II SAB/Gd 163/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dortoa Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. – B. na bezczynnośc Burmistrza w sprawie usunięcia odpadów 1. zobowiązuje Burmistrza do rozpoznania w terminie 30 dni od daty doręczenia wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, wniosku skarżącej z 16 grudnia 2012 r. w przedmiocie usunięcia odpadów, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Burmistrzowi grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 4. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącej M. G.-B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. G.-B. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza . domagając się: 1. stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej nr VIII/74/2015 z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza Gminy; 2. zobowiązania organu do doprowadzenia do uprzątnięcia odpadów; 3. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 4. zobowiązanie Urzędu Gminy do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie; 5. w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do podjęcia działań egzekucyjnych, jeśli takie zostaną podjęte przez organ po wniesieniu skargi do sądu; 6. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu 22 listopada 2012 r. na terenie posesji w pobliżu ulicy B. 42 w B. właściciel posesji Z. S. usunął 10 sztuk topoli, drewno zostało pocięte, natomiast korzenie z tych drzew częściowo zostały pozostawione w miejscu usunięcia, a częściowo na skraju drogi gospodarczej. Pismem z 16 grudnia 2012 r. M. G.-B. wniosła do Burmistrza Miasta pismo domagając się interwencji w sprawie odpadów (korzeni drzew) pozostawionych na drodze i w lesie na terenie posesji przy ul. B. 42 w B.. Na pisemne zapytanie skarżącej dotyczące pozostawionych korzeni Burmistrz wskazał, że właściciele posesji przy ul. B. 42 otrzymali zgodę na usunięcie 14 drzew do dnia 28 lutego 2013 r.. W efekcie wizji w terenie ustalono, że pozostawione korzenie nie stwarzają zagrożenia. Właściciel korzeni zobowiązał się do ich usunięcia do kwietnia 2013 r.. Pismem z 19 listopada 2014 r. skarżąca wystąpiła do Burmistrza z pismem informującym, że korzenie nadal nie zostały wywiezione z posesji. Wskazała, ze stwarzają one zagrożenie dla ruchu. Pismem z 11 grudnia 2014 r. Burmistrz poinformował skarżącą, że korzenie znajdujące się na poboczu prywatnej drogi nie stwarzają zagrożenia. W dniu 7 lutego 2015 r. M. G.-B. złożyła do Wojewody skargę w trybie art. 227 k.p.a. na bierność i przewlekłe postepowaniu urzędników Urzędu Gminy. Pismem z 1 lipca 2015 r. M. G.-B.a złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy z zakresu utrzymania czystości i porządku w gminie w terminie. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wskazał, że nie dopuścił się zwłoki w załatwianiu sprawy skarżącej. M. G.-B. otrzymała od organu pisemne wyjaśnienia w sprawie korzeni drzew znajdujących się na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącej. Burmistrz Gminy . poinformował, że zgodnie z informacją z rejestru gruntów z dnia 28 stycznia 2015 r. sporne korzenie drzew znajdują się na działce, która po wycince drzew stanowi las (Ls VI). Usunięcie pozostałości po wycince drzew jest regulowane ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1153). Poinformowano także skarżącą, że Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie dotyczy gospodarki leśnej na terenach leśnych, w związku z czym nie ma zastosowania do nieruchomości, na której znajdują się przedmiotowe korzenie. Ponadto, pracownik Urzędu wraz z przedstawicielami Policji i Straży Pożarnej kilkakrotnie tj. w dniach 10 stycznia 2013 r., 9 grudnia 2014 r., 20 stycznia 2015 r. i 9 marca 2015 r. przeprowadzał wizje na terenie nieruchomości, na której znajdują się korzenie, podczas których nie stwierdził naruszenia porządku, jak również zagrożenia dla nieruchomości sąsiednich. Ustalono także, że korzenie znajdują się na terenie nieruchomości prywatnej, na poboczu drogi wewnętrznej (oznaczonej są w ewidencji gruntów jako las), używanej wyłącznie przez właściciela nieruchomości. Korzenie nie zagrażały bezpieczeństwu pożarowemu oraz nie stwarzały utrudnień w ruchu pojazdów na działkach sąsiednich. We wniesionej skardze M. G.-B. wskazała, że teren, z którego usunięto korzenie nie stanowi lasu, zaś na mapie geodezyjnej jest oznaczony literą "B", tj. teren pod zabudowę. W piśmie z 1 lutego 2013 r. organ poinformował ją, że korzenie, o których mowa, stanowią odpadowe masy roślinne, i można je kompostować. Zaś zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej . z dnia 9 kwietnia 2014 r. nr XLIV/517/2014 §12 pkt 10, w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy, tego typu odpady powinny być w odpowiedni sposób usuwane, nie podlegają one kompostowaniu. Współwłaściciel posesji – Z. S. - oświadczył inspektorowi UG . – W. D. - i innym osobom sporządzającym notatkę służbową z kontroli w dniu 10 stycznia 2013 r., iż do końca kwietnia 2013 r. usunie przedmiotowe korzenie. Tak się nie stało. Dalej przedmiotowe odpady zalegają na terenie przynależnym do prywatnej drogi i na terenie leśnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. W treści skargi skarżąca domagała się między innymi stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej, jednak z treści tego pisma, w przekonaniu Sądu wynika, że w istocie skarżąca dąży do zwalczenia bezczynności Burmistrza w przedmiocie wniosku z 16 grudnia 2012 r. dotyczącego pozostawionych na sąsiedniej nieruchomości odpadów. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest zatem bezczynność Burmistrza, polegającą na nierozpoznaniu wniosku (podania) M. G.-B. w sprawie usunięcia z sąsiedniej nieruchomości odpadów pozostałych po usunięciu drzew. W przekonaniu Sądu przedmiotowa skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, albowiem została poprzedzona zażaleniem z 1 lipca 2015 r.. na niezałatwienie sprawy w terminie wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Powyższe postępowanie wyczerpuje wymóg wniesienia przysługujących środków zaskarżenia, określony w art. 52 § 1 P.p.s.a.. Zgodnie z art. 149 P.p.s.a. istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest jednak tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z ust. 1-4a p.p.s.a.). Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane są do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, a z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie. Istotna dla rozstrzygnięcia zarzutu bezczynności w przedmiotowej sprawie jest zatem kwestia, czy Burmistrz miał obowiązek, po otrzymaniu wniosku skarżącej, wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przepisami k.p.a., czy też mógł zakończyć sprawę pismem z 23 stycznia 2013 r., czy też kolejnymi pismami. Należy przypomnieć, że zgodnie z 60 k.p.a. § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Pismo skarżącej z 16 grudnia 2012 r. zawiera, w przekonaniu Sądu, wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie sprawdzenia legalności pozostawienia przez właściciela sąsiedniej nieruchomości odpadów pozostałych z prac związanych z usunięciem drzew. Zgodnie z 61 a k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, z wyłączeniem wszakże przyczyn wskazanych w przepisach rozdziału 1 działu II kodeksu, w tych bowiem przypadkach organ administracji publicznej pozostawia podanie bez rozpoznania albo przekazuje sprawę organowi właściwemu w sprawie lub zwraca podanie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. W przekonaniu Sądu przypadku, gdy Burmistrz uznał, że nieuzasadnione jest wszczynanie postępowania wskutek wniosku skarżącej z 16 grudnia 2012 r., powinien we wskazanym wyżej trybie odmówić jego wszczęcia. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy bowiem zażalenie, co umożliwia kontrolę tego rozstrzygnięcia. Na marginesie wskazać należy, że ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) w katalogu przedmiotowym w art. 2 zawierającym wyłączenia jej stosowania nie wskazuje odpadów roślinnych, w tym korzeni drzew, tym samym uznać należy, że jej regulacje w całej rozciągłości stosuje się do okoliczności niniejszej sprawy. M.in. w art. 26 ustawa stanowi, że: "1. Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. 2. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami". W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że właściciel posesji przy ul. B. 42 w B. dokonał wycinki drzew na terenie swojej nieruchomości. Po pracach tych pozostały odpady. Rozpoznając wniosek skarżącej – do czego na mocy niniejszego wyroku Burmistrz będzie zobowiązany – organ musi poddać ocenie, że właściciel usuniętych drzew jako posiadacz odpadów jest zobowiązany do ich usunięcia i dalej czy może przedmiotowe odpady magazynować na swojej działce, poboczu drogi czy pobliskim lesie. Znajdzie tu także zastosowanie Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, gdzie w § 12 pkt 10 wskazane jest szczegółowo w jaki sposób powinny zostać zagospodarowane odpady pochodzące z wyciętych drzew. W razie uznania, że w niniejszych okolicznościach konieczne jest wydanie decyzji na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach podkreślenia wymaga, że taka decyzja wydawana jest z urzędu. Co nie przeszkadza, aby strona zainteresowana złożyła pismo domagając się wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał do rozpoznania, w terminie 30 dni od daty doręczenia wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, wniosku skarżącej z 16 grudnia 2012 r.. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Burmistrz powinien wziąć pod uwagę treść zawartą w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku. Ponadto, stosownie do treści art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a., Sąd - mając na uwadze okoliczności wynikające z wielokrotnego przekroczenia terminów do załatwienia sprawy administracyjnej, w punkcie 2. wyroku stwierdził, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Stan prawnej bezczynności strony przeciwnej trwa obecnie ponad trzy lata, co należy ocenić jako rażące naruszenie prawa. Ustalone okoliczności uzasadniały także, w przekonaniu Sądu, wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie bowiem z art.149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego, w przypadku stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W warunkach rozpoznawanej sprawy, w przekonaniu Sądu, zaistniały okoliczności, które wskazywałyby na złą wolę Burmistrza w załatwieniu sprawy. Do takich okoliczności należy brak woli organu do zajęcia się wnioskiem skarżącej, niepodjęcie jakiejkolwiek próby zadośćuczynienia jej żądaniu, ignorowanie wskazywanego przez nią zapisu z regulaminu o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gminy. W tej sytuacji, w przekonaniu Sądu, uzasadniona jest grzywna w wysokości 500 zł.. Górna wysokość grzywny określona jest w przepisie art. 154 § 6 jako dziesięciokrotne przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim, natomiast ustawa nie wskazuje dolnej granicy, w związku z czym wymierzenie grzywny niższej niż przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej jest dopuszczalne. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł wpisu sądowego od skargi.