II SA/Bd 1293/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-12-08

Skład orzekający: Anna Klotz, Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, może ubiegać się o zwrot prawa jazdy kategorii C i C+E, jeśli zakaz ten nie obejmuje bezpośrednio tych kategorii?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący kategorię B, uniemożliwia również zwrot lub wydanie prawa jazdy kategorii C i C+E w okresie obowiązywania tego zakazu. Celem przepisu jest wykluczenie z ruchu drogowego osób zagrażających bezpieczeństwu, nawet jeśli zakaz nie obejmuje wszystkich posiadanych przez nich kategorii uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżący R.D. posiadał prawo jazdy kategorii B, C, B+E, C+E. Po orzeczeniu przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B na okres 2 lat, złożył wniosek o zwrot prawa jazdy kategorii C i C+E. Organ pierwszej instancji odmówił wydania prawa jazdy, uznając, że zakaz kategorii B pośrednio obejmuje również inne kategorie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, odmawiając zwrotu prawa jazdy i stwierdzając, że organ nie miał podstaw do rozstrzygania w zakresie pozostałych kategorii, a przez "zwrot prawa jazdy" należy rozumieć zwrot dokumentu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację i definicję zakresu rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. o numerze [...], Starosta [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) orzekł, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 2015 r., o odmowie wydania R. D. prawa jazdy kategorii C, C+E. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, wobec R. D., mocą wyroku Sądu Rejonowego w B. VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w G. – D., wydanego w dniu [...] maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt [...], został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 2 lat, z powodu kierowania w dniu [...] lutego 2015 r. w stanie nietrzeźwości pojazdem. Środek karny obowiązuje od [...] lutego 2015 r. do [...] lutego 2017 r. włącznie. Ustalono, że kierowca przed orzeczeniem środka karnego posiadał prawo jazdy kategorii B,C,B+E,C+E. W dniu [...] lipca 2013r. R. D. złożył do Starosty G. – D. wniosek o wydania prawa jazdy z kategoriami nieobjętymi zakazem, tj. C, C+E. Starosta wskazał, że w myśl art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Według zaś art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B oraz B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1,C,D1 lub D. Organ wskazał ponadto na okoliczność, iż z dniem [...] października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Starosta podniósł również, że z wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2015 r. wynika dla R. D. bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio - poprzez treść przepisu art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C, C+E. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. D. reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 6 kpa z zw. z art. 182 § 2 kkw, art. 7 i 77 kpa oraz art. 12 ust 2 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący zarzucił organowi dowolność i brak logiki w interpretacji wyroku Sądu Rejonowego w B. w sprawie o sygn. akt [...] przejawiające się w twierdzeniu, że z wyroku wynika pośrednio zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C, C+E. Skarżący podniósł, że organ pominął stanowisko Sądu Rejonowego w B., do którego sam zwrócił się o rozstrzygnięcie wątpliwości w tej sprawie. Sąd, jak wskazał skarżący, stwierdził, iż brak jest w prawie karnym możliwości stosowania wykładni rozszerzającej, wobec czego nie można na etapie wykonawczym dokonywać modyfikacji orzeczonego środka karnego. Zdaniem skarżącego, gdyby intencją sądu było pozbawienie go możliwości kierowania wszystkimi pojazdami, odebrano by mu prawo jazdy wszystkich kategorii. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. na art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1 c, 1 e i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, odmawiając jednocześnie R. D. zwrotu posiadanego przez niego prawa jazdy, nr dokumentu: [...], nr druku: [...]. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji, wykonując wyrok w części dotyczącej orzeczonego środka karnego, zobowiązany był, stosownie do treści art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, do cofnięcia odwołującemu się uprawnień do kierowania pojazdami, w zakresie określonym wyrokiem sądu. Organ nie miał natomiast podstaw do rozstrzygania w zakresie pozostałych, posiadanych przez odwołującego się uprawnień do kierowania pojazdami, tj. w zakresie kategorii C oraz C+E. Organ odwoławczy, poruszając kwestię zwrotu odwołującemu się prawa jazdy, zgodnie z jego wnioskiem, wskazał, że przez "zwrot prawa jazdy" należy rozumieć zwrot (oddanie) stronie dotychczas posiadanego przez nią dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami. W sytuacji, gdy osobę pozbawiono posiadanych uprawnień w zakresie jednej kategorii prawa jazdy nie jest możliwe dokonanie zwrotu Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. D. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 i art. 11, w zw. z art. 107 §3 kpa oraz art. 7 kpa. Skarżący podniósł, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2015r., złożonym po uzupełnieniu braków uprzednio złożonego wniosku z dnia [...] czerwca 2015r., wystąpił o wydanie prawa jazdy C i C + E a nie o zwrot prawa jazdy. W opinii skarżącego Kolegium dowolnie i błędnie zdefiniowało zakres przedmiotu rozstrzygnięcia, w sposób niezgodny z intencją skarżącego, który wnosił o wydanie prawa jazdy stwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i C+E. Powyższym organ, w opinii skarżącego, uchybił obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że skarżący posiadał prawo jazdy wydane w dniu [...] czerwca 2009r. przez Starostę [...], kategorii B,C,B+E,C+E, Nr [...], Nr druku: [...]. Natomiast w dniu [...] maja 2015r. do Starosty [...] wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. Wydział Karny z siedzibą w G. – D. z dnia [...] maja 2015r. , sygn. akt [...], w którym w pkt III sentencji orzeczony został, na mocy art. 67 § 3 kk w zw. z art. 39 pkt 3 kk, wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kat. B na okres 2 lat. Bezsporne również jest, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015r. skarżący zwrócił się do Starostwa Powiatowego w G.-D. o zwrot prawa jazdy kategorii "C". Również w piśmie z dnia [...] lipca 2015r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego – adwokat E. W. podtrzymała wniosek o zwrot prawa jazdy wyjaśniając, że skarżący domaga się fizycznego ponownego "wyrobienia" nowego dokumentu prawa jazdy, potwierdzającego posiadanie uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. C i C+E. W dniu [...] marca 2015r. skarżący złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B. W ocenie Sądu wniosek skarżącego należało potraktować jako żądanie zwrotu prawa jazdy kat. C i C+E, ponieważ dokument potwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie wskazanych powyżej kategorii został skarżącemu wydany w dniu [...] czerwca 2009r. przez Starostę [...]. Zatrzymania skarżącemu prawa jazdy od dnia [...] lutego 2015r. (pkt IV sentencji ww. wyroku z dnia [...] maja 2015r.) nie można traktować w kategorii utraty tego dokumentu. Nie znajduje w spawie zastosowania, w związku z wnioskiem skarżącego o wydanie zatrzymanego dokumentu, art. 18 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), który to przepis określa warunki do wydania nowego prawa jazdy w sytuacji jego utraty. Jednym z wymogów jest , aby osoba posiadająca prawo jazdy zawiadomiła starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia ( ust. 1). Przepis wyraźnie, jako przesłanki ubiegania się o nowy dokument, wskazuje jego utratę, zniszczenie i zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych. W ramach powyższych przesłanek nie mieści się zatrzymanie prawa jazdy. Ponadto wniosek o wydanie wtórnika dokumentu w przypadku jego utraty poprzedzony jest oświadczeniem osoby uprawnionej o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo zwrotu zniszczonego dokumentu ( ust. 2 pkt 1). Nowy dokument wydawany jest natomiast pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych (ust. 2 pkt 2). Należy zaznaczyć, że skarżący z uwagi na powyżej przytoczone przepisy prawa nie spełniał wymogów do wydania nowego dokumentu, ponieważ nie utracił pierwotnie wydanego prawa jazdy. Pełnomocnik skarżącego w odwołaniu zarzucił organowi I instancji błędne uznanie, że skarżący ubiega się o wydanie prawa jazdy względnie składa wniosek o wydanie prawa jazdy, podczas gdy czynność "wydania prawa jazdy" , o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami odnosi się do osoby starającej się o wydanie dokumentu w sytuacji, gdy w chwili orzekania przez Sąd karny nie posiadała uprawnień o jakie się stara. Powyższe stanowisko jest błędne. Niewątpliwie orzeczony środek karny zakazu prowadzenia pojazdów kat. B na okres 2 lat ma znaczenie przy stosowaniu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Jednocześnie istotne jest również to, że skarżącemu od dnia [...] lutego 2015r. zatrzymane zostało prawo jazdy, a więc dokument na wszystkie posiadane uprawnienia do kierowania pojazdami. Właśnie z tej okoliczności należy wywodzić brak podstaw do wydania dokumentu. Wobec powyższego z uwagi na stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa, żądanie skarżącego zawarte we wniosku z dnia [...] czerwca 2015r. oraz pismach procesowych pełnomocnika, z uwagi na brak precyzyjnego sformułowania żądania, należało potraktować jako wniosek o zwrot dokumentu zatrzymanego. W tym stanie rzeczy organ II instancji słusznie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, dokonał reformacji rozstrzygnięcia, orzekając o odmowie zwrotu żądanego przez skarżącego dokumentu. Przepis ten zezwala, aby organ odwoławczy wydał decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Rolą organu II instancji jest nie tylko rozpoznanie odwołania ale podkreśla się, że mimo brzmienia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ ten nie zatwierdza decyzji organu I instancji. Przepis art. 138 k.p.a. realizując zasadę dwuinstancyjności ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym – co do zasady – jako postępowanie merytoryczne. Istota tej zasady polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej sprawy wyznaczonej treścią decyzji administracyjnej. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak postanowienie organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniom organu I instancji (zob. T. Woś, J. Zimmerman – glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1986 r., sygn. III AZP 11/86 – Państwo i Prawo 1989, z. 8, str. 147). Organ odwoławczy, orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy. W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z powyższym wnioskiem organ odwoławczy, prawidłowo działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekając co do istoty sprawy, odmówił wnioskodawcy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, C+E, po uprzednim rozpoznaniu całego materiału dowodowego od początku. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji SKO o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E, należy w pierwszej kolejności wskazać, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w treści nadanej ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970). Zgodnie z powołanymi przepisami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 ustawy). Podkreślić należy, że z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Wcześniej, tj. przed ww. zmianą, regulacja art. 12 ust. 2 stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot. Przepis art. 12 ust. 2 powołanej ustawy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (vide art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Ustawa weszła w życie w dniu 24 sierpnia 2014 r., zaś ww. przepis art. 12 ust. 2 ustawy wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Wobec tego, iż przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (tj. po dniu 25 października 2014 r.), nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego znowelizowane przepisy mają zastosowanie, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego został orzeczony po tej dacie, jako że wyrok w tym przedmiocie zapadł w dniu [...] maja 2015r., zaś uprawomocnił się w dniu [...] maja 2015r. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w wersji nadanej ww. ustawą zmieniającą. Na podstawie zatem stanu prawnego obowiązującego po dokonaniu zmiany treści przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, należało ocenić istotę sporu w niniejszej sprawie, tj. czy regulacje te dawały podstawę do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami), od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący, posiadający od 1 czerwca 2009r. uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, c, B+E, C+E, dlatego też wystąpił on z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E, pominiętego w wyroku sądu karnego. W art. 12 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami wymienione zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wymieniony w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z mocy regulacji art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy określona w pkt 2 art. 12 ust. 1, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Jak podkreślono powyżej, przed nowelizacją art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowił tylko o osobach ubiegających się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii. Wówczas, na tle takiego brzmienia przepisu art. 12 ust. 2, sporna w orzecznictwie sądów administracyjnych stała się kwestia czy art. 12 ust. 1 pkt 2 ma zastosowanie wyłącznie do tych osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy, czy też należy go stosować również do osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami, które nabyły jeszcze przed orzeczeniem sądu karnego, a które zostały następnie cofnięte czy zatrzymane. Dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych był w owym czasie pierwszy z wymienionych poglądów. W dniu 25 października 2014 r. nastąpiła jednak znacząca zmiana stanu prawnego w tym zakresie, gdyż ustawodawca wprost wskazał w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ust. 1 stosuje się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak też o przywrócenie uprawienia danej kategorii. Tym samym więc w znowelizowanym stanie prawnym, z wyraźnej woli ustawodawcy, skutki