności zamieszkania w lokalu z uwagi na wymianę zamków mogłaby być podstawą do odmowy wymeldowania wówczas, gdyby strona czyniła starania umożliwiające jej powrót do lokalu. W orzecznictwie przyjmuje się, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta i do niego niedopuszczona, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż E.T. nie występował do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie utraconego stanu posiadania lokalu ani utrudniania mu dostępu do lokalu. Także okoliczność zameldowania na pobyt czasowy w innym miejscu w związku z wykonywaniem pracy zawodowej nie uniemożliwia uznania, że nastąpiło trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego.
Ustosunkowując się do złożonego przez E.T. odwołania organ stwierdził, iż podniesione przez odwołującego zarzuty nie zasługują na uwzględnienie
W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015r. E.T. zarzucił
- naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 77 st. 1 K.p.a. poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku wymeldowania spod adresu, pod którym nie jest zameldowany na stałe oraz w kontekście dobrowolności jego opuszczenia przez skarżącego. Decyzja tym samym nie spełnia przesłanek warunkujących wydanie decyzji o wymeldowanie.
- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 i 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne wskazanie lokalu, którego dotyczy oraz w kontekście niezbadania dobrowolności odpuszczenia przez skarżącego lokalu mimo istniejących ku temu przesłanek.
W uzasadnieniu skargi zarzucił wadliwie ustalenie stanu faktycznego Zakwestionował fakt dobrowolnego opuszczenia lokalu wskazując, że okoliczności, które spowodowały opuszczenie przez niego lokalu nie były w żaden sposób badane. Pominięto oświadczenie skarżącego w tym zakresie oraz notatkę Komisariatu Policji w Jarosławiu o fakcie wyrzucenia go siłą przez żonę, teścia i teściową oraz o wymianie zamku w drzwiach. Ponadto podniósł nieprawidłowe oznaczenie adresu meldunku.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustalenia stanu faktycznego są bezsporne i sprawa nadaje się do wyrokowania.
Z dniem 1 marca 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2010 r., Nr 217, poz. 1427 ze zm.).
Z art. 69 nowej ustawy wynika, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 939), a niezakończone do dnia wejścia w życie nowej ustawy prowadzi się na podstawie przepisu art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
Z przepisów tych wynika, że na podstawie art. 35 w związku z art. 28 ust. 1 i 2 cyt. ustawy organ gminy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotowego lokalu, w którym zamieszkuje obywatel polski na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu wydaje decyzję o wymeldowaniu jeżeli obywatel polski opuścił miejsce stałego lub czasowego pobytu nie dopełniając obowiązku meldunkowego.
Przesłanką opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy jest dobrowolność opuszczenia i jego trwały charakter.
Konieczność zbadania tych dwóch przesłanek aby rozstrzygnąć prawidłowo sprawę w zakresie wymeldowania pozwala stwierdzić, że cały dotychczasowy dorobek orzeczniczy w tym zakresie zachowuje swą aktualność.
Chcąc ocenić charakter opuszczenia lokalu należy ustalić czy osoba, której dotyczy wymeldowanie mieszka w przedmiotowym lokalu, gdzie wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, jaki wskazała adres do korespondencji. Jak ustalono E.T. w lokalu przy Osiedlu [...] 2/9 nie zamieszkuje od maja 2014 roku. W okresie po opuszczeniu przedmiotowego lokalu od 30 czerwca 2014 r. – 1 października 2014 r. był zameldowany w R. przy ulicy [...] 18F/44. Kolejnym wskazanym przez niego adresem jest N. Przeprowadzone postępowanie dowodowe bezspornie wskazało, że od majowej daty jest widywany pod tym adresem, lecz są to wizyty związane z zabezpieczeniem kontaktów z dziećmi.
Oceniając spełnienie drugiej z przesłanek uzasadniających wymeldowanie z pobytu stałego, a to dobrowolność nie ma żadnych wątpliwości, że żona M. C. wyrzuciła jego rzeczy, wymieniła zamki w mieszkaniu uniemożliwiając mu wejście do tego mieszkania.
Opuszczenie lokalu przez odwołującego się należy rozpatrywać również w aspekcie zamiaru powrotu do dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Oceniając zamiar stałego pobytu w danym miejscu nie można opierać się wyłącznie na deklaracjach osoby, której wymeldowanie dotyczy.
Wprawdzie skarżący wyraża wolę zamieszkania w przedmiotowym mieszkaniu, jednakże nie znajduje to potwierdzenia w faktycznych okolicznościach. Skarżący nie podejmuje żadnych kroków prawnych aby to zrealizować. Nie podejmuje żadnych starań, które umożliwiłyby mu zamieszkanie w tym lokalu, gdzie żona jego wymieniła zamki.
Nie budzi też wątpliwości, że wymeldowanie to czynność wyłącznie o charakterze ewidencyjnym.
Sąd w całości nie podziela zarzutów skargi.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie narusza zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 i art. 9 K.p.a.
Również wykazano, że przesłanki warunkujące wymeldowanie, a to: dobrowolność i trwałość zostały spełnione.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło