II OSK 38/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-29

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Zofia Flasińska, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na zwiększeniu wymiarów istniejącego budynku stanowią rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, czy też remont lub przebudowę podlegającą zgłoszeniu, w sytuacji gdy plan miejscowy nie dopuszcza budowy nowych ani rozbudowy istniejących obiektów?
Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na znacznym powiększeniu wymiarów istniejącego obiektu budowlanego, prowadzące do zmiany jego charakterystycznych parametrów takich jak powierzchnia zabudowy, stanowią rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Nawet jeśli część starego budynku pozostała, a nowe prace obejmowały nadbudowę lub znaczną zmianę bryły, nie można ich traktować jako remontu lub przebudowy. W przypadku niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie dopuszcza rozbudowy, samowola budowlana podlega nakazowi rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części budynku gospodarczego, który został samowolnie rozbudowany przez skarżącą T. N. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały, że zwiększenie wymiarów budynku z 4,40 x 2,15 m do 9,30 x 7,20 m stanowi rozbudowę. Skarżąca twierdziła, że wykonane prace to remont i przebudowa, które wymagały jedynie zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska /spr./ sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 331/16 w sprawie ze skargi T. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 331/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę T. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nakazał T. N. wstrzymać roboty budowlane związane z rozbudową ww. murowanego budynku usytuowanego w narożniku północno-wschodnim działki ew. [...], polegającą na zwiększeniu powierzchni zabudowy budynku z wym. 4,40 x 2,15 m do wym. 9,30 x 7,20 m, będącą na etapie stanu surowego zamkniętego z powodu realizacji robót bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz nałożył na nią obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 października 2015 r. oraz do dnia 30 stycznia 2016 r. wymienionej szczegółowo w postanowieniu dokumentacji. W odpowiedzi na to wezwanie inwestorka przedłożyła informację Wójta Gminy S. dnia 6 listopada 2015 r., z której wynika że zapisy planu miejscowego zezwalają jedynie na utrzymywanie istniejących budynków we właściwym stanie technicznym poprzez ich remont, modernizację lub przebudowę. Nie dopuszczają one jednak możliwości budowy nowych lub rozbudowy istniejących budynków. Mając na uwadze powyższe organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nakazał T. N. dokonanie rozbiórki części budynku usytuowanego w narożniku północno-wschodnim działki ew. [...] w miejscowości T., gmina S., zrealizowanej w ramach jego samowolnej rozbudowy, polegającej na zwiększeniu powierzchni zabudowy budynku z wymiarów 4,40 x 2,15 m do wymiarów 9,30 x 7,20 m, z zastrzeżeniem, że obowiązek dokonania rozbiórki nie obejmuje starej części budynku z wymiarach 4,40 x 2,15 m. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania T. N., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie danych z ośrodka geodezyjnego za udowodnione uznano istnienie w lipcu 1993 r. na działce nr [...] obiektu posiadającego wymiar 2,15 x 4,40 m. W dniu 22 października 2013 r. na działce istniał obiekt posiadający wymiary 5,11 x 7,47 m, przy czym ze szkicu geodezyjnego wynika, że wymiar 7,47 m mierzony był wzdłuż północnej ściany ówczesnego budynku. Podczas kontroli w dniu 17 kwietnia 2015 r. stwierdzono, że na działce istnieje budynek o dwóch częściach północnej (ok. 3,60 x 7,10) i południowej (7,20 x 5,60 m). Porównując powyższe dane organ stwierdził, że część północna budynku nie istniała w 2013 r. i na pewno została wybudowana od podstaw po dniu 22 października 2013 r. Uwzględniono przy tym ww. zdjęcia z około 2001 i około 2003 r., wskazując, że pierwotnie wybudowany budynek był obiektem z dachem dwuspadowym, odpowiadający w przybliżeniu obecnej części południowej budynku, z tym, że analiza zdjęcia z 2003 r. wskazuje, że budynek ten był niższy od obecnej części południowej budynku. Odnosząc się do wyjaśnień T. N., że budynek o wymiarach takich jak obecne istniał od 1991 r. organ uznał je – w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – za niewiarygodne. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy budynek powstał w wyniku rozbudowy dotychczasowego budynku o wymiarach 2,14 x 4,40 m, istniejącego przed 1 stycznia 1995 r. wykonanej bez pozwolenia na budowę pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. W tym zakresie powołano się na art. 6 ust. 1, art. 3 pkt 6, art. 28 ust. 1, art. 29 ust 1 pkt 1 i 2, art. 30 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., podkreślając, że legalne wybudowanie takiego budynku wymagało do dnia 28 czerwca 2015 r. uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślono jednocześnie, że powierzchnia przedmiotowego budynku wynosi około 63,55 m2, wobec czego nie jest on zwolniony z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ zauważył przy tym, że obecnie część południowa budynku może zawierać niewielkie pozostałości po obiekcie o wymiarach 2,15 x 4,40 m, wobec czego, przy rozstrzyganiu o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego prawidłowo nakazano pozostawienie elementów starego budynku o wymiarach 2,15 x 4,4 m. Końcowo, wyjaśniając zasadność wydanego nakazu rozbiórki, organ powołał się na ww. stanowisko Wójta Gminy S., podkreślając że budowa przedmiotowego obiektu jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła T. N., zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie: art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., art. 8 k.p.a., art. 11, art. 107 k.p.a. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu strona wskazała, że w niniejszej sprawie doszło do remontu i częściowej przebudowy przedmiotowego budynku w 2014 r. Do czynności remontowych należały: zdjęcie drewnianej jednospadowej konstrukcji dachu, wykonanie wieńca żelbetonowego, wmurowanie ścianek od północnej i wschodniej strony na wysokość 2 pustaków i oparcie na nich dwuspadowego dachu pokrytego papą na deskach, w części południowej zmiana pokrycia dachu z papy na blach, wykonanie tynków, montaż nowych okien, drzwi, kominka wentylacyjnego, wymiana instalacji elektrycznej. Do czynności dotyczących przebudowy należały: wykonanie podwieszonych sufitów i odpływów kanalizacyjnych w dwóch pomieszczeniach. Roboty te wymagały zgłoszenia na podstawie art. 29 ust 2 pkt 1 i 1a ustawy Prawo budowlane, a nie pozwolenia na budowę (rozbudowę). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd wskazał, że istota problemu prawnego, jaki zarysował się w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy roboty budowlane, których legalność zakwestionowały organy obu instancji, stanowią w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) rozbudowę (jak wskazano w wydanych decyzjach), czy też remont, jak usiłuje wykazać strona skarżąca. Sąd zaznaczył, że w dniu 28 czerwca 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), która w art. 6 ust. 1 przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Uwzględniając treść przepisu intertemporalnego w zestawieniu z datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, tj. 20 maja 2015 r. Sąd stwierdził, że w odniesieniu do zakwestionowanych robót budowlanych zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r. Jak wynika z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Pojęcie remontu na gruncie Prawa budowlanego zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 ustawy, zgodnie z którym - ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z definicji tej wynika zatem, że celem tych robót musi być odtworzenie stanu pierwotnego obiektu, przy czym bez znaczenia jest, czy użyto tych samych wyrobów budowlanych, co w stanie pierwotnym. Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że zakres zakwestionowanych przez organy robót stanowi rozbudowę istniejącego budynku o wymiarach 4,40 x 2,15 m (do wymiarów 9,30 x 7,20 m), która w myśl art. 3 pkt 6 ustawy jest rozbudową. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). W doktrynie wskazuje się, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę innych charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (wniosek a contrario z definicji legalnej "przebudowy" - art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego). Zaznaczyć przy tym trzeba, że w zakresie "budowy" (rozbudowy) nie mieści się przebudowa oraz remont. Powyższe okoliczności mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż zgodnie z art. 28 ust 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Z kolei w art. 29 Prawa budowlanego ustawodawca przewidział katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wskazując w tym zakresie m. in. na budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (ust 1 pkt 2). Podobnie pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej - parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m (art. 29 ust 1 pkt 1a). Przewidziano jednak, że budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Sąd wskazał, że rozumowanie skarżącej opiera się na poglądzie, że roboty budowlane, których legalność zakwestionowały organy, powinny być traktowane jako remont i przebudowa, zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, podlegające jedynie zgłoszeniu i w razie jego braku (okoliczność niesporna) odrębnej procedurze legalizacyjnej. Przedstawione powyżej stanowisko nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w aktach administracyjnych materiale dowodowym. W tym zakresie Sąd wskazał, że w lipcu 1993 r. w narożniku północno - wschodnim działki nr ew. [...] istniał niewielki obiekt o wymiarach 4,40 x 2,15 m (co potwierdza kopia uzyskanego z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. operatu technicznego nr [...]). W dniu 22 października 2013 r. w tym samym miejscu istniał obiekt o wymiarach 5,11 x 7,47 m, przy czym obiekt z października 2013 r. odpowiada w przybliżeniu obecnie istniejącej południowej części budynku gospodarczego, natomiast część północna nie istniała w tym czasie na działce (co potwierdza kopia uzyskanego w sposób j.w. operatu technicznego nr [...]). Podczas kontroli w dniu 17 maja 2015 r. ustalono, że na działce nr ewid. [...] w tym samym miejscu znajduje się parterowy budynek o wymiarach całkowitych około 9,30 x 7,20 m, którym można wyróżnić południową część o wymiarach około 7,20 x 5,60 m, przy czym wymiar około 7,20 m mierzony był przy południowej ścianie budynku; część ta posiada w kierunku północnym wymiar około 5,10 m mierzony wzdłuż zachodniej ściany oraz wymiar około 5,60 m mierzony wzdłuż ściany wschodniej; zmiana wymiaru jest wynikiem uskoku w przebiegu ściany północnej tej części o wymiarach około 7,20 x 5,10 m murowaną z dachem drewnianym dwuspadowym krytym blachą, oraz część północną, murowaną, z dachem drewnianym dwuspadowym krytym papą o wymiarach 7,20 x 5,60 m); część północna budynku posiada wymiary około 3,60 x 7,10 m (szkic sytuacyjny na K-I-7 i n.). Przytoczone dane wynikają bowiem ze szkiców pomiarowych operatów technicznych, zaewidencjonowanych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K., sporządzonych przez uprawnionych geodetów – która to dokumentacja nie została w żaden sposób podważona jakimikolwiek rozstrzygnięciem organu administracji, bądź orzeczeniem sądowym. W konsekwencji, porównując pochodzące z różnych dat powyższe dane co do wymiarów spornego budynku, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego o tym, że ujawniona podczas kontroli w dniu 17 maja 2015 r. część północna budynku nie istniała w 2013 r., wobec czego została wybudowana od podstaw po dniu 22 października 2013 r., a zatem pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z 1994 r. W tym zakresie dokonano rozbudowy istniejącego budynku o wymiarach 5,11 x 7,47 m. W rezultacie wykonanych robót budowlanych doszło bowiem do zmiany parametrów istniejącego obiektu budowlanego, zwiększenia długości i szerokość (a tym samym również kubatury i powierzchni zabudowy) do 9,30 x 7,20 m. Niezależnie od powyższego, już samo wykonanie nowego dachu na podmurowanych ścianach (potwierdzone przez skarżącą podczas kontroli w dniu 17 kwietnia 2015 r. – K-I-7) stanowi nadbudowę obiektu wykraczającą poza zakres pojęcia przebudowy, jak i pojęcia remontu i wymagającą pozwolenia na budowę. Dysponując opisanym powyżej materiałem dowodowym organy nie mogły uwzględnić twierdzeń T. N. o tym, że budynek o wymiarach takich jak obecnie istniał już od 1991 r. Sąd wskazał, że żaden ze świadków przedstawianych przez skarżącą nie stwierdził jednoznacznie podczas rozprawy administracyjnej, że sporny obiekt miał takie same wymiary w dacie przed dniem 1 stycznia 1995 r. Sąd przytoczył ponadto ustalenia z przeprowadzonej w dniu 30 lipca 