zdarzenia prawnego, jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii, zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jaki i dysponującym już takim prawem jazdy. Do powyższego wniosku prowadzą nie tylko dyrektywy wykładni językowej, ale także i celowościowej. Zarówno bowiem literalna treść przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, jak i ratio legis tej regulacji oraz wyraźna wola prawodawcy zmiany jej treści (w określony sposób interpretowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych) nakazują, zdaniem Sądu, rozumieć ten przepis w ten sposób, iż odnosi się on także względem osób, którym zatrzymano prawo jazdy lub cofnięto uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii nie objętej orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rozróżnienie w akcie prawnym instytucji wydania prawa jazdy, zwrotu prawa jazdy i przywrócenia uprawnień w zakresie prawa jazdy, fakt wyraźnego dodania do treści analizowanego przepisu tych dwóch ostatnich instytucji prawnych, nie pozwalają na wyłączenie którejś z nich z konsekwencji objętych przepisem art. 12 ustawy o kierujących pojazdami. Nie ulega wątpliwości, że celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań prawnych było niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Taką osobą jest osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości. Nie sposób przyjąć, aby osoba ta, mając orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B, mogła w okresie obowiązania zakazu wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów i nadal stwarzać (niekiedy wręcz większe) zagrożenie w ruchu przez prowadzenie innych pojazdów w stanie nietrzeźwości. Dlatego też nie tylko wykładnia językowa przepisu art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a więc wyraźne rozciągnięcie względem osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, skutków orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na inne kategorie niż objęte zakazem, ale także racje celowościowe omawianych rozwiązań legislacyjnych, wyrażające się w potrzebie zapewnienia bezpieczeństwa w komunikacji, nakazują przyjąć, iż w przepisie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wyrażony został jednoznaczny nakaz niewydawania przez organ administracyjny osobom ubiegającym się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, C+E, prawa jazdy tej kategorii, w czasie trwania orzeczonego sądownie zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B. Wobec tego, okoliczność, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym kategorię B,C, B+E,C+E Sąd Rejonowy prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2015r. odebrał mu je tylko częściowo, tzn. zakazał prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu, skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte pozostałymi kategoriami i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych pozostałych kategorii. Tego bowiem wyraźnie zakazał ustawodawca przepisem art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, obligując organ administracyjny do niezwracania w takim wypadku zatrzymanego dokumentu. Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny, w związku z czym po pierwsze sąd karny nie musiał w wyroku orzekać względem skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii C, C+E, bowiem i tak z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wstrzymana została możliwość ich wykonywania w czasie trwania zakazu sądowego orzeczonego co do pojazdów objętych kategorią B, a po drugie rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami należy do zakresu kompetencji organu administracyjnego i to nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w przypadku regulacji wyrażonej w art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, istotne znacznie ma sama okoliczność zatrzymania prawa jazdy w związku z danym zdarzeniem, co oznacza, że nie istnieje wymóg orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzania pojazdów w zakresie wszystkich kategorii objętych zatrzymanym prawem jazdy, aby uniemożliwione zostało wykonywanie na czas trwania orzeczonego zakazu sądowego uprawnień w zakresie kategorii prawa jazdy nie objętych zakazem, a posiadanych przez kierowcę. Celem bowiem unormowań art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jest wykluczenie z ruch drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości, a cel ten realizuje przyjęte w tym przepisie rozwiązanie o rozszerzeniu skutków orzeczonego wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, na kategorie prawa jazdy nie objęte zakazem, w okresie obowiązywania zakazu. W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo, bo zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, nie uwzględniły wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji wyroku i oddalić skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło