IV SAB/Wr 266/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2015 r sprawy ze skargi [...] w W. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w B. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 14 sierpnia 2015 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi zobowiązanemu, prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w rozpatrzeniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Pismem z dnia 14 września 2015 r. [...] w W. wniosło skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 sierpnia 2015 r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej. W motywach skargi podniesiono, że pismem z dnia 14 sierpnia 2015 r. wysłano do Prezesa Sądu Rejonowego w B. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. udostępnienia skanów wyroków i postanowień wydanych w latach 2012, 2013, 2014, 2015 w związku z postępowaniami, które zostały wszczęte przed nowelizacją ustawy o dostępie do informacji publicznej wprowadzoną ustawą o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw z dnia 16 września 2011 r. (Dz.U. Nr 204, poz. 1195), dotyczących przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej w uchylonym w/w zmianami art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej. 2. udostępnienia skanów wyroków i postanowień wydanych w latach 2012, 2013, 2014, 2015 w związku z postępowaniami dotyczącymi postępowań z powództwa o zapłatę, której podstawą do wyliczenia stanowi art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, 3. udostępnienia skanów wyroków i postanowień wydanych w latach 2012, 2013, 2014, 2015 w związku postępowaniami dotyczącymi przestępstwa wskazanego w art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazano, że w piśmie z 20 sierpnia 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego w B. odpowiedział, iż w jego opinii, w zakresie informacji publicznej nie mieści się przesłanie skanów wyroków i postanowień określonych we wniosku. Zdaniem Stowarzyszenia [...] stanowisko organu jest nie do zaakceptowania w świetle obowiązujących przepisów prawa. Podniesiono, że wymiar sprawiedliwości jest podstawą ustrojową każdego współczesnego Państwa. Tylko sprawna i przejrzysta działalność organów państwowych sprawujących władzę sądowniczą pozwala na poszanowanie praw obywateli oraz odpowiednie funkcjonowanie całego aparatu państwowego. Jedną z podstawowych zasad wymiaru sprawiedliwości jest zasada jawności, która przejawia się w publicznym procedowaniu posiedzeń sądowych z udziałem publiczności. Zasada ta pozwala na społeczną kontrolę wymiaru sprawiedliwości. W kwestii tej powołano się szeroko na poglądy literatury przedmiotu. Nadmieniono, iż w pkt. 4 lit. c) ust. 1 art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej wprost stwierdzono, iż informacją publiczną jest w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W związku z tym nie ulega wątpliwości, iż wbrew twierdzeniom Prezesa Sądu Rejonowego w B., wyroki i postanowienia określone we wniosku stanowią informację publiczną. Wskazano, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien zapewnić możliwość kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej oraz przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji. Wobec tego zagwarantowany jest nie tylko wgląd do dokumentów, ale również możliwość uzyskania kserokopii czy też skanu dokumentu. Mając to na uwadze żądanie przesłania skanów postanowień i wyroków określonych w naszym wniosku jest w pełni uzasadnione. Końcowo wskazano, że jak wynika z ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej może nastąpić min. w formie pisemnej, w formie kopii albo wydruku, strona ma prawo żądania przesłania jej informacji, a kwestia formy udostępnienia informacji publicznej pozostawiona jest, co do zasady, występującemu z wnioskiem o udostępnienie informacji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że żądający udostępnienia informacji publicznej może domagać się wydania mu kserokopii dokumentów. W odpowiedzi na skargę Wiceprezes Sądu Rejonowego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że wnioskowane dane nie mieszczą się w ramach informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta jest sprawowana w myśl § 2 ustawy - pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w zakresie postępowania dotyczącego udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej(Dz.U. z 2014r., poz. 782 ze zm., dalej także "u.d.i.p."), podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest między innymi każdy organ władzy publicznej, którym jest także Prezes Sądu - jako organ sądu - w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015r. poz.133 ze zm.). Podkreślić należy, że prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji, przysługuje obywatelom i obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Szczegółowe warunki realizacji tego prawa Konstytucja pozostawiła ustawodawcy (art. 61 ust. 4). W niniejszej sprawie strona skarżąca domagała się: 1. udostępnienia skanów wyroków i postanowień wydanych w latach 2012, 2013, 2014, 2015 w związku z postępowaniami, które zostały wszczęte przed nowelizacją ustawy o dostępie do informacji publicznej wprowadzoną ustawą o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw z dnia 16 września 2011 r. (Dz.U. Nr 204, poz. 1195), dotyczących przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej w uchylonym w/w zmianami art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej, 2. udostępnienia skanów wyroków i postanowień wydanych w latach 2012, 2013, 2014, 2015 w związku z postępowaniami dotyczącymi postępowań z powództwa o zapłatę, której podstawą do wyliczenia stanowi art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, 3. udostępnienia skanów wyroków i postanowień wydanych w latach 2012, 2013, 2014, 2015 w związku z postępowaniami dotyczącymi przestępstwa wskazanego w art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie z 20 sierpnia 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego w B. odpowiedział, iż jego opinii, w zakresie informacji publicznej nie mieści się przesłanie skanów wyroków i postanowień określonych we wniosku. Istotą sporu pomiędzy stronami jest kwestia, czy orzeczenia sądowe podlegają udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. W związku z tym wskazać należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, w myśl którego orzeczenie sądu stanowi zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy informację o sprawach publicznych, oraz stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy będąc rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentu urzędowego podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych (por. np. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011r., sygn. akt I OSK 1938/11). Należy zauważyć, że na mocy art. 13 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz.U. poz. 1662) do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p. dodano tiret trzecie, w którym jako dokumenty urzędowe podlegające udostępnieniu w drodze przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wymieniono treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Zdaniem Sądu zmiana ta nie skutkuje jednak tym, że od dnia jej wejścia w życie udostępnieniu podlegają wszystkie orzeczenia sądów i trybunałów bez względu na ich treść. Przeciwnie, dokumenty urzędowe, w tym orzeczenia sądowe, podlegają obowiązkowi udostępnienia jako informacje publiczne tylko w takim zakresie, w jakim zawierają one dane publiczne. Zakres udostępnienia dokumentu urzędowego, w szczególności wyroku sądu, uzależniony jest więc od tego, w jakiej części dokument ten obrazuje dane publiczne. W związku z powyższym, adresat wniosku powinien dokonać oceny przedmiotu żądania skarżącego, co pozwoli na dokonanie kontroli, czy organ pozostaje bezczynny w zakresie dostępu do informacji publicznej, tzn. nie udziela informacji wskazanej w konkretny sposób we wniosku strony, czy też rzecz dotyczy informacji niemających publicznego charakteru. Należy pamiętać, że ustawa z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Oznacza to, że zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 marca 2013 r. II SAB/Bk 3/13, Lex nr 1301236). W sprawie jest bezsporne, że Prezes Sądu Rejonowego w B. nie udzielił skarżącemu żądanej informacji, a stan taki trwa nadal. Organ nie podjął także innych czynności, o których stanowią przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz wynikało z odmiennej wykładni prawa. Sąd nie uznał za zasadne wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a to z tego względu, że bezczynność organu jak wskazano wyżej, nie była wynikiem lekceważącego traktowania przez organ obowiązków nakładanych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, ani też celowym działaniem skierowanym przeciwko skarżącemu. Nieudostępnienie żądanych informacji wynikało z błędnego założenia, że wyroki i postanowienia sądowe w ogólności, bez względu na ich stosunek do danych o charakterze publicznym, nie mogą, w świetle obowiązujących przepisów, zostać skarżącemu udostępnione. Z tego względu w tym zakresie skarga podlegała oddaleniu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1-4 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 i art. 151 p.p.s.a. H.B.23.12.2015 r.