2015 r. rozprawy administracyjnej oraz przesłuchania świadków. Sąd uznał, że - wbrew stanowisku skarżącej - postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzono w zgodzie z wymogami procedury administracyjnej. Skoro w niniejszej sprawie organy w sposób prawidłowy ustaliły, że przedmiotowa rozbudowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano, to zachodziła podstawa do wszczęcia przez organ I instancji procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Organ I instancji umożliwił skarżącej zalegalizowanie samowoli budowlanej, nakładając na nią obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. W odpowiedzi z dnia 29 października 2015 r. T. N. nadesłała jedynie wyrys i wypis z m.p.z.p. Gminy S.. Natomiast przy piśmie z dnia 9 listopada 2015 r. przedłożyła informację Wójta Gminy S. dnia 6 listopada 2015 r., z której wynika że zgodnie z obowiązującym m.p.z.p. gminy S. działka nr [...] w całości znajduje się w terenie zabudowy mieszkaniowej mieszanej zagrożonej powodziami o symbolu E.2MM/ZZ o następujących ustaleniach: przeznaczenie podstawowe: istniejąca zabudowa mieszkaniowa mieszana z możliwością remontu, modernizacji i przebudowy; przeznaczenie uzupełniające: istniejące urządzenia budowlane z możliwością remontu, modernizacji i przebudowy, dojścia, dojazdy, mała architektura, zieleń, miejsca postojowe. W konkluzji pisma stwierdzono, że zapisy m.p.z.p. zezwalają jedynie na utrzymywanie istniejących budynków we właściwym stanie technicznym poprzez ich remont, modernizację lub przebudowę. Nie dopuszczają one jednak możliwości budowy nowych lub rozbudowy istniejących budynków. Odnosząc się do powyższej informacji organ odwoławczy przytoczył dodatkowo § 39 ww. m.p.z.p., zawierający ustalenia szczegółowe w zakresie przeznaczenia i sposobów zagospodarowania terenów określonych w planie, w sekcji E - Sołectwo S. (§ 10) w którym ustalono dla terenu oznaczonego symbolem E.2MN/ZZ, położonego w strefie ochronnej 6 - ujęcia wody, w strefie 3 - obserwacji archeologicznej KA oraz w strefie zagrożenia powodzią: przeznaczenie podstawowe - istniejąca zabudowa mieszkaniowa mieszana z możliwością remontu, modernizacji i przebudowy; przeznaczenie uzupełniające - istniejące urządzenia budowlane z możliwością remontu, modernizacji i przebudowy; - dojścia, dojazdy, mała architektura, zieleń, miejsca postojowe. Sąd stwierdził, że znajdujące zastosowanie do działki nr ewid. [...] regulacje planu nie dopuszczają możliwości budowy nowych lub rozbudowy istniejących budynków, zezwalając jedynie na utrzymywanie istniejących budynków we właściwym stanie technicznym poprzez ich remont, modernizację lub przebudowę. Mając na względzie, że zakwestionowana rozbudowa przedmiotowego budynku jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo podjęły decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki części przedmiotowego budynku, zrealizowanych w ramach jego samowolnej rozbudowy. Jednocześnie w decyzji organu I instancji właściwie zastrzeżono, że obowiązek dokonania rozbiórki nie obejmuje starej części budynku o wymiarach 4,40 x 2,15 m (istniejącego przed 1 stycznia 1995 r.), której nie dotyczy przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła T. N., zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 3 pkt 6 - ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w stanie faktycznym sprawy poprzez uznanie zasadności wydanej decyzji o rozbiórce, kiedy to należało zastosować art. 3 pkt 8 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust 2 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., wszczynając procedurę legalizacyjną w odniesieniu do przeprowadzonych robót budowlanych w postaci remontu i przebudowy, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na wadliwym wykonaniu obowiązku kontroli decyzji administracyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. pod względem jej zgodności z prawem. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż okoliczności sprawy, a także większość dowodów prowadzą do wniosku, iż aby prawidłowo orzec co do istoty sprawy należało dokonać subsumcji stanu faktycznego pod następujące przepisy: art. 3 pkt 8 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust 2 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Konsekwencją prawidłowego zastosowania tych przepisów winno być wszczęcie przez organ procedury legalizacyjnej, służącej dopełnieniu czynności wymaganych prawem, co do przeprowadzonych remontu i przebudowy. Z kolei wydana przez organ decyzja, którą Sąd zaaprobował i przejął zawarte w niej stanowisko nie jest zgodna z prawem z uwagi na wskazane naruszenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwonych podstaw. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane oraz art. 3 pkt 8 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust 2 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez kwalifikację przeprowadzonych przez skarżącą robót budowlanych jako rozbudowę, w sytuacji, gdy skarżąca przeprowadziła remont i przebudowę przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez "budowę" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast "przebudowa" to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Przebudową są więc takie roboty budowalne, które nie zmieniają bryły istniejącego obiektu budowalnego. Natomiast rozbudowa polega na powiększeniu bryły obiektu budowalnego poprzez zmianę jego granic (por. W. Piątek [w:] Prawo budowalne. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016 r., str. 61). Z kolei "remont" w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Ustalenie faktyczne w tej sprawie przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia nie zostały w skardze kasacyjnej skutecznie zakwestionowane. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że "większość dowodów prowadzi do wniosku, iż aby prawidłowo orzec należało dokonać subsumpcji stanu faktycznego pod przepisy art. 3 pkt 8 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust 2 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane", lecz autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnego z dowodów, z których wywodzi taki wniosek. Sąd I instancji prawidłowo więc przyjął, że w tej sprawie nie ulega wątpliwości, że zakres zakwestionowanych przez organy robót stanowi rozbudowę istniejącego budynku o wymiarach 4,40 x 2,15 m do wymiarów 9,30 x 7,20 m, która - w myśl art. 3 pkt 6 ustawy - jest również budową. Rozbudowa ta wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Wszczęta przez te organy procedura legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego okazała się bezskuteczna, gdyż zgodnie z uchwałą Rady Gminy S. z dnia 27 października 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. działka nr [...] w całości znajduje się w terenie zabudowy mieszkaniowej mieszanej zagrożonej powodziami o symbolu E.2MM/ZZ. Ustalenia szczegółowe dla Sołectwa S. zawarto w § 39 planu. Zgodnie z pkt 10 dla terenu oznaczonego symbolem E.2MN/ZZ, położonego w strefie ochronnej 6 - ujęcia wody, w strefie 3 - obserwacji archeologicznej KA oraz w strefie zagrożenia powodzią ustalono: przeznaczenie podstawowe - istniejąca zabudowa mieszkaniowa mieszana z możliwością remontu, modernizacji i przebudowy; przeznaczenie uzupełniające - istniejące urządzenia budowlane z możliwością remontu, modernizacji i przebudowy; - dojścia, dojazdy, mała architektura, zieleń, miejsca postojowe. Działka nr [...] przylega do brzegu rzeki B., jest to teren zalewowy, zatem regulacje planu nie dopuszczają możliwości budowy nowych lub rozbudowy istniejących budynków, zezwalając jedynie na utrzymywanie istniejących budynków we właściwym stanie technicznym poprzez ich remont, modernizację lub przebudowę. Inwestycja skarżącej jest więc sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i brak jest możliwości jej legalizacji. W związku z powyższym Sąd I instancji słusznie uznał, że organy obu instancji prawidłowo podjęły decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki części przedmiotowego budynku zrealizowanej w ramach jego samowolnej rozbudowy. Jednocześnie w decyzji organu I instancji właściwie zastrzeżono, że obowiązek dokonania rozbiórki nie obejmuje starej części budynku o wymiarach 4,40 x 2,15 m (istniejącego przed 1 stycznia 1995 r.). Nie zasługuje na uwzględnienie w związku z tym również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 p.p.s.a., gdyż Sąd dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, a strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała na czym konkretnie polegać miało naruszenie tych przepisów. